DE ANIMAad ſentiendum. prima ſicut & aīa permanet īſolubilis. reliquæ diſſoluūtur duobus uidelicet modis aut .ſ. morbo quodā, aut acerbiore rei ſenſibilis impetu Ratio denique ſenſibilium iudex ſemper in anima uiget.nec diſperditur unquam. ſed a liquando propter inſtrumentorū ineptitudinem uacat ab actu. quod in mūdo intelligibili eſt intellectus, ī mūdo corporeo reſultat lumen quod ibi uita, hic calor, quod ibi motus. hichumor. Præſētia igitur motuqꝫ intellectualis uitæ fit calor atqꝫ humor.&lumen in ſpiritu quod ſenſus eſt inſtrumentum. pertinet uero ad ui-tam in corpore calor, nō tam igneus quam acreus, ſimiliter & ad ſēſumuitæ comitem.PRISCIANI.Vo igitur modo ratio eſt cauſa ſenſus. ratio enim in quadamplurium cōmiſtione, & in mutua eorum habitudīe ſiue pro-portione uidetur cōſiſtere, ſed & ipſe Theophraſtus id ſoluit.ubi rationem ipſam determinat, nō ī habitudine elemētorum mutua.ſed in proportione ſenſuaſium inſtrumentoꝝ ad ſentienda conſiſtere.ego uero probabilius arbitror, Theophraſtū nō in habitudine uel pro-portione quapiam rationē ſenſualem prīcipaliter collocare, ſed in eēn-tia uitali, & iudice ſenſibilium. Solutionēqꝫ rationis ita ponere. quate-nus inſtrumentū rationem ſuſcepturum euadit ineptum. Ineptitudinēuero cenſere, etiā quando res ſentienda incongrue incidens hac ipſa in-congruitate diſſoluit aptitudinem. quam ad rationem ſuſcipiēdam exigit inſtrumentū. Proinde ſi ſenſus quidem ad uitam pertinet. uiuere autem potius in calore uerſatur, erit & calor in rebus quæ nobis in ſunt ſimplicibus ſecundum uitæ ipſius participationem, aduenientia quadamconditione. ſinautem mixta eſſe inſtrumenta ſenſuum deprehendan-tur dominatus tamen ut diximus per duo dūtaxat habetur.Caput. xlvi. ſenſibile proprium commune per accidens.MARSILII.Enſibile proprium eſt quod unico ſenſu cognoſcitur. Coloruiſu, uox auditu, odor olfatu ſapor guſtu, calor tactu. Senſi-bile commune quod pluribus, magnitudo quidem uiſu atqꝫtactu. Motus autem, uiſu auditu, tactu. Proprium propter maiorem.ſaltem cum ſenſu congrū itatem primo mouet atque ſentitur, commu-ne ſecundo. Itaque mel prius flauum uides mox magnum. Vnde lon-ginquitate minus fallit color, quā magnitudo, dulce uero non ui-des niſi forte dulce dicaris uidere per accidens. Non enim oculusmouetur a dulci. mouerur autem a qualitate coloris, & quantitate rei.
8