Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IN THEOPHRASTVMaercā. Immo tali quadā proprietate formali cōferre ad auditū.alia uero potius ad offatū.PRISCIANI.Erſuaſiſſe ſibi uidetur Ariſtoteles plures quā ꝗnqꝫ ſen-ſus inde potiſſimū oīa nobis ſenſibilia ſūt. Tāgibilia ꝗdemtactū, quæ uero media ſentiuntur, ex eo deprehēdi qd̓ hēa-mus illa, quæ mediū cognoſcitur. Cognoſcitur ꝗdē hoc ſola ſimpli-ciū corpoꝝ duo. paerē .ſ. atqꝫ aquā. ex duobus aūt his ſolis ſimplicibusīſtrumēta ſenſuū nobis inſūt. ignis ꝗdē aut nullus eſt aut cōis oīumneqꝫ uero terra. ſed ſiquid tactu deprehenditur quoquomō miſcetur.Vult inſuꝑſi p unū īſtrum ſenſus plura patuerint ſenſibilia, quihoc habet ad plura ſentiēda ſufficere. S in autē īſtrumēta plura ꝑcipia-tur idē cenſet & qui alterutrū hēat idē ſentire poſſe. igitur hæc ita di-xerit Ariſtoteles, hinc cōſequēter Theophraſtus īquirit. Primo ꝗdē un-de id cōfirmetur. ut ſola hæc duo aerem ſ. atqꝫ aquā ſēſus ꝑficiatur,quid nobis cōueniat hæc ſola, propterea īſtrumenta nobis ex hisponātur. Viſus quidē attribuatur aquæ auditus aūt aeri. ſed olfatus ꝑti-neat ad alterutrū. Deinde querit ſi idē plura noſcātur an forte nonoīno qui hoc habet, propterea plura cognoſcat, uelut ſi aerē odorāda-& audiēda ꝑcipiātur, tamē neceſſario hūc cognoſcūtur abo, nōenīquæcūqꝫ animalia olfaciūt, ſtatim & audiūt. Neqꝫ enī tanquā ſimpli-citer acr mox olfaciēdi & audiēdi fit cōpos. nam aer in gutture eius ut fi-ſtula neutrū habet. ſed rōnē potiꝰ, quā materiā ſentiēdi fit cōpos atqꝫoportet ad utrūqꝫ ſentiendū rōnem quanda in ſe poſſidere. qui ergo adutrūqꝫ non poſſidet, non ſentiet ambo.Caput. xliii qualia ſint ſenſuum inſtrumenta.MARSILII.T ſi in cæteris præter tactū ſenſibus oportet ineſſe qualita-tem obiectis formaliter ſimilē, neqꝫ enim in guſtū ſapor, necodor eſt in olfatu, tamē in tactu neceſſe eſt eſſe tactiles qualitates in eſſe ex his enī corpus neceſſario cōſtituitur. Sat uero erit ſi in neruotactus fuerit qualitas elemētalis excellēs adeo, ut diſcernere prohibeatqualitatē ſenſibilis occurrētē. Erit igitur cōpoſitū īſtūm ex quatuorclemētis. ſed aqua excedet terrā, aer excedet ignē deniqꝫ ſuꝑabit & aquā-ut hoc dici poſſit quodāmō aqueū & prorſus aereū. Nemo uero dixeritſimplicem aerē eſſe īſtrumētum ſenſus ob hoc ipſū quoniā ſit ſimplexq iiii

77 6