Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IN THEOPHRASTVM etiā quia ꝑtīceps eſt & uitæ habētis ī ſe ſenſibiliū rōnes quas ſenſibilium fit iudiciū. in corpore ſūt accidētia, eius qualitates, uidelicet atqꝫ quātitates, quibus & ſubſtātia ſubeſt. ſenſus quidē exterior accidētia tantumꝑcipit. ſubſtantiam uero opinio .i. ratio utens imaginatione uel imagi-PRISCIANI.natio ratione freta.Xiſtimat id quoqꝫ recte, o portere uidelicet inſtrumentū ſen-ſus in medio quodā cōſiſtere inter cōtrarietatē illā, quæ rebusineſt ſentiendis in medio in quā ex extremis cōmixto. alioquin iam fuiſſet paſſū. uerū oportet eſſe paſſū. ſed iudex potius paſ-ſionū. quod enī ex extremis eſt admixtum eſt mediorum iudex.ſimilea ſimili pati ſolet. Addit præterea quod inſtrumentum ſenſuscorpꝰ ꝗdē ē atqꝫ magnitudo. tamē rōne magnitudo ē ſēſuale putā eſt ſed per rationem quādā atqꝫ potentiā. hoc etenī inſtrumentū in ratione quadam ad ſenſibilia ſpectante conſiſtit, atqꝫ ſpecie quadam uitæiudicatiua corporum deſignatur. Proinde quoniā omnia ſenſibilia-ſunt paſſiones uel differentiæ corporum, qualitates enim ſunt, atque-quantitates per quæ autem unum quodque totum cognobile eſt, inciſdem quoque conſiſtit. uideri quidem poteſt alicui in paſſionibus differentiiſque corpus uniuerſum conſiſtere. Sed re uera non ſolo ſen-ſu. immo ratione quoque opinatrice corpus cognoſci ſolet. Opinio-ne nanqꝫ una cum ſenſu cognoſcitur apud Platōnem corpus. eſſentiāitaqꝫ corporalem opinio percipit.Caput. xlii. de numero & qualitate ſenſuū. MAR SILII.Vm animal ſenſu definiatur, conſequens eſt apud Ariſtotelēhominem tanquā animal ꝑfectiſſimū tot ſenſus habere quotin genere animaliū reperiri poſſunt. ſunt ergo in toto aīalium genere plures quā quinqꝫ ſenſus quos poſſidet. forſan etiā probabile eſt eſſe quīqꝫ genera ſenſibiliū ſiquidē ad corpus proprie ſpectateſſe ſenſibile. ſunt aūt naturæ corpoꝝ quinqꝫ elemēta .ſ. quatuor atqꝫlum. Exiſtimat inſuꝑ Ariſtoteles parum quidem ignis minimū ueroterræ ineſſe ſenſuū inſtrumētis. Aeris aūt & aquæ quāplurimum, ut dicipoſſint inſtrumenta hæc aeria eſſe ſimul & aquca Itē ſi per linguā guſte-tur, atqꝫ tāgatur. quæcūqꝫ animalia linguā habēt ultra tactum hēre præ-terca guſtum. Rurſus ſi motus per uiſum cognoſcitur & auditū atqꝫ ta-ctum, quodcunque animal aliquod horum habuerit cognoſcere quo-dammodo motu Theophraſtus addit, ubi dicitur aeream naturam adplures ſenſus conferre, non eſſe accipiendam ibi naturam ſimpliciteracream