Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DE ANIMAponētes diaphanum. ſi modo luminis ſuſceptaculum eſt ipſum dia-phanum. ſed non errauimus, hoc enim (ut diximus) ſolum luminis.ſed tenebrarum etiam ſuſceptaculum eſt. Præterea terra quoquecolorata eſt. Color autem eſt ipſius in corporibus terminatis diapha-ni terminus. Quapropter & in terra diaphanum eſt, ibique non ſolumtenebrarum ſecūdum eſſentiam ſuſceptaculum, ſed & quodāmodo luminis. nam tenebras quidē ſuſcipit in profundo. in terminis uero lumēſi modo colores ſūt ſumina quædā. atqꝫ. ſi ipſa quoqꝫ terra ſuꝑficie ſuſcipit lumē. Diaphanū autem aeris atqꝫ aquæ uiciſſim amittit utrunqꝫ.quod ſane ratione magis propria diaphanū appellare ſolemus. Diapha-num uero quod corporibus ineſt compoſitis, ambo capit cōmiſtioneꝰ. debemus igitur percōtari a quonā ſimpliciū corpoꝝ diaphanūoriatur. Species enī nec ab elemētis nec omnino a corporibus ullis effi-ciuntur. Sed ipſa corpora participāt ſpecies atqꝫ ſecūdum eas caracteresproprios ſortiūtur. Quapropter quæ ſecūdum eſſentiā ſpeciē ſibiuendicant ſuminoſam, hæc lumine indigent, quo uideātur. Ignis aūt lucentiaqꝫ ſimiliter nequaquā indigent. quippe pereſſentiā ſpeciei lu-minoſæ ad hoc ipſum ſufficientis participia ſint.Caput. xviii. lumen cuius ſit actus. MARSILII.Vmen ubicunqꝫ ſit, eſt actus diaphani. ſed in corpore naturaliter luminoſo eſt actus, tanquā forma, & qualitas quædam eiuspropria. in diaphano autem non naturaliter luminoſo lumēintromittitur, non tanquam huius forma uel qualitas. uel paſſio uera.ſed quaſi paſſio.PRISCIANI.Nter hæc interrogat Theophraſtus quomodo diaphani actusſit lumen ipſum quod per corpus illuminans protenditur. huius enim potius actus uideri poteſt. Poſtquā uero dubitauit,quæſtionē ſoluit hūc ī modum id dicēs ſimiliter ſe habere ſicut & ī alijsaccidit patientibus his forte uerbis oſtendens quemadmodū calor ignisquidem tanquam agentis eſt actus, calefacti uero ut patientis, ſic & lumēſuſcipientis quidem actum dici tanquam paſſionem quandam. Necprincipaliter actum cognominari. quo circa ſubiungit non eſſe nomi-na perquirenda. ſed ſatis nobis factum fore ſi naturam eius intellexeri-mus. Primum quidem illud arbitror diſtinguendum. Alterum eſſelumē qd̓ aliūde eſt effectum. Alteꝝ uero ꝗd̓ efficit illud, quēadmodū lumen ī ſole & igne ſe habet. uero hētur ſermo de cauſa, ubi proprie