DE ANIMAtum uiſibili illi quidem ad agendum huic autem ad patiendū. Quoniam uero non ſimpliciter ipſa uiſualis naturæ ab obiecto uiſibili paſ-ſio facit ſenſum, paſſio enim uehementior impedit. quia in cōmenſurabilis eſt ad. paſſionis menſuram ſecundum quam fit ſenſus. nimirumopus etiam eſt īteruallo. Quo fit ut ualde lucentia ſi propinquiora fiantquam exigat ipſa menſura impediant uiſionem, & denique omninoprohibeant. Quoniam uero non ſolum in paſſione inſtrumenti. ſedetiam in actione quadam ſicut iam eſt dictum ſenſus efficitur, aget quoque id quod uidet circa illud, quod uidetur ab eo, non quidem illud al-terans aut aliquam inferens paſſionem. Sed iudiciarie circa illud agensNon enim tanquam corpus ſed tanquam uitale aliquid atque uiſiuumagit. At quoniam uitalis, & hæc ipſa cognitiua potentia eſt in corpo-re. neque in eo ſecundum cauſam ſenſibilia comprehendit ſicut uitailla potentiaque cognoſcendi cæleſtis. ſed ſecundum quandam ad ſenſibilia diſtantiam protenſionemque perficitur, merito hæc quoque commenſuratio quodam hæc coaptante indiget interuallo.Caput. xiiii. Quomodo inter alios ſenſus maxime cæleſtis ſolus utaturIumine re ualde cæleſti & neceſſario hoc utatur.MARSILII.Vb lumine ſunt Iuminoſa, atque luminalia. Primum lumi-noſum eſt cæleſte ſecundum eſt igneum. Tertium inter compoſita. quod quaſi fulget ut ignis. Primum luminale eſt ocu-lus præcipue radioſus in animalibus, quæ nocte uident. Sedalij quoque oculi quamuis minus ſuntattamen Iuminales. SecundumIuminale eſt color factus uidelicet ex dominatu quodam luminis ī cor-poribus natura cōpoſitis. Tertium Iuminale eſt diaphanum, quod trāſpicuum poſſumus appellare. uidetur enim perſpicuitas hæc aduenien-ti Iumini tam facile peruia eſſe quædam luminis inchoatio, & aptitudoſumma ad capiendam in ſuper reliqui ſuminis plenitudinem. Quoniam igitur & uiſus, & color, & diaphanum naturaliter in ſe habent lu-minis aliquid & quidem exiguum, merito uidentur ad plenius lumenadniti. Quo ex luminalibus euadant iam Iuminoſa, & perfectum ineo genere gradū adepta inuicē copulentur. ſcilicet color cū oculo ꝑ dia-phanū. Mediū uero neceſſariū īter oculū & colorē nō ē aer, qua rōe aeralioquī ꝑ aquā, & ſimilia nō uideret. ſed ē qua rōe diaphanū .i. trāſpicuū& radiis undiqꝫ ꝑuium, & amicū quaſi facilis hoſpes & aliꝗd naturaliter