DE ANIMAquoque licet ſenſibilia uniuſcuiuſque ſenſus propria actionem infer-re uehementiorem. communia uero remiſſiorem, hæc quidem ut proxima tanquam familiaria. Illa uero remotiora. Ac forſan commu-nia tanquam præſtantiora, non eodem modo commenſurata ſunt ſen-ſui, ſed enim ſimul ſenſibilia. ſunt etiam ipſa communia, neque ſolum.rationali cogitatione naſcuntur. Atqui cogitatio hæc ad quædam-ex ſenſibilibus reuocata ipſa ſecundum ſe cogitat, non dum ullo ſenſucomprehenſa ceū quando ſenſibilium eſſentiam, ſubſtantiamue excō-gitat. Sinautem tempus quoque & numerum ſenſus minime percipithæc quoqꝫ cogitatio rationalis agnoſcet a ſenſibilibus rebus admonita.Caput decimum. res externæ non reddunt ſibi ſimilem ſenſum.ac multo minus rationalem cogitationem. ſed potentia ſentiendi ſe fa-cit ſimilem per rationum ſuarum productionem. multoqꝫ magis id itacogitatio facit.MARSILII.Icut ratio innata ſenſui excitatur ad præſentiam ſenſualiumſpecierum ſic ipſa tūc excitat potentiam cogitandi ad producendam rationem eſſentiæ ſenſibilium propter cognationēqualitatum ad eam. quando qualitates eiuſmodi percipi-untur a ſenſu.PRISCIANI.Aeterum ſi ſecundum aſſimilationem quandam fit cognitio.quonam modo cogitatio a rebus non patiens ſentiendis ſimilis illis euadit: Sinautē patitur qualis huius eſt paſſio: ſed profecto non ſecundum paſſionem (ut diximus) uel ſenſuale fitiudicium, nedum rationalis excogitatio. immo ſecundum actionem.rationumque partum. Ratio quidem ſenſibilium promitur quan-do inſtrumenti paſſio in ſpeciem iam perficitur ſiue deſinit ſenſibili ſi-milem. Atque ita ratio talis ſenſibili coaptatur. Quod ſi ad conueniens aliquid proportione aliqua excitatur, nimirum ratio iudex ſenſibi-lium qualitatum uim animæ ſuſcitat ſenſibilium eſſentiæ cognitricemſamiliariter ſane propter familiaritatem quandam eiuſmodi qualitatūad eſſentiam ipſam a qua procedunt.Caput undecimum. ſenſibilia communia non ſolum cogitatio-ne, ſed ſenſu etiam apprehenduntur. & id quidem conſequenter. primaenim magiſque propria cognoſcuntur. quia propter maiorem cogna-O iii