DE ANIMAagat, uidelicet per impreſſionem apparitionemue quādam ſpecierum/exteriorum. quo rurſum pacto anima pluribus ſimul atqꝫ contrariis fitaliquando ſimilis, profecto cōtraria ſimul pati non poteſt. Agere ueroualet. ſenſus autem ſecundum actionem eſt atqꝫ iudicium. Non autemſecundum aliquam paſſionē. nam ſecundū rationem ſenſus efficitur.paſſio uero in inſtrumento locatur. Cum autem inſtrumentum ſitcorpus atqꝫ partibile, nihil prohibet ipſum quoqꝫ per differentes eius ꝑ-tes plura ſimul contrariaqꝫ habere. Iam uero ratio in quodam indiuiduo differentia ſimul atqꝫ contraria, quotcunqꝫ ſint comprehendens ſimiliter agit. Quapropter & eorum diuerſitatem recte diiudicat. quippecum indiuiduo quodam plura contingat.Caput ſeptimum. ſpecies ſenſualis quæ fit in prima animalis ui-ta, fit a ratione innata animæ tanquam a cauſa principali, fit & a uita, inqua eſt tanquam ab īſtrumēto. ad huius uero effectum occaſionem præbet paſſio quædam a ſenſibili inſtrumentū ſenſus illatus.MARSILII.Pſa uis ſentiendi non eſt in potentia formabili ad externa. ſedad ſuos actus circa externa edendos. Anima fit ſimilis ſentiendis, quatenus rationes eoꝝ ex ſe promit in actū. Inſtrumentum uero ſenſus fit illis ſimile quatenus, & ut corpus ab eis afficitur. & utuiuum agit aliquid eis congruum.PRISCIANI.Vando igitur etiam Theophraſtus ait ſenſum fieri ſimilē ſentiēdis. ſecundū ſpecies atqꝫ rōnes abſqꝫ materia ſic admittemusut nō ſimpliciter ab externis ſpecies inferantur, ſed a rōnibusintimis in uita ſecūdum actū ſenſualem conſtituātur. Iam uero ſen-ſus quoniā ad externa porrigitur, illiſqꝫ fit ſimilis, merito potentia quædam cognominatur tanquam actus actioneſue ferens. in anima quidēſecundum rōnis actum aſſimilatio fit. ſed in inſtrumento, tum ſecundūpaſſionem illatam a re ſenſibili, tum ſimul ſecundum uitalem actum-ſiuie uiuificam actionem.Caput octauum. inſtrumentum ſenſus quoniam eſt extenſum poteſt alia quidem parte pati contrarium iſtud. Alia uero illud. ſed hæc in-ter ſe conferre nequit. anima uero tanquam indiuidua ſi ſimul a contrariis patiatur. patietur omnino per idem, quod eſt impoſſibile. Quandoigitur contraria ſimul percipit non patitur ab eis, ſedagit potius circailla-MARSILII.O ii