Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IN THEOPHRASTVMce, ſub qua pendente fit uite ueſtigiū quaſi calor. Eiuſmodi uita eſt parsanimalis producta ab aīa, quatenus uergit ad corpus producta in quamab anima rationes ſuas, tum uegetales tum ēt ſenſuales. Et ideo uideturipſa quoqꝫ quodāmodo rationes habere ſenſūq & officiū uegetandi. tamē dicēdū eſt duas eſſe potētias ſentiēdi circa eundē ſentiēdi actū.Sed potētiā ipſam in anima implicatam explicari uitam. ſimiliter ra-tionē latentē in anima explicari per ſpeciē aliquādo in uita ꝑfectā. hæcaūt uita eſt illa, quæ dicitur terminus & actus et ꝑfectio organici corpo-ris potētia uitam habētis. Deniqꝫ in inſtrumēto ſenſus ſimilitudo adſenſibile fit imꝑfecta. ꝑfecta uero in uita. ſenſus āt rōnis productionē.PRI SCIANI.Nima igitur propterea dicitur rei ſentiēdæ ſpeciem poſſidere.quia illius proferat rationē. nec ullo modo tanquā ab illa formam aliquā uel figurationē uelut a ſigillo ſuſcipiens. Iudiciūenī & actio exiſtit intrinſecus atqꝫ uitalis. Ratio itaqꝫ permanet intuset eſſentialis eſt animæ. Vita uero quæ cōplet animal, a rationibus quidēdepēdet eſſentialibus in ſuſpenſa. Secūdum uero extenſionē quandamad corpus ipſa ſubſiſtit. Et hæc quoqꝫ ſenſualis eſt, & terminus ꝑfectioqꝫaīalis. Quo circa in hac rei ſentiēdæ ſimilitudo ꝑficitur. in inſtrumēto aūt eſt imꝑfecta, atqꝫ cum a paſſione, miſcetur &actiōe. & paſſio qui- incidit ab externis, Actio uero procedit a uita. Itē ſpecies quidē in ui-ta eſt aīalis. iudiciū uero cogitatioqꝫ in ipſo rōnis actu cōſiſtit.Res externæ ſuo modo inſtrumentum ſenſus afficiunt materialiquadam affectione. Sed uita præſens affectionem hanc in ſpeciem im-materialem tranſfert per quam excitatur anima ad rationem proferen-dam congruam ſpeciei. MARSILII. Caput. vi.Er prolationē eiuſmodi aīa rei ſentiendæ ſe ſimilē preſtat. poteſt aūt cōtrariis ſimul ſe facere ſimilē per diuerſaꝝ rōnū pro-lationem. poſſet aūt cōtrariis fieri ſimilis ſi talis fieret patiēdo. Rurſū ſi anima una ſui parte tāgeret calorē altera frigus poſſethæc duo īuicē cōparare, qūo cōueniūt qūo differant. oportet enī iudicēeūdē prorſus oppoſita cōparatuꝝ ābo cōprehēdere. Anīa igitur īdiuiduo quodā ſui plura ſimul cōtrariaq̄ꝫ cōtingit. ē igitur īdiuidua. hocipſūindiuiduū ad cognitionem ſufficit. igitur & ad uitam.PRISCIANI.Vo igitur modo anima fit ſimilis ſentiēdis. quidem ex eo quicquam ab illis accipiat. ſed quia ſecūdum rationē illoꝝagat