PROCLVS.Qui ignorat finalem cauſam, ignorat omnem cauſam.Gnorantia finalis cauſæ circa rem quamlibet efficit ut & cæte-ræ cauſæ ad eandem pertinentes ſimiliter ignorentur. Quoniam finis eſt cauſaꝝ prima præcipuaqꝫ atqꝫ potentiſſima, huiusenim gratia & efficientes cauſæ faciunt, & quæ fiunt efficiuntur. Qua-propter Timæus eiuſmodi cauſam apud ſapientes optimam arbitraturhabendā, duplicem in ſophiſta Plato tradit animæ prauitatem. Qua-rum una quidem ignorantia eſt in rationē cadens altera uero diſcordiainrationalis partis ad rationalem. Eiuſmodi quidē diſcordia eſt aīæ morbus. Ignorantia uero deformitas. Cū enim ratio in uniuerſa anima or-dinem habeat ſpeciei, merito prauitas rationis eſt animæ turpitudo, ſi-cut rationis uirtus eſt animæ pulchritudo. Fit enim ignorantia qui-dem propter irrationalis potentiæ dominatum. Cognitio uero propterrationalis imperium. Deformitas autem aīæ ſuperata ratione contingitquādo uidelicet proprias actiones in cōcinnas & incōgruas edit inefficaces & īueptas ad finē. Oportet in aīa excolenda, ſublatis impedimentisaīam reꝝ contemplationi penitus admouere. Ineſt nanqꝫ nobis cogni-tio ueritatis. prohibemur aūt quominus aīaduertamus eā ꝑꝑ paſſionesexgeneratiōe nobis obſtātes. paſſiones inquā obliuionē opinionē unāīmaginationes falſas appetitus immoderatos, quibus expulſis, in ſeipſūeſt animus conuertendus, ita ueritate ſubito fruitur.Finis belli iuſtitia. Finis pacis amicitia quæ eſt optabilior ꝗͣ iuſtitia.EIli quidem finis eſt iuſtitia. Pacis autem aliud quiddam excellentius bonum, amicitia ſcilicet atque unio. Finis enim uni-uerſæ uirtutis eſt ut Pythagorici tradunt. Ariſtote e̓sque con-firmat, ut omnibus iam factis amicis iuſtitia non ulterius egeamus. quādo uidelicet ſublatum fuerit meum & non meum. Atqui iuſti ſint oēs.adhuc tamen opus amicitia homines congregante. Eſſe uero bello-rum principium iniuſtitiam declarat ipſum beſlum, quod materialesformæ inter ſe committunt. Pugnat enim calidum contra frigidū. Nōquando loco diſiuncta ſunt, ſed quando alterum alterius ſedem occu-pare contendit. Cum enim ſede illud indigeat merito repugnat extrin-ſecus uenienti conantiqꝫ ipſum ē ſua ſede detrudere, quo circa rationesinſitæ in natura inuicem abſque ſeditione concurrunt. Nam una que-que in ſe ipſa conſiſtit. Formæ uero materiales cum nequeant ſeorſū amateria ꝑmanere merito de cōmuni hoſpitio īter ſe decertāt. Qui ppe cuhoc utraſqꝫ formas īter ſe contrarias in ſe abſqꝫ cōfuſiōe ſuſciꝑe nequeat.Quomodo