Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X. De Motiuis AdElemoſinā faciendā. DIS. XX.

habito exp̄ſſe uel p̄ſumpte.D octauū ſcꝫ cui ſit elemoſina faciēda. dicendū ſicut dicit augͥ. in pͥmo de doctrina xp̄iana. Illi qui ſūt nobis magis coniūctiquaſi quadā ſorte nobis obueīt ut eis magisꝓuidere debeamus. Eſt tn̄ circa hec diſcretōis adhibenda ẜm differentiā cōiunctionis &ſanctitatis. nam multo ſanctiori. magis indigentiā patienti. magis utili ad cōmune bonūeſt magis elemoſina danda qͣꝫ ꝑſone ꝓpinquiori. maxīe ſi non ſit multū cōiuncta. cuiusra ſpālis nobis īmineat. & ſi magnaꝫ neceſſitatem patiat̉. opus elemoſine ad mercedem retributōis eterne duplicit̓ ualet. Vno quidē ex radice caritatis & ẜm hoc elemoſina ē meritoria ꝓut ī ea ſeruat̉ ordo caritatisẜm quā ꝓpinquioribus magis ꝓuidere debemus. ceteris varibus. Vn̄ & Ambro. dicit inmo de offic̄. Eſt illa ꝓbanda liberalitas ut ꝓximos ſanguinis tui deſpicias. ſi egere cognoſcas. melius eſt em̄ ut ip̄e ſubueīas tuis quibus pudor eſt ab alijs ſumptū depoſcere. Alio ualet elemoſina ad retributōem uite eterne ex merito eius cui donat̉. qui orat eo quielemoſinā dedit. ẜm illud Luc. xvi. Facite uobis amicos de māmona &. Quod exponensaugͥ. in libro de uerbis dn̄i in mōte dicit. Quiſunt qui habebūt eterna tabernacula niſi ſancti dei. & qui ſunt qui ab eis recipiēdi ſunt ineterna tabernacula. niſi qui eoꝝ indigētie ſeruiunt. Homini igit̉ malo inqͣꝫtum malꝰ ēeſt elemoſina faciēda. in malo hoīe duoſideranda ſunt ſcꝫ natura & uitiū. Et ſicut eiꝰnatura ita debet ex caritate diligi eius uitium odiat̉. ſic ita debet elemoſina ſubueniriindigentie nature ſue ut hoc in malitia nonfoueat̉. Vn̄. v. q. v. oīs. Et ſumptū eſt abaug̓. in epl̓a ad vincentiū multū longe p̄tꝰprincipiū. dicit̉ utilius eſuriēti panis tollit̉ſi de cibo ſecurus iuſtitiā negligat. qͣꝫ eſurienti panis frangat̉. ut in iuſtitie ſeductus acquieſcat. Nec ē ꝯtrarium huic qd̓ dicit̉. lxxxvi.. ſatis paſce. qꝛ ibi loquitur de eſuriente ad¶D nonū ſcꝫ de dandi ele­ mortē.moſinā vtꝝ habundant uel. dicenduꝫ habundātia eſie poteſt cōſiderari ex partedantis. & ex ꝑte recipiētis. Ex ꝑte quidē dantis. ſcꝫ dat quod ē multū ẜm ꝓportōem ſuefacultatis. & ſic laudabile ē habundant̉ dare.Vn̄ & dn̄s Luc̄. xxi. Laudauit viduā qꝛ de eoqd̓ deerat illi omnē victū q̄ꝫ habuit miſit. obſeruatis tn̄ hiis dicta ſunt de elia faciēda deneceſſariis. Ex ꝑte vero eius cui datur eſt habundās el̓ia duplicit̓. Vno ſuppleat ſufficient̓ eius indigentiā. & ſic laudabile eſt habundant elemoſinā tribuere. Alio ut ſuꝑhabundet ad ſuꝑfluitatē. et hoc non eſt laudabile. qꝛ melius ē pluribꝰ egētibus elargiri. Vn̄& apl̓s dicit. i. coꝝ. xiii. Si diſtribuero ī cibospauperum &. Vbi dicit glo. hoc cautela elemoſine docet̉. ut tm̄ uni ſed multis detur.ut pluribus proſit.

O decimū ſcꝫ vtrum poſſit elemoſinaꝫfacere ſibiip̄i. Dicendum hoīs ad ſeip̄m pōt eſſe iuſtitia ſimplicit̓ & ꝓprie dicta. qꝛ iuſtitiam ſimplicit̓ dictā illud quodeſt ſibi ſimplicit̓ debitū. tribuit illi cui ſimpliciter eſt debitū. Impoſſibile eſt aūt eidē homini ſit aliquid ſimplicit̓ debitū. & non ſit eiſimplicit̓ debitū ſimul. Vn̄ dicit ph̓s. v. eth̓. c.xi. Quod eſt iniuſtitia. neqꝫ ip̄ius ſimpliciter. qꝛ circa hoc eſt iuſtitia ſimplicit̓ dicta.iuſtitia tn̄ methaphorice dicta que ē aliqua ꝑſpotētialis uel imitatio iuſtitie ſimplicit̓ dicte.pōt eſſe hoīs ad ſeip̄m. qꝛ aliquid ē debitūhomini rōne vnius ꝑtis. quod debitū ē ſibine alterius ꝑtis. ſic̄ imꝑare debitū eſt aīme. &ſubiici debitū ē corꝑi. Et cum animaꝫcorpus caſtigat. facit actū iuſtitie methaphorice dicte. mīa aūt non eſt iuſtitia ſimplicit̓ dicta. ſꝫ cōtinetur ſub liberalitate eſt ꝑs potentialis iuſtitie. Vn̄ eſt incōueniens actuseius qui eſt dare ē iam ſit hoīs ad ſeip̄m. quiaaliquid pt̄ eſſe ſuū ẜm vnam rōnem qūo īdiget ẜm aliam. Vn̄ cum diſpoſitiue ſubuenit penitēdo indigētie aīe ſue. illud quod principalit̓ p̄ſuppoīto adiutorio dei ſuū erat ptātiue ſeu effectiue non formalit̓. ſibi diſpoſitiuetribuit formalit̓. eſt incōueniens idē ſit agens & recipiens idem ẜm diuerſa uelẜm aliam & aliam rōnem.DE MOTIVIS AD ELEMOSI NAM FACIEN DAM. DIS. XX.Irca vndecimū ſcꝫ nos mouere debeaut adel̓ias faciendas & oꝑa pietatisſciendū ad hoc. naturaliter inclinamur. curialiter īuitamur. irrefragabiliter obligamur. & multiformiter excitamur. Debemꝰinqͣꝫ elemoſinas facere. Primo ad hoc nos inclinat nature cōformitas. Secūdo qꝛ nos inuitat diuina benignitaſ. Tertō qꝛ nos obligatcepti neceſſitas. Quarto qꝛ uos excitat multiplex utilitas. Primo inquā nos inclinat adelemoſinas faciēdas nature cōformitas. qꝛ ſicut dicit̉ ecc̄i. xiii. Omne aīal diligit ſibi ſimile. Et in libro de natura aīalium dicit̉ vnaauis aliā eiuſdem ſpēi comedit. Item dicit̉ibi mortua equa. alia pullū relictū ſuſcipitnutriendū. Item leo ip̄e ut ibidē dicit̉ miſeris& afflictis cōpatit̉. Vt dicit Yſidorꝰ. leonesꝑegrinos deſerta errātes ad uiam reducuntaīalibus infirmioribꝰ ꝑcunt. Vnde dicit̉. Gaudent infigere tauros. p̄das cōtemnunt huīleſItē multis exꝑimentis ꝓbatū ē lupe puerosdeiectos a matribus inuentos nutriūt. & abalijs beſtiis defendūt. Secūdo ad oꝑa pietatis nos inuitat diuina benignitas. deus em̄ inſcriptura ſacra curialiter nos inuitat exhortādo. & monēdo. & ſe miſericordiā diligereteſtādo. et nos ſi miſericordes fuerimꝰ ſuosfilios aſſerendo. pͣs. Miſericordiaꝫ & ueritatēdiligit dn̄s. ꝓu̓. xxi. Face̓ miſericordiā magisplacet deo qͣꝫ uictime. Oſee. vi. miſericordiamuolo. Idem Math̓. ix. Itē facientē miſericordiā