Pars ſecunda. de peccatis.in genere.Diſt. j.
pater de fructibus penitentie. frater ille quaſiſuauiter dormiens migrauit ad dn̄m. ¶ Viceſimoquarto gratiā impetrat ī preſenti & gloriam in futuro. ꝓu̓. xv. Doctrina bona dabitgratiam. Quod patet ī act. ī multis locis ī predicatōne apoſtoloꝝ. Luc̄. xi. Beati qui audiūtuerbū dei. &cͣ. iii. Re. x. Beati ſerui tui qͥ ſtantcoram te ſemꝑ. et audiūt ſapientiā tuā. Nec dixit regina ſabba de ſeruis ſalomonis. ¶ Legit̉in uit. pa. ꝙ cū quidam audiendo & legendoſacra uerba non ſentiret in eis ꝓfectum. accedens ad quendam ſenem dixit ei. ꝙ om̄ia audita uel lecta obliuioni tradebat. tūc ſenex habens duos potos nouos. precepit alterū impleri oleo pluries & refundi. ad ultimum dixit.oleo effuſo. ꝙ ſentiret ī utroqꝫ. & dixit ille ꝙiſte ſuauior erat in quo fuerat oleū. & pinguior qͣꝫ alter. Sic eſt cor quod ſepe ſuſcipit u̓buꝫdei fit deuotius & ꝑatius ad omne bonum.¶ Itē qͥdam pater impetrauit ī oratione ꝙ nūqͣꝫ dormiret in predicatione. uel cū dicerent̉ u̓ba edificationis. cum autē diceret̉ uerbū ocioſum. uel aliud non pertinēs ad edificationeꝫ.ſtatim dormiebat. cū aūt aliqn̄ fratribus loq̄retur de diuinis. om̄es dormierunt. quod adu̓tens inſeruit ex induſtria uerbū ocioſū. & omnes excitati ſūt. Quos arguis oſtendēs deceptionem dyabolicam. ¶ Itē ibi dicit̉ ꝙ cum fratres conuenirent ad audiendū uerbuꝫ dei. uelorandū uel pſallendū. quidā pr̄ uidit ꝑuulosethyopes eoꝝ oculos claudentes. & ad dormiendum eos incitantes.PARS SFCVNDA DISTINCTIO .I.Oſtqͣm oſtendimus quatuor eſſeremedia q̄ preſeruare poſſunt hominē a peccato. tractauimus etiāde ſuggeſtionibus peccatoꝝ .i. tēptationibus. & de radicibus peccatoruꝫ .i. cogitationibus. & de progreſſibꝰ eoꝝ .i. de pct̄is līgue. & de occaſionibus eoꝝ. i. de quinqꝫ ſenſibus qͥ plerūqꝫ prebēt occaſionem. uiam. et materiā ad peccandū. conſequent̓ conſiderandūeſt de iſtis peccatis. Erit aūt h̓ conſideratio biꝑtita. qꝛ primo conſiderabimus de peccatis ingenerali. Secūdo de ſingulis eoruꝫ in ſpeciali.¶ Circa peccata ī gn̓ali ſex cōſideranda occurrunt. Primo quidem de pct̄is & uitiis ẜm ſe.Secūdo de diſtinctōe eoꝝ. Tertio de cōꝑatōeeoꝝ adinuicem. Quarto de ſubiecto peccati.Quinto de cauſa eius. Sexto de effectibꝰ eiꝰ.¶ Circa primū cōſideranda ſunt ſex. Primoutrū uit̄iū cōtrariet̉ uirtuti. Secūdo utrū uitium ſit cōtra naturā. Tertio qͥd ſit peius utrūpct̄m uel actus uitioſus. Quarto utrū actꝰ uitioſus poſſit ſimul eſſe cū uirtute. Quīto utrūī om̄i pct̄o ſit aliquis actus. Sexto de diffinitione peccati quā ponit augͥ. xxii. cōtra fauſtūD primū .ſ. utrū uitiū cōtrariet̉ uirtuti. diAcendū ꝙ circa uirtutē duo poſſumus cōſiderare .ſ. ipſam eſſentiā uirtutis. & id ad qd̓ ēuirtus. In eſſentia quidē u̓tutis aliquid poteſtcōſiderari directe. et aliquid ex cōſequenti. di
recte qͥdem uirtus importat diſpoſitioneꝫ qͣndam alicuius conuenient̓ ſe habentis ẜm modum nature ſue. Vn̄ phūs dicit. ī. vii. phiſi. ꝙuirtus eſt diſpoſitio ꝑfecti ad optimū. datioaūt ꝑfecti qd̓ eſt diſpoſitū ẜm naturā. Ex conſequenti aūt ſequit̉ ꝙ uirtus ſit bonitas q̄dā.In hoc enī conſiſtit uniuſcuiuſqꝫ rei bonitas.ꝙ conuenient̓ ſe habeat ẜm modū ſue natureid aūt ad quod uirtus ordinat̉. eſt actus bonꝰScd̓m hoc ergo tria inueniunt̉ opponi uirtuti. quoꝝ unū eſt pct̄m. quod opponit̉ ſibi exꝑte eiꝰ ad qd̓ uirtus ordinat̉. Nam peccatū proprie nominat actū inordinatū. ſicut actus uirtutis eſt ordinatus & debitus. Secūdū aūt qd̓ad rationē uirtutis conſequit̉ ꝙ ſit bonitas q̄dam. opponit̉ uirtuti malitia. ſꝫ ẜm id qd̓ directe eſt de ratione nirtutis. opponit̉ uirtuti uitiū. Vitiū euī uniuſcuiuſqꝫ rei eſſe uidetur ꝙnon ſit diſpoſita ẜm qd̓ conuenit ſue nature.Vn̄ augͥ. dicit in tertio de liber. ar. Quod ꝑfectioni nature deeſſe ꝑſpexeris. id uoca uitiū.Et nota ꝙ ſic̄ dicit tulliꝰ ī. iiii. de tuſcul̓. q̄ſti.Morbi & egritudinis ſunt partes uitioſitatisIn corporibus enī morbū appellant totius corporis corruptionem. puta febrem uel aliqͥd huiuſmodi. egrotationem uero morbuꝫ cū imbecillitate. uitiū auteꝫ cū ꝑtes corporis inter ſe diſcordent. & qͣmuis ī corpore qn̄qꝫ ſit morbꝰſine egrotatione. puta cū aliquis eſt male diſpoſitus interius. non tn̄ exteriꝰ p̄pedit̉ a ſolitis oꝑatiōibus. in animo tn̄ ut ipſe dicit h̓ duonon poſſunt ſn̄ cogitatione ſecerni. Neceſſeeſt enim ꝙ qn̄cunqꝫ aliquis eſt interius malediſpoſitus habens inordinatū affectū. ꝙ ex h̓imbecillis reddatur ad debitas oꝑationes exercendas. qꝛ unaq̄qꝫ arbor ex fructu coonoſcitur .i. homo ex oꝑe. ut dicit̉ Math̓. xii. Sed uitium animi ut ibidem dicit tulliꝰ. eſt habitusaūt affectio animi in tota uita inconſtans. &a ſeipſa diſentiens. Quod quidem inuenituretiam abſqꝫ morbo. utputa cum aliquis ex infirmitate. uel ex paſſione peccat. Vn̄ in plus ſehabet uitium qͣꝫ egrotatio uel morbus. Sicutetiam uirtus in plus ſe habet qͣꝫ ſanitas. Namſanitas etiā quedam uirtus ponit̉ in. vii. phi.& ideo uirtuti conuenientiꝰ opponitur uitiūqͣꝫ egrotatio uel morbus.D ſecundū ſcꝫ utrū uitiū ſit contͣ naturā.Vdicendū ꝙ ſic̄ dicit augꝰ. in. iii. de li. ar.Omne uitiū eo ꝙ uitiū eſt cōtra naturā eſt. qꝛſicut dictū eſt uitium uirtuti contrariat̉. Virtus aūt uniuſcuiuſqꝫ rei conſiſtit in hoc ꝙ ſitbene diſpoſita ẜm conuenientiam ſue natureVnde oportet ꝙ in qͣlibet re uitium dicat̉. exeo ꝙ eſt diſpoſitum contra id qd̓ cōuenit nature. Vn̄ & de hoc unaq̄qꝫ res uituꝑat̉. a uitio aūt nomē uituꝑationis detractum credit̉.ut dicit augꝰ in. iii. de li. ar. Sed conſiderādūeſt ꝙ natura uniuſcuiuſqꝫ rei potiſſime ē forma. ẜm quā res ſpeciem ſortitur. homo autē īſpecie conſtituitur ꝑ animā rationalē. & ideoillud quod eſt contra ordinem rationis ꝓprie