PARS .X. De Penitē. ija.Diſtinctio.Prima.

fuit puer cuſtos pecoꝝ. qui omnino nullā cautilenā ſciebat nec addiſcere uolebat. nec cantare. vn̄ cū alij cuſtodes aīalium & familia haberent bonū cōuiuium. & leti eſſent. cunqꝫ dicerēt ꝙ quilibet cātaret cū cythara & hoc facerꝫdictus puer dimiſſo cōuiuio alijs cantātibusfugit in ſtabulū intrās lectū. Cū autē ille nocte dormiret. aſtitit ei quidā uocans eū nomine ſuo & dicēs. canta mihi. Cū aūt ille rn̄derꝫneſcio cātare. ꝓpter hoc em̄ incenatꝰ dormiuiRn̄dit. mihi habes cātare. qͥ ait. qͥd cantabo tibi. Rn̄dit. Cāta mihi principiū creaturaꝝ. quiſtatim incepit cantare optīo carmīe. & ſuauiſſimo modulamīe ī laudem creatoris qd̓ nūqͣꝫaudierat ī anglico optime cōpoſitos. qui in latino idē. ſonant ꝙ laudare debemꝰ actorē regni celeſtis. potentiā creatoris & regnū ip̄ius &conſiliū pr̄is glorie. qui cū ſit eternꝰ deus. omniū actor extitit. qui filiis hoīm celū ꝓ tecticulmīe. de hinc terram cuſtos hūani gnis creauit. Nec aūt uerba dormiēs cōcinebat ī anglico optimo dictamīe cōpoſita. quoꝝ ſenſumdiximꝰ. nec tn̄ decor aut metrū in trāſlationelatina ſeruari potuit. Qui excitatꝰ eadē cantabat. & ductus ad abbatiſſam corā ea & ml̓tispitis dicta uerba cōcinebat. & donū ſibi datūindicauit. & u̓ba ſacre hyſtorie ſibi īpoſita reddebat optimo carmīe cōpoſita ī modulationeHic totā hyſtoriam ueteris & noui teſtamētifactus frater religioſiſſimꝰ optīo carmīe compoſitā reddidit. nec aliqua ocoſa uel īꝑtinentia ad deū cantare ſciebat uel poterat. & cummulti ꝑiti attēptarent ſil̓ia cantare uel cōponere ad exemplū eius. nullus qͣꝫtumcūqꝫ peritus ī hoc ei potuit cōparari. Cū aūt dictus frater diutius religioſiſſime & ſc̄iſſime deo ſeruiſſet. tactus modica infirmitate. de qͣ nullꝰ crederet ꝙ aliqͥs deberet mori. rogauit ut pareturſibi lectus ī loco ubi fr̄es moriētes ſolebāt poni. Quo facto. hylarit̓ ibi diutius loquēs cumfr̄ibus ibi cōuocatis. rogauit eos ut Si aliquēaliquo mō offēderat. uel aliqͥd ꝯtra eū haberētei remitterēt. Cū at̄ om̄es mirarēt̉. & nihil cōtra eū ſe hr̄e dicerēt. ip̄e eukariſtiā petens & accipiens. eos dn̄o cōmendauit. dices ſe migͣturū ad dn̄m illa hora qͣ fr̄es ſurgerēt ad laudādū deū. Ip̄e aūt illam horā cū deuotōne & oratōne expectauit. & cū fr̄es incepiſſent laudaredeū. ip̄e diſpoſuit ſe quaſi ad dormiendū. & qͣſi dormiēs ſuauiter in pace quieuit.DF PENITFNTIA DARS. DFCI¶ MA. ¶ DISTINCTIG PRIMA.Oſtqͣꝫ adiuuante deo cōſicleratōnem fecimus depeccatis. cōſequent̓ ſummo dirigēte magiſtro cōſideranduꝫ eſt de pnīa. q̄eſt antidotuꝫ medicinale& ſalubre remediū diuinitus inſtitutū ad maculas abluendas. & ſanāda mortifera uulnera peccatoꝝ. ut quicqͥd perpeccatū amiſimus. recuꝑemus ꝑ pnīam. & in

nouū hoīem reformemur. ¶ Circa pnīam at̄duo cōſideranda ſunt. Primo de pn̄īa in gn̓ali. Secūdo de ꝑtibus eius. ¶ Circa primū conſideranda ſunt nouē. Primo uidendū eſt qͥdſit pnīa. Secūdo de eius origine. Tertō de eꝰcōtinuatione & iterabilitate. Quarto de pnīamortaliū. Quinto de pnīa uenialiū. Sexto deeffectū pnīe. Septīo de pnīa ſollēni. Octauode hiis que mouere debēt ad pnīam faciendāNono qualis eē debeat. ¶ Circa primū conſideranda ſunt quatuor. Primo qͥd ſit pnīa ẜmdiffinitōnem. Secūdo qͥd ſit ẜm rem ſcꝫ utrūſit ſacramentū uel uirtus. Tertio utrū ſit uirtus theologica ul̓ cardīalis ſeu moralis. Quarto vtrū cōtineat̉ ſub iuſtitia. ¶ Ad primū dicendū ꝙ ẜm ambroſiū pnīa ē p̄terita mala plāge̓. & plangēda iteꝝ nō cōmittere. Scd̓m magiſtrū ſnīaꝝ. Penitētia eſt gr̄a uel uirtus quacōmiſſa mala cū emēdatōnis ꝓpoſito plangimus. & odimus. & plāgenda iterū cōmitterenolumus. ẜm Greg̓. Penitētia eſt an̄acta peccata flere. & deflenda iterū nō cōmittere. Aduerte ꝙ omnes diffinitōes nō ſunt ꝓprie diffinitōnes date ꝑ eſſentialia. ſic̄ eſt iſta. hō eſtaīal rōnale mortale. ſꝫ ꝑ cām. ſic̄ dicit̉ ꝙ dies ēſol lucens. uel latio ſolis ſuꝑ terrā. uel nō ſuntdiffinitōnes ꝓprie loquēdo. ſꝫ quedā deſcriptiones. Deſcribit̉ autē pnīa ꝑ duplicē actū. vnūqui ē reſpectu peccati p̄teriti ſcꝫ preterita flereuel plangere. Alterum reſpectu futuri ſcꝫ plāgēda nō cōmittere. Primꝰ actus ē in re. Secūdus oportet ꝙ ſit in re uel in propoſito. Fletusaūt & planctus hic accipiunt̉ large. ſiue ꝓ interiori ſiue ꝓ exteriori. Pōt em̄ aliquis uere eſſe penitēs ſine fletu uel planctū exteriori. Itēeſt luctus uel fletꝰ ꝓ peccatis ꝓpriis. & hic eſtpnīe. Et ē luctus ꝓ miſeriis alienis. & h̓ ē mīeEt eſt luctus ꝓ bonis eternis. & hic ē luctꝰ beatitudīs. Math̓. v. Beati qui lugēt. & Luc̄. vi.Beati qui nūc fletis. ¶ Ad ẜm ſcꝫ utrū penitentia ẜm rem ſit ſacramentū uel uirtus. dicēdum ꝙ pnīa quatuor mōis poteſt cōſiderari.Vno mō ꝓ remedio cōtra peccatuꝫ actuale ꝑmīſtros eccīe mīſtrando. & ſic eſt ſacramentūAlio mō ꝓ habitu hīlitante hoīem ad penitendum ſub debitis circūſtantiis. & ſic eſt uirtusAlio mō accipit̉ ꝓ actu peītendi. & ſic nō eſtuirtus. ſꝫ actus uirtutis. Quarto mō accipit̉ ꝓdolore ſenſibili de peccato cōmiſſo. & ſi doloriſte p̄cedat actum peītendi ꝓmouet ip̄m. & ītenſiorem reddit. Si uero ſequat̉ actū penitēdi tanqͣꝫ cātus ex illo. ſic intenſione eius & ꝑfectioneꝫ on̄dit. & ſic pnīa eſt paſſio. Et notaꝙ pnīa interior eſt de iure naturali quantumad debitū. id ē ꝙ homo qͥ deū offendit ꝑ peccatum de iure naturali peitere tenet̉. tn̄ qͣꝫtumad actū eſt ex infuſione diuīa. ſic̄ infra patebit. Denitētia uero exterior nō eſt ex iure naturali. ſꝫ ex inſtitutōne diuina ſub aliqua re ſenſibili & forma debita uerboꝝ. Sꝫ cū ſacramēta ſint quedā medicine ſpūales ſic̄ ī corꝑalibꝰmedicinis quedam cōſiſtunt in ſola paſſio. e