Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS VIII.DeGula. DISTINICTIO. .I.

uituꝑatur de ſua ꝓdigalitate. Luc̄. xx. Nec obſtat uerbū apl̓i. .i. thy. vi. Radix oīm maloꝝ ēcupiditas non aūt ꝓdigalitatis. ſꝫ magis ei opponit̉. Nam illud uerbū apl̓i quidaꝫ exponūt de cupiditate actuali. ſꝫ etiā de quadā habituali cupiditate eſt cōcupiſcētia fomitis. exqua om̄ia peccata oriunt̉. Alii uero dicuntloquit̉ de cupiditate actuali gn̓ali reſpectuiuſcūqꝫ boni. & ſic maīfeſtum ē ꝓdigalitasex cupiditate orit̉. Prodigus em̄ aliquod bo tꝑale cupit cōſequi inordinate uel placerealijs uel ſaltē ſatiſfacere ſue uolūtati in dādoSi quis recte cōſideret apl̓s ibi loquit̉ ad lr̄aꝫde cupiditate diuitiaꝝ. ſupͣ p̄miſerat. uolunt diuites fieri &. & ſic dicit̉ auaritia radix omniū maloꝝ. quia om̄ia mala ſemꝑex auaritia oriant̉. ſed qꝛ nullū malū eſt quod interdū ex auaritia naſcat̉. vn̄ & ꝓdigalitas qn̄qꝫ ex auaritia naſcit̉. ſicut aliquisdige multa cōſumit intentōne captādi fauorēaliquoꝝ a quibꝰ diuitias accipit. Item apl̓sadmonet. ii. thy. vi. diuitibꝰ huius ſeculi ut facile tribuāt & ſua cōmunicent. hoc ad ꝓdigoſ ꝑtinet. qꝛ monet apl̓s diuites hoc faciant bona intentōne. ſꝫ ẜm qd̓ oportet. Qd̓faciūt ꝓdigi. qꝛ ut ph̓s dicit in. iiii. eth̓. dationes ſunt bone. niſi qꝛ boni gr̄a. qꝛ ẜmqd̓ oportꝫ dāt. ſꝫ qn̄qꝫ dant multa illis oportet pauꝑes eſſe ſcꝫ hyſtrionibꝰ & adulatoribꝰbonis aūt nihil darent. Item ꝓdigus ſuꝑabūdat in dando. & deficit in ſollicitudīe diuitia. ſꝫ multo plus faciūt uiri ꝑfecti. Magisabundāt in datōne qui dāt uel relinquūt omnia ꝓpter deū. Item magis accipiūt abiiciuntom̄em ſollicitudīem cliuitiaꝝ qui deſiderantimplere illud. Math̓. vi. Nolite ſolliciti eſſe incraſtinū. & tn̄ iſta ſunt cōmendabilia ī xp̄i ueris pauꝑibꝰ. & in ꝓdigis reprobant̉. qꝛ ſuperexceſſus attendit̉ prīcipalit̓ ẜm qͣꝫtitatemdati. ſꝫ magis inqͣꝫtuꝫ excedit id qd̓ fieri oportet. vn̄ qn̄qꝫ liberalis maiora dat qꝫ ꝓdigus ſineceſſariū ſit. Sic ergo dicendū. illi qui intētione ſequēdi xp̄m om̄ia ſua dant. & ab animo ſuo omnē tꝑalium ſollicitudīem remouēt ſunt ꝓdigi. ſꝫ ꝑfecte liberales.Irca ẜm̄ ſcꝫ utrū ꝓdigalitas ſit grauius peccatum qͣꝫ auaritia. ul̓ ecōuerſodicendū ꝓdigalitas ẜm ſe cōſiderata minꝰ pctm̄ eſt qͣꝫ auaritia. & hoc triplici ratōne. Primo quidē. qꝛ auaritia magis differta uirtute oppoſita. Magis em̄ ad liberalē ꝑtinet dare in quo ſuꝑabudat ꝓdigus. qͣꝫ acciꝑeuel tenere in quo ſuꝑabūdat auarus. Secūdoqꝛ ꝓdigus eſt multū utilis quibꝰ dat. auarusaūt nulli. ſꝫ nec ſibiip̄i ut dicit̉ in. iiii. eth̓. TerItio qꝛ ꝓdigalitas eſt facile ſanabilis. & hoc declinat ad etatem ſenectutis eſt ꝯtrariuꝫꝓdigalitati. & hoc ꝓuenit ad egeſtatē defacili dum multū inutilit̓ ꝯſumit. & ſic pauꝑfactus poteſt in dando ſuꝑabūdare. & etiam qꝛ defacili ꝓducit̉ ad uirtutē ꝓpter ſil̓itudinem quā habet ad ip̄am. ſꝫ auarus defa-

cili ſanat̉ ratōne ſupͣdicta. Differētia aūt auari & ꝓdigi attendit̉ principalit̓ in hoc qd̓ ēpeccare in ſeip̄m uel in aliū. nam ꝓdigus peccat in ſeip̄m dum bona ſua ꝯſumit vn uiueredebet. peccat etiā in alterū ꝯſumēdo bona quibus alijs deberet ꝓuidere. & p̄cipue hoc apparet in clericis qui ſunt diſpenſatores bonoruꝫecc̄ie que ſunt pauꝑum quos defraudant ꝓdige expendēdo. Siſr& auarus peccat ī alios inqͣꝫtum deficit in dationibus. peccat in ſeip̄m īqͣꝫtum deficit in ſumptibꝰ. vn̄ dicit̉ ecc̄es. vj.uir cui deus dedit diuitias nec tribuit ptātemut cōedat ex eis. ſꝫ tn̄ in hoc ſuꝑabundat ꝓdigus. qꝛ ſic ſibi & quibuſdā alijs nocet tamēaliquibꝰ ꝓdeſt. Auarus autē nec ſibi nec alijsꝓdeſt. qꝛ audet uti et̄ ad ſuā utilitatē hoīsſuis. Item de uitiis loquimur cōiter iudicamus de ip̄is ẜm ꝓprias rōnes eoꝝ. ſic̄ circadigalitatē attēdimus ſuꝑflue cōſumit diuitias. circa auaritiā uero. qꝛ ſuꝑllue eas retinet aūt aliquis ꝓpter intemꝑantiā ſuꝑflueſumat. hoc iam noīat ſimul ml̓ta peccata. Vn̄& tales ꝓdigi ſunt peiores. ut dicit̉ ī. iiii. eth̓. aūt illiberalis ſuue auarus abſtineat ab accipiendis alienis. & ſi in ſe laudabile uideat̉.tn ex cauſa ꝓpter quā uituꝑabile eſt id nonuult ab alijs acciꝑe ne cogat̉ alijs dare.PARS OCTAVA. DE GVLA.ISTCINCTIO. PRIMA.Einde cōſiderandū eſt de ſexto capitali uitio ſcꝫ gula. circaquod cōſideranda ſunt ſeptēPrimo utrū gula ſit peccatūUnortale. Secūdo de ſpēbus eꝰTertio de filiabꝰ eius. Quarto de hiis hoc uitiū on̄dunt eſſe uitandum.Quīto ſpēaliter de ebrietate. Sexto de frequētatōne tabernaꝝ. Septimo de ludis honeſtisuel in honeſtis.Irca primū ſciendū gula dicit̉ eſſe inordīatus appetitus cibi & potus. Appetitus autem dicit̉ mordīatus ex eo recedit abordine rōis. in quo ꝯſiſtit bonū cuiuſlibꝫ uirtutis moralis. ex hoc aūt dicit̉ aliqͥd eſſe pecca ꝯtrariat̉ uirtuti. Vn̄ maīfeſtum ē gulameſſe peccatū. Eſt aūt ſciendū duplex ē appetitus cibi uel potus. Vnꝰ quidē naturalistinet ad uires uegetabiles. in quibus non pōteſſe uirtus & uitiū. qꝛ poſſunt ſubiici rōni& uis appetitiua diuidit̉ ꝯtra retentiuā. digeſtiuā. & expulſiuaꝫ. & ad talē appetitū ꝑtineteſuries & ſitis. Alius ē appetitus ſcꝫ ſenſitiuꝰincuius cōcupiſcētia uitiū gule ꝯſiſtit. nec conſiſtit hoc uitiū in ſubſtātia uel natura cibi uelpotus. qꝛ ſicut dicit ſaluator. Math̓. xv. Nonqd̓ intrat ī os hoc coinqͥnat hoīem ſpūalit̓. ſedinordīata ciboꝝ cōcupiſcētia regulata rōecoinqͥnat hoīem. Et ideo ſi aliqͥs excedat in qͣꝫtitate cibi ꝓpter cibi ꝯcupiſcētiam. ſed eſtimās illud ſibi neceſſariū eſſe. non ꝑtinet hocad gulā. ſꝫ ad aliqͣꝫ imꝑitiam. Sed aliqͥs excedat ſcient̓ menſurā in edēdo ꝓpter ꝯcūpīam