Diſtinctō pͥma.ribus.IxPars prima.De ope
IIICIIIT PRIIIVS LIBER SEcVLI MORALISNomnibus operibꝰ tuis memorarenouiſſima tua & īeternum nō peccabis. ecc̄i. vii. Hūanū genꝰ tria īcommoda ꝑ peccatumprimi homīs ī curriſſe. non tam legimꝰ in ſcripturis qꝫſenſibiliter experiFinur ī nobis. videlicet cuſticultatem ad bonū agendū. imprudenciā ad futura p̄uidendū. & pronitatē ad peccādū. Quia ꝑ peccatū fuit hō viribꝰ eneruatusſenſibꝰ obſcuratꝰ. & actibꝰ depͣuatus. Iuſte qͥdem homo recedens ab om̄ipotente deo. decidit in impotenciā. recedēs a ſūme ſapiēte amiſit ſapienciā. recedēs a ſumme bono. ꝑdidit innocenciā. ab hiis tribꝰ malis om̄ia mala ſuamoriginē ſorciunt̉. Deus aūt infinite miſericordie & pietatis immēſe ꝑ ſapienciā diuinitꝰ inſpiratū ꝯtra tria p̄miſſa dat nob̓ per pulcherrimū documentū. ſaluberrimū hortamentū. fideliſſimū conſiliū & efficaciſſimū remediū dicens ita. In om̄ibꝰ oꝑibus &cͣ. Primo namqꝫexcludit negligenciā. Secūdo ſuadet ꝓuidēciāTertio ꝓmittit hoīem ꝑ hoc ad innocenciamreformari. ¶ In primis igit̉ excludit negligēciā ſupponēs opera meritoria cū dicit. In om̄ibus oꝑibꝰ tuis. Ex ui quippe ſermonis & exip̄o modo loquēdi oſtēdit vnūquēqꝫ fidelē nōdebere ocioſū eſſe. nec pigrū ſeu negligenteꝫ ſꝫſtrenue operantē. De hoīe in ſtatu innocēciedicit̉. gen̄. ii. Tulit dn̄s deus hoīem & poſuiteum in paradiſo voluptatis. vt operaret̉ & cuſtodiret illū. Sed hec oꝑatio eēt ei ſine fatigatione. tedio & dolore. Eidem vero poſt lapſū dictū ē. Quia ꝯmediſti de ligno ex quo tibi p̄ceperā ne ꝯmederes maledicta t̓ra in opere tuoIn laboribus ꝯmedes ex ea. cūctis diebus vitecue. Sequit̉. in ſudore vultꝰ tui. veſceris panetuo. Et Iob. v. d̓r. Homo ad laborē naſcit̉ & auis ad volandū ¶ Scd̓o hortat̉ ſapiēs ad ꝓuidenciā cū dicit. Memorare nouiſſima tua. Inhiis enim precipue cōſiſtit vel dampnationisꝑiculū vel ꝓcuratio ſalutis. Ideo attentiſſimehortat̉ idē ſapiēs ecc̄i. xxxviii. Mem̄to nouiſſimoꝝ & noli obliuiſci. ¶ Tertio ꝓmittit innocenciā cū dicit. Et in eternū nō peccab̓. Cūſumma diligencia ꝯſideret vnuſqͥſqꝫ quā fidele cōſilium quā ſalubre documentū. O conſiliū nulla ratiōe ſpernendū. O documētū nulla obliuione delendū ſꝫ pocius cū ſūmo ſtudioſumma cura & ſolicitudīe ꝓ viribꝰ adimplēdū. Docet enī hōiem ad puritatē īnocencie reformari ꝑ exerciciū bonoꝝ operū & circūſpectam p̄uidenciā nouiſſimoꝝ. Ad hoc eciā hortat̉ paſtor eccleſie petrꝰ. ii. petri. i. Fratres magis ac magis ſatagite vt ꝑ bona opera certamvr̄am vocationē & electionē faciatis. Nec enī
facientes nō peccabitis aliqn̄. Ait ergo ſapiēsIn omnibus oꝑibꝰ tuis memorare nouiſſimatua & in eternū nō peccab̓. Ad excludendamigit̉ negligēciā q̄ mr̄ ē oīm vicioꝝ dēmꝰ nosin exercicio virtuoſoꝝ opeꝝ vtiliter occupareEt circa hoc ꝯſideranda ſunt qͣtuor. Debet enīvnuſqͥſqꝫ diligent̓ inſpicere genꝰ & ſpeciē ſueoꝑationis. Scd̓o modum & ſeriē ſue executionis. Tertio fructū & finē ſue intētiōis. Quarto ortū & originē om̄is nr̄e motionis. ¶ In pͥmis igit̉ ꝯſideranda ſūt oꝑa q̄ facere debeamꝰSicut inqͥrunt iudei a domino. io. vi. dicētes.Quid faciemꝰ vt operemur opera bona dei.Quibus ille rn̄dit. Hoc ē opus dei vt credatishec ē pͥmū pͥncipiū operandi & fūdamentumpͥmariū omīs boni. videlicet fides. ſuꝑ quo videat vnuſqͥſqꝫ qūo & q̄ ſuꝑedificet. Debemꝰaūt oꝑari opera penitencie. peccatoruꝫ flagiciaexpiando. oꝑa miſericordie ꝓximoꝝ miſeriasreleuando. opera ſapiencie celeſtia ꝯtemplando. oꝑa ꝑfecte iuſticie diuina ꝯſilia adimplendo ¶ Prima opera nr̄a debent eſſe opera penitencie. Quia nāqꝫ nō ē homo qͥ non peccet.Sicut dicit̉. iii. re. viii. Et i. io. i. Si dixerimꝰqꝛ peccatū nō habemꝰ. noſip̄os ſeducimus &veritas in nob̓ nō ē. Iob quoqꝫ dicit. Quis poteſt dice̓ mundū ē cor meū purꝰ ſū a peccato.Ideo neceſſe habemꝰ agere penitencia. Ait. ni.bt̄s Iohannes baptiſta luc̓. iii. Genimina viperaꝝ qͥs on̄dit nob̓ fuge̓ a vētura ira. rn̄det autē. Facite ergo dignos fructꝰ penitencie. Signant̓ dicit. Dignos fructꝰ pnīe. Neqꝫ enī pardebet eſſe penitencia eiꝰ qͥ multū peccauit. eteiꝰ qͥ pauciora peccata ꝯmiſit vel eius qͥ gͣuiora & eiꝰ qͥ minꝰ gͣuia ꝑpetrauit. Item ſaluatorait. luc̓. xiii. Niſi penitēciā egeritis. omnes ſimilit̓ peribitis. Et ecc̄i. ii. Niſi penitenciā egerimꝰ. incidemꝰ in manꝰ dei & nō ī manꝰ hominū. Exhortans aūt dn̄s ad penitenciā. dicebat. penitenciā agite appropinqͣbit enī regnūceloꝝ. Item apo. ii. Menito vnde excideris. &age penitenciā. & pͥma oꝑa fac. adu̓te ꝙ ſicutpiꝰ pater filiū ꝯtumacē corripiēs. aliqn̄ oſtendit ei mala q̄ fecit. vt erubeſcat. bona q̄ perdidit vt doleat. mala q̄ meruit vt timeat. & ſic ꝑdiu̓ſas vias ipſū reuocare laborat. Sic pius dominus diuerſis modis vtit̉ vt peccatorē ad penitēciam ſalutarē reducat. Nā aliqn̄ obicit eigͣuitatē & vilitatem flagicii quod ꝯmiſit. Sic̄dicit̉. iere. ii. Vide vias tuas ī cōualle ſcito qͥdfeceris. Aliqn̄ reducit ei ad memoriā vilitateꝫſtatus in quem incidit. Sic̄ dixit ade. gen̄. iii.Adam vbi es. Et. ie̓. iii. Leua in directū ocl̓ostuos & vide vbi nunc proſtrata ſis. Aliquando proponit ei penā quā meruit. Sicut patetī uerbis beati. io. & dn̄i ſuperiꝰ annotatis. Etgen̄. iiii. Dixit dn̄s ad cayn. Quid feciſti. Ecce vox ſanguīs fratris tui abel clamat ad mede terra petēs videlicet vltionē. Nō nūqͣꝫ etiāad mentē eiꝰ reuocat honorē & bona q̄ ꝑ peccatū amiſit vel dignitatē ſtatus a quo deciditSic̄ h̓. memēto. vn̄ excideris. q. d. Memēto qꝛ