Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .II.De Ielo.De Lege eterna. DIS. PRIMA.

uel odii miſceatur id eſt ne homo puniat uelcorripiat ex furore iracūdie amore iuſtitieIdeo Iaco. iii. Si zelum amarū habetis. & cōtētiones ſunt in cordibus ueſtris nolite gloriari Sciendū eſt etiā deus zelare dicit̉ & zelotes quia uidelicet facit aīe ſpiritualiter que ſolet homo zelotipꝰ facere circa uxorem. uiſitatem̄ conuerſante id eſt circūſpicit & conſideratuias eiuſ. audire uult uerba. uidere facta. īquirere affectiones. ſcire intentōnes. vnde ſap̄. i.Qui loquit̉ iniqua poteſt latere. nec p̄terietillum corripiēs iudiciū. In cogitatōibus em̄ īpii. interrogatio erit. ſermonū aūt illius auditio ad deū ueniet qm̄ auris zeli audit omnia.Item excitat negligentē. zac̓. i. Nec dicit dn̄s zelatus ſum hieruſale & ſyon zelo magno. Seqͥt̉Reuertar in hieruſalem in miſericordiis. et domus mea edificabit̉ in ea. Item zach̓. viii. zelatus ſum ſyon zelo magno. reuerſus ſum ad ſyon & habitabo in medio hieruſalē. & uocabit̉hierl̓m ciuitas ueritatis. Item corripit delīquētem. ſopho. i. In igne zeli mei deuorabit̉ omīsterra. Itē exo. xx. Ego ſum dn̄s deus tuus fortis zelotes uiſitans iniquitatē pr̄m in filios intertiā & quartā generatōem. & faciens miſericordiā ī milia hiis qui diligunt me. Item ſuſcipit reuertentē. Iere. iii. Fornicata es amatoribus multis. tn̄ reuertere ad me dicit dn̄s.& ego ſuſcipiam te. Item deſerit contēnētem.eze. vi. auferet̉ zelus meus a te. Item ꝓuer. vi.zelus & furor uiri parcꝫ ī die uindicte. necacquieſcet cuiuſquā p̄cibus. nec accipiet pro redemptōe dona. De Verecundia require infra tertio libro ubi agit̉ de filiabꝰ inanis gl̓ieDISTINICTIO. PRIMA.PARS SECVNDA DE LFGE.Oſtqͣꝫ dictum eſt de prīcipiisintrinſecis actuū humaliorū.ordine cōſequēti conſiderādūeſt de principiis extrīſecis. Prīcipiū extrinlecū inclmnans admalum eſt dyabolus. de cuiustemptatiōne dicemus infra ī principio tertii libri. Prīcipiū aūt extrinſecū moueus ad bonūeſt deus qui nos inſtruit legem. & adiuuatper gratiā & uirtutes & alia uirtutibus adiūcta ſcꝫ dona. beatitudines. & fructus. Ideo dehiis omībus ordinē eſt agendū. primo quidēde lege. Secūdo de gratia. Tertio de uirtitubꝰQuarto de donis &. Primo itaqꝫ cōſiderandū eſt de lege eterna. Secundo de lege naturali. Tertio de lege humana. Quarto de lege diuina. Quīto de occaſiōe uerboꝝ apl̓i. ro.vii. video aliam legem in membriſ meis &.dicēdū eſt de lege peccati. De lege eternaſideranda ſunt quinqꝫ. Primo ſit. Secūdoqͥd ſit. Tertō eiꝰ notō oībꝰ ē imp̄ſſa. Quarto om̄s alie leges deriuant̉ ab ea. Quītoei ſubdunt̉ omnia. Circa primū ſciendum lex nihil aliud eſt qͣꝫ dictam practice ratōisin principe qui gubernat. aliqͣꝫ cōmunitatemperfectā. Maniteſtū autē eſt qd̓ ſuppoſito

mundus diuina ꝓuidētia regatur. ſcꝫ totacoītas uniuerſi gubernat̉ diuina ratōe. & id̓oipſa ratio gubernatōis rerū in deo ſicut ī principe uniuerſitatis exiſtens legis habet ratōin& quia diuina ratō nihil cōcipit ex tꝑe ſed habet eternū conceptū. ut dicit̉ ꝓuer. viii. inde ē huiuſmōi lege oportet dice̓ eternā. Licꝫ aūtab eterno fuerint creature quibus lex eterna poſſet imponi. tn̄ ea que in ſeipſis non ſūtapud deū exiſtunt inquatū ſunt ab ipſo p̄cognita & p̄ordīata. ẜm illud cor̓. iii. qui uocatea que ſunt tanqͣꝫ ea ſunt. ſic igit̉ eternꝰdiuine legis cōceptus habet ratōem legis eterne. ẜm a deo ordinat̉ ad gubernatōem reꝝab ipſo p̄cognitarū. Circa ſecundū ſcꝫ quidſit lex eterna. dicendū ſecundū augͥ. in primode libero arbitrio. lex eterna eſt ſumma ratiocui ſemꝑ obtēperandū eſt. Ad cuiꝰ euidentiaꝫſciendū eſt ſicut in quolibet artifice p̄exiſtitratio eoꝝ que conſtituunt̉ artem. ita etiam īquolibet gubernante oportet exiſtat ratioordinis eoꝝ que agenda ſunt eos qui gubernationi ſubdunt̉. & ſic̄ ratio rerū fiendarum artem uocat̉ ars uel exēplar rerū artificiatarum. ita etiā ratio gubernātis actus ſubditorum ratōi legis obtinet. obſeruatis alijs queſunt de legis ratōe. deus aūt per ſuam ſapientiam cōditor ē uniuerſarū naturarū ad quascōparat̉. ſicut artifex ad artificiata. & etiā gubernator oīm actuū & motionū inueniunt̉in omnibus creaturis. vnde ſicut ratio diuineſapientie inquantū cuncta ſunt creata hab et ratōem artis uel exēplaris uel ydee. itadiuine ſapientie mouentis oīa addebitū finēobtinet ratōem legis. & ẜm hoc lex eterna nihil aliud eſt qͣꝫ ratio diuine ſapientie. ſecūduꝫ ē directiua oīm actuū & motionū. hec autēratio diuine ſapiētie ē vna. & ideo lex eſt unaratōes uero ydeales ſunt plures ī deo. ſicut dicit Auḡ. in li. lxxxiii. queſtionū. quia fecit deus ſingula ꝓpriis ratōibus. ratōes em̄ ydealesreſpiciunt ꝓprias naturas ſingularuꝫ rerū. &ideo in eis inuenit̉ quedā diſtintio & pluralitas ẜm diuerſos reſpectos ad res. ſed lex dicit̉directiua actuū in ordine ad bonū cōmune.ea aūt que in ſeipſis ſunt diuerſa cōſiderant̉ut unum ẜm ordīant̉ ad aliquod cōe. &lex eterna eſt una que eſt ratio huius ordinis Circa tertiū ſcꝫ uotio legis eterne eſtbis īpreſſa ſciendū. aliquid poteſt cognoſcidupliciter. vno modo ī ſeipſo. alio modo ī ſuoeffectu in quo aliqua ſimilitudo eius inuenit̉ſicut aliquis uidens ſolem in ſua ſubſtātiacognoſcit ip̄m in ſua irradiatōe. Sic igit̉ dicēdum legem eternā nullꝰ poteſt cognoſcereẜm in ſeipſa eſt. niſi ſolum beati qui deumuideūt eſſentiam. ſed oīs creatura rationaliſcoonoſcit ipſam ẜm aliquā eius irradiatiōemuel maiorem uel minore. omnis em̄ cognitioueritatis eſt quedā irradiatio & ꝑticipatio legis eterne eſt ueritas ī cōmutabilis. ut augͣ.dicit in li. de uera rel̓. ueritatem autem omēs