Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

VriſI G 1DeElemoſina. .DIS. .XVIII.

ſuꝑfluo decentie tui ſtatus reſpectu indigentiū circa p̄dictam neceſſitatē. Vn̄ cōtra illosde ſuꝑfluo modis p̄dictis indigentibꝰ ſubuerre nolunt dicit̉ diſ. xlvii. Sic̄. Eſurientiuꝫ paīsē qͣꝫ tu detines. nudoꝝ ueſtimentū eſt qd̓ turecludis. miſeroꝝ redemptō & abſolutio ē pecunia quā in terra defodis. Et in hoc apparet el̓iam dare eo modo quo cadit ſub p̄cepto. multū ꝑticipat de rōne actus iuſtitie. Vnd̓& glo. ſuꝑ illud. Math̓. v. facis elemoſinādicit. el̓ia ē ꝑs iuſtitie. et qͣꝫuis hꝰ p̄cepti trāſgreſſores non ſemꝑ puniant̉ lege hūana puīuntur tn̄ lege diuina. Scd̓m em̄ ſnīam augͥ. i.libro de libero arbitrio longe an̄ medium. Ml̓ta impunita iuſte relinquuntur lege humanaque tamē iuſte vindicant̉ lege diuina.D ſextum ſcilicet de quibus debet elemoſina dari. vtꝝ de quolibꝫ bono. Dicendū bonoꝝ tria ſunt gn̓a ſcꝫ aīme. corꝑis. & bona exteriora. De hoīs anime pt̄ fieri elemoſina. ut aliquis orat alio uel peccanti ī ſeꝑcit ex corde qd̓ eſt maxima elia. vn̄ augͥ. ī encheri. x. ca. Ea elemoſina nihil ē maiꝰ qua excorde dimittimꝰ ī nos quiſqꝫ peccauit. Debonis corꝑis etiā ut cum aliquis ſeruit īfirmisDe bonis aūt exterioribus diſtinguenduꝫ eſt.qꝛ aūt ſunt male acqͥſita. aut bn̄. Si male autlicitū ē ei qui acqͥſiuit ea retinere. aūt. Si ſicde illis pt̄ fieri elemoſina. Vn̄ meretrix de pecunia quā meretriciū acquiſiuit pōt elemoſi facere. Illud qd̓ ſic acquirit. licite retine̓pt̄. qͣꝫuis in eo meretricat̉ turpit̉ agat. &tra legem dei. Quaꝓpter illud qd̓ accipit turpe lucrū uocat̉. tn̄ in accipiēdo pecuniā pro eo clamnificata eſt. cōtra legem dei non facit.Vn̄. xiiii. q. v. Qui habetis. C. ſed hic. De pctōaliqua nōnunqͣꝫ acquirunt̉ pauꝑibus iuſteerogant̉. De acquiſito tn̄ meretriciū non fitſacrificiū uel oblatō ad altare ꝓpter ſcandalū& reuerentiā ſacroꝝ. Vn̄. deūt. xxiii. Non offeres mercedē ꝓſtibuli ī domo dn̄i dei tui. Siaūt non ē licitu ea retinere. aut illis a quibusaccepta ſunt cōuenit ius repetēdi. qualia ſuntbona acquiſita uſurā uel furtum ul̓ rapinā& de talibus dꝫ fieri elemoſina. ſꝫ reſtitutōExtra de iureiuran. Etate. dicit̉ onus remittit̉ ſꝫ auget̉ cuiqͣꝫ īprouide ſoluit̉ quodalij ex debito eſt preſtandū. Sic etiaꝫ intelligeqd̓ dicit̉. .i. q. i. Non ē. eſt putāda elemoſina ſi pauꝑibus eroget̉ uel diſpenſet̉. qd̓ ex illicitis rebus acquirit̉. &. xiiii. q. v. Nolite. Qd̓ſumptū eſt ab augͥ. in li. de uerbis dn̄i fermone. xxxv. ante medium. Nolite velle elemoſinas facere de fenore et vſuris. Et infra ca. Forte. ꝓhibetur exp̄ſſe fieri de rapina. Vn̄ ibi diciSi totū tribuat qd̓ abſtulerat. addit potiꝰpcm qͣꝫ minuat. Aut cōpetit ius repetēdiquale eſt bonū acquiſitū ſymoniam. qd̓ bo ille qui acquiſiuit. retinere pōt. Extra.de ſymonia. De hoc at̄. qꝛ ꝯtra legē accepit necille qui dedit pt̄ repetere. qꝛ ꝯtra iuſtitiā dedit& talis pecunia erogāda eſt in elis. Et ſi dat̉

ſoli p̄lato ita cōmunitas eſt in culpa. dꝫdari ecc̄ie in cuius ignorantiā data fuit. ut habetur in ca. p̄dicto in textu et in gloſa. Si aūtcōmunitas ē ī culpa pecuniā debꝫ reſtituer e illi monaſterio qd̓ ille qui dedit intrauerit in alleuiatōnem monaſterii. & ſic intelligi pōt illd̓quod dicit̉ extra de ſymonia. Veīens. Si aūtmonaſterium intrare noluerit. alijs pauꝑibuserogāda eſt. De bene aūt acquiſitis diſtinguēdum ē. quia aūt ſunt neceſſaria illi qui acquiſiuit ad ſuſtentationē nature. aut. Si ſic.de illis debet eliam facere. qꝛ magis tenet̉ſibi ẜm legē caritatis qͣꝫ alij. niſi forte in caſuin quo ſubtrahēdo ſibiip̄i darꝫ alicui ſollemniꝑſone. de cuius morte īmineret notabiliter detrimentū reipublice & fectui aīaꝝ. Si nonaut ſunt neceſſaria ſibi ad decentiā ſui ſtatus.aut. Si non. tenet̉ illis eliam facere. etiampauꝑibus ꝯſtitutis ī ꝑiculo neceſſitatis extreme. Si ſic. tenet̉ de illis facere eliam perquā redderet ſe īpotentem ad viuendū ẜm decentiā ſui ſtatus. niſi pauꝑibus in tanta indigentia cōſtitutis appareāt notabilia ſignaextreme neceſſitatis quaſi pn̄tis uel ꝓxīo imminētis. Alijs etiā pauꝑibus tenet̉ loco et tempore facere elias derogātes notabiliterviuēdi ẜm decentiā ſui ſtatus. Talis em̄ decētia ī indiuiſibili cōſiſtit. ſꝫ magnā habet la Ilicitū ſit cuilibet facere eliam. dicendū D ſeptimū ſcꝫ utrūtitudinemordo naturalis hoc exigit ut inferiora ſuꝑioribus regulent̉. Et ideo illi qui ſunt ī aliena poteſtate cōſtituti de eis ī quibus alijs ſubiiciūt̉ordinare debent alit̓qꝫ eis fuerit a ſuꝑioribus cōmiſſum. & qꝛ nullus alij eſt ſubditꝰquantū ad interiores intellectus & uolūtatisactus niſi ſoli deo. de illis bonis orando &corde remittēdo omnibus eliam facere licꝫ. Sꝫqꝛ monachus ꝓpriū habet. de bonis exterioribus poteſt cl̓iam facere ſine abbatislicētia exp̄ſſa uel ꝓbabilit̓ p̄ſumpta. niſi diſpēſatō aliquoꝝ bonoꝝ monaſterii ſibi ſit ab abbate cōmiſſa. tūc em̄ de illis pōt elemoſinas facere moderatas & rōnabiles ẜm ꝓportōnembonoꝝ ſibi ſunt ab abbate cōmiſſa ad diſpēſandū. qꝛ etiā vir eſt admīſtrator bonoꝝ tanqͣꝫ mulieris caput. debet mulier dare elemoſinas ſine cōſenſu uiri exp̄ſſo ul̓ p̄ſumptoexceptis cōmunibꝰ elis & ꝑuis comꝑationēad poſſeſſiones eoꝝ. niſi p̄ter dotē que ordinatur ad ſuſtētāda mr̄imonii onera. habeat resalias. uel ex ꝓprio lucro. uel per aliū licitūduꝫ. tūc em̄ de illis irrequiſito a ſenſu maritipoteſt facere elemoſinas moderatas. Filii etiāfamilias ꝓprias poſſeſſiones habēt. nec et̄ſerui. īmo ſunt poſſeſſio dn̄oꝝ. & facere elemoſinas debēt. niſi forte aliquas modicasde quibꝰ poſſunt p̄ſumere prī uel dn̄o placeat niſi aliquoꝝ bonoꝝ eēt eis a patribus ueldn̄is diſpēſatio cōmiſſa. Om̄es tn̄ p̄dicti licitepoſunt & debent in caſu neceſſitatis extremeindigentibus ſubueīre. etiam a ſenſu ſuꝑiorū