Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Diſtinctio primapars primaDe nobilitatefinime

MoTTERCVVS LISER SECVLI NORALISXpeditis per deipratiam duobuslibris huius uoluminis. In quorūpͥmo ſapiēs ymodn̄s ſapientemoſtendit aſſumēdam eſſe diligentiam agendorū.Acū dicit. In omninus opibus tuis. In ſecūdo hortat̉ ad habēdāuidenciā futuroꝝ. ſubdit. Memorare nouiſſima tua. Nūc accedamꝰ ad terciū ī quomittit ꝑfectā innocenciam aīorū. addit. Etin eteruū peccabis. pͥmis videlicet duobusſuppoſitis. q. d. Si diligentiā opoſā in agēdisrenueris. ſi ꝓuidentiā ſtudioſā de futuris hahueris. ex hijs ꝓculdubio ꝑfectā innocētiāq̄ris. Magna valde ꝓmiſſio. & ex totis precordiis appetenda. qꝛ qͣntuꝫ ē de lege cōmuni eſt homo peccet. ut dicit̉. iii. Re. viij.Itē ecc̄es. vii. eſt iuſtus ī t̓ra faciat bonuꝫ& peccet ſubaudi uenialit̓. & pauciſſimoꝝē peccare mortalit̓. ex mune̓ gr̄e ſpālis. Exdictis in ſecūdo libro. luculent̓ apparet qd̓ nouiſſimoꝝ ꝯſideratio fūditꝰ excludit uolūtateꝫpeccādi. ſic̄ eſt facile uide̓ diligentiꝰ intuēti ea dicta ſūt de morte. Itē eodem libro de extremo dei iuditio. Rurſꝰ eodē libro de penis peccatoꝝ ī purgatōio. necnō et de reꝓboꝝ ſuppliciis ī inferno. tandē de p̄miis & remuneratione iuſtoꝝ. Vlteriꝰ aūt cōſiderare debemꝰ qd̓ſūt alia qͣtuor modicū ſuffragāt̉ ad p̄ſeruādū hoīeꝫ a peccato ſi iugit̓ hr̄et pre oculis nūqͣꝫ uellet aſſentire peccatis. pͥmū ē rationalis aīe ꝯditio generoſa. ſcd̓m ē eiuſdē diſcuſſio ſerioſa. terciū ē in pugna ſui defenſio virtuoſa. quartū ē diuini uerbi retētio ſtudioſa. Primū itaqꝫ multū valēs ad p̄ſeruandū hominē a peccato ē rationalis aīe dignitas &ditio generoſa. ſi qͥs diligent̓ īſpiceret anime dignitatem qn̄cūqꝫ de peccato ꝯmittendotēptat̉ peccato nullatenꝰ aſſentiret. Hāc. n. deus ſuꝑ creaturas nobilē fecit & dignāmaiori deliberatōne creauit. ymagine ſua illuſtrauit. ſil̓itudine decorauit. ornauit u̓tute. ſcꝫiuſticia naturali. Huic etiā dedit lib̓tatis arbitriū. rōis faſtigiū. inferioꝝ dn̄iū. ītellc̄us acumen. diſcernendi facultateꝫ. naturalis legis etſcripte ſcientiā. ſpūs ſui gr̄am. angeloꝝ locie:tatem. Hanc elegit ſibi beatiſſima trinitas inhabitaculū. pr̄ in filiā. filiꝰ in ſpōſam. ſpūſſantus ſibi ꝯſecrauit ī templū. Pro hac dei filiꝰin mūdū ueīt. carnem paſſibilem & mortaleꝫallūpſit euangelica docum̄ta ꝓpoſuit ſāctitaſtis exēpla p̄buit. ſacͣmenta inſtituit. mirabiliaoꝑa oſtendit. eiꝰ redemptione iniuria mudi mala ſuſtinuit. ſāguinē ſuū fudit. morteꝫItulit. hac liberanda ad inferos deſcendit.hac ſpe cōfortanda hoīem aſſumptū reſuſcitauit a morte. hac docenda et ad amorem ſuū

inflamanda ſpiritūſāctū miſit. hac reuocāda ab erroribꝰ & ad ueritatē fidei reducenda.diſcipulos ſuos uniu̓ſū orbeꝫ diſperſit. eoſqꝫinnumeris tormentoꝝ & mortis generibꝰ expoſuit. hac exaltanda celos aſcendit. & reg et̓ne bt̄itudinis p̄parauit. Hec oīa ſi qͥs attende̓t. ip̄am uilipēde̓t nec uiliſſimo peccati cōmertio uenalē dyabolo trade̓t. nec lenoni uiliſſimo. turpiſſimo et crudeliſſimo proſtitueret nullo modo. Hoꝝ multa deſcribūtur.ecc̄i. xvii. Deus de t̓ra creauit hoīem ẜm ymaginē ſuā fecit illū. &.. ī medit̓. ſuis. O aīa īſignita dei ymagīe decorata ſil̓itudīe. deſponſata fide dotata ſpū. redempta ſāguine. deputata angelis. cōſors beatitudinis. heres boītatis. ratiōīs ꝑticeps. qͥd tibi carne. Et infraTotꝰ ſiqͥdem mūdus iſte ad unius aīe preciūeſtimari poteſt. xp̄i ſāguis effuſꝰ ē. etque non niſi chriſti ſāguine redimi potuit. Eꝯtra ſi qͥs diligent̓ attende̓t uilitateꝫ peccati qͣꝫuilē & miſera. qͣꝫ fedā & fetidam. qͣꝫ deformē& abhomīabilem deo et āgelis eiꝰ ſanctis reddat aīam peccatricē. quot & qͣnta mala ꝓueniaut anime peccatū. nullo modo. nulla ratione peccaret. De uilitate peccati & de malis &dampnis qͣmplurimis facit in aīa. Re. īfravbi agit̉ de effectibꝰ peccati. Qd̓ autē aīeſiderata nobilitas eiꝰqꝫ generoſa cōditio p̄ſeruet ip̄am et retrahat a peccato dicit̉ īfra. io. iii.Qui natus eſt ex deo peccat. Ex deo inqͣꝫ ex ſua ſubſtantia uel eſſentia ꝓducente. ſꝫex deo ad ſuam ymaginē ꝯformante. & ex d̓oredimente. & deformatā ſacͣmenta regenerante. et gr̄am reformante. Reuera omīs homo ſi natiuitatis huius dignitatē ꝯſideratpeccat .i. a deo uilitatem peccati abhomīabilemintuet̉. qd̓ peccatū ꝯmitte̓ peītus dedignaturVn̄ ſeneca. Si ſcirem domīos ignoſcituros ethomīes ignotaturos. adhuc peccare dedignarer. ſeqͥt̉. Qm̄ ſemē dei manet ī eo. Hoc ſemenē fides. que ē bonoꝝ oīm pͥmariū fundam̄tū.hoc ſemen manet ī hoīe etiā poſt peccatū cuiꝰuirtute debet retrahi a peccato. ſequit̉. Et nonpoteſt peccare .i. habet in ſe vnde poſſit pecare ſi uelit. Secūdū multū valet ad preſeruandū hoīem a peccato ē ſerioſa ſui circunſpectio Si enī homo ſemetip̄m diligēt̓ ſme diſſiml̓atione diſcutet. & om̄es aīe ſue latebras.om̄es ſenſꝰ ſuos interiores qͣꝫ exteiores ſollicite uiſitaret. nūqͣꝫ peccaret. Hoc aūt ē ſūmeneceſſariū qm̄ tota uita hoīs ſit temptatō.ſic̄ dicit̉. iob. vii. temptatio ē vita hoīs ſuꝑ t̓rā.expedit omnino ut ſe cuſtodiat & defēdat ſicut inferiꝰ oſtendet̉. Rurſus qꝛ ſolū ab extrinſecō .i. a tēptatione hoſtili gn̓at̉ ī nob̓ peccatū. ymo etiam a nob̓ ip̄is. i. a corruptiōeſtra intrinſeca. & noſip̄i frequent̓ damꝰ hoſtibus occaſionē temptādi. ideo ſumme neceſſaria eſt nob̓ circūſpecta nr̄i cuſtodia. Sic̄ enimquādo abbates & pͥores in monaſteriis omnidie circueūt ꝑſcrutant̉ & uiſitāt om̄es officias & oīa latibula ne fiat ī eis aliqͥd īordīatū.