Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X. De Effectupenitētie.DIS. III.

ſic ignorans ꝑplexus eſt. qꝛ poteſt facere qd̓ īſe ē ad hoc ut ſciat. qd̓ ſi fecerit. aut deus ea ſihi manifeſtabit. aut indulgebit.Irca quintū principale ſcꝫ de pnīa uenialium pctōꝝ cōſideranda ſunt tria. Primoutrū de peccatis ueīalibus neceſſaria ſit penitētia. Secundo titꝝ ueniale pctm̄ remitti poſſitſine mortali. Tertio utrū vnū ueīale poſſit remitti ſine alio. Ad primū dicendū de peccatis ueīalibus pnīam neceſſariā dupliciterpt̄ intelligi ſcꝫ. aūt ſit neceſſaria ad eorū remiſſionem. aut ſit ncc̄ia ad ſalutē. Prīomodo dico de lege cōmuni pnīa neceſſariaeſt de peccatis ueīalibus implicite uel explicitein ſpēali uel in cōmuni. qͣꝫdiu em̄ uolūtas inordīationi actualit̓ inheret. oportet inordinatā eſſe. vn̄ ad remiſſionē ueīalis peccati neceſſariū eſt uolūtas deſinat inordīationi inherere. nec tm̄ hoc ſufficit de lege cōmuni. ſedetiā requirit̉ inordīationem p̄teritam actualit̓ deteſtet̉ explicite uel implicite. ut illa deteteſtatio ſit totius emēde ſolutio uel radix ſeufundamentū ſolutōnis totius. Aliqua emēda quacūqꝫ uolūtaria inordīatione deo debet̉. Secūdo modo eſt neceſſaria de ueīalibus peccatis pnīa ſe in hac uita. qꝛ ſimulſtare poſſunt gr̄a in cuius uirtute cum eauolūtas deteſtat̉. poſt mortē in purgatorio remittunt̉. Per accidēs tn̄ eſt neceſſaria pnīa deillis in hac uita ſcꝫ aut rōe dubii ꝓbabilis. qn̄uehement̓ dubitat vtrū ſit ueniale uel mortale. tūc em̄ ſi de illo penitet. exponit ſe diſcrimini tanqͣꝫ cōtemptor ſue ſalutis. Aut ratione ꝑiculi. ſcꝫ ꝑpendit aliqͣꝫ affectōnemdeordinatam. ueīalem tn̄ ita in ip̄o incēdi.ꝓbabiliter cōiecturat. qd̓ ipāꝫ pnīam abiiciat. trahet ip̄m in pctm̄ mortale. aut rationeſtatuti qn̄ .ſ. non hꝫ niſi ueniale peccatumcum teneatur ſemel in anno cōfiteri ſtatutūeccleſie. ſꝫ ultimū non concludit ſit neceſſaria pnīa interior. Si enī homo non habensniſi pctā uenialia eſto de illis interius nonpeniteat. tn̄ ſi ea cōfiteat̉ ſuo ſacerdoti eſtecc̄iaſtici ſtatuti tranſgreſſor. De quolibet tn̄ueniali implicite uel explicite eſt neceſſaria penitētia in hac uita. uel in alia ad hoc homocōſequat̉ uitā eternā. qꝛ nullū pctm̄ qͣꝫtūcunqꝫ leue ſimul pōt eſſe gl̓ia. Ad ẜm ſcilicꝫutꝝ ueīale remitti poſſit liū remiſſione mortalis. dicendū gr̄a ẜm ſe opponit̉ mortali peccato. ueīali aūt non opponit niſi mediāte aliquo actu ſuo oppoſito ueīali peccato. & qꝛ habitus poteſt eſſe ſine actu. & vnus actus ſinealio. mortale remitti pōt ſine ueīali. & vnūueīale ſine alio. Actus aūt gr̄e peccato ueīalioppoſitꝰ quā ueīale remittit̉ pr̄ eſſe ſinehabitu gr̄e que peccato mortali ẜm ſe opponitur. ut dictū eſt. & ſine mortali peccatopt̄ ueīale remitti. Nec pt̄ dici ueniale poſſetremitti pnīam ſine gr̄a. qꝛ talis pnīa ē informis accepta deo. illa acceptōne requirit̉ad remiſſionē peccati. Ad tertiū ſcilicꝫ uerū

vnū ueniale poſſit remitti ſine alio. dicendum ſic. qꝛ ueniale poteſt ſe cōpati caritatequā acceptat̉ pnīa. & ideo qn̄ homo peītet devno ueīali non dolendo uel recordācio dealio. pnīa eius uirtute caritatis acceptat̉ a deoabſqꝫ hoc aliud remittat̉. Non ſic ē de mortalibus. qꝛ nullū peccatū mortale pt̄ ſimul eſſe caritate. quā fit amicus dei. & nullumpeccatū remitti poteſt niſi caritatē. & ideo ſiunū poſſꝫ remitti ſine alio. poſſet ſimul eſſe amicus dei. & inimicus. qd̓ eſt impoſſibie.DE EFFECTV DENITENTIE. DISTINCTIO CERTIA.Irca ſextū ſcꝫ de effectu penitētie confectu qͣꝫtum ad amotōnem mali. Seſiderāda ſunt duo. Primo de eius efcundo qͣꝫtum ad collatōnem boni. Quan ad amotōnem mali ſciendū pnīa poteſtaccipi pnīa formata gr̄am. uel pro penitētia informi. & utroqꝫ pt̄ accipi pro habituuel acctu interiori uel exteriori. Dico ergo ꝙͣ pnīam formatā gr̄a deleri poteſt omnē peccatū exn̄s in anima uel ſpū carni unito. Eſtdr̄ia ſpūs uniti carui & ſeꝑati a carne. qꝛ ſpiritus carni cōiunctus ſuſceptibilis eſt penitētie. aūt ſeꝑatus. ſicut dicit dam̄. Hinc ēdle omni peccato ꝑpetratō a ſpū ī carne exiſtete. poteſt agi pnīa. ſꝫ poſt ſeꝑatōem a carne noͣpoteſt. Quēdā tamē ſunt peccata de quibꝰ difficilius poteſt penitere. ſcꝫ cōmittuntur ex fragilitate carnis. uel ignorātia ratōisobnubilate carnem. ſicut peccata ſpūs ſeꝑatiuel etiā ſpūs cōiuncti malitiam deprauati.ſic̄ eſt peccatū in ſpūmſanctū. De hiis difficilius agit̉ penitētia qꝫ de alijs. vn̄ illud. Math̓.xii. Qui blaſphemauerit in ſpūmſanctū remittet̉ ei &. intelligendū ē id ē uix remittet̉.ſil̓r illd̓ uerbū aug̓. dn̄tis. Tanta ē labes huiuspeccati. ut dep̄candi humilitatē ſubire poſſit id ē uix poſſit. Si aūt arguat̉ de finali impenitētia. dicendū finalis impnīa duplicit̓poteſt intelligi. Vno ꝓpoſitū nunqͣꝫ penitēdi. & ſic ē pctm̄ in ſpūm ſanctū. & ſic de illo poteſt peītere. licet hoc ſit difficile. Alio pt̄ dici finalis impnīa finalis priuatio penitētie. & ſic dicit conditōnem cuiuſlibꝫ peccacati finalis. & ſic de eo pōt eſſe pnīa. qꝛ nihil aliud eſt qͣꝫ priuatio pnīe. Per pnīam uero īformē ſiue accipiat̉ pro habitū. ſiue actuinteriori ul̓ exteriori. ſiue omnibꝰ ſimul.pōt remitti pctm̄ niſi diſpoſitiue. inqͣꝫtū ipſam diſponit̉ ad ſuſcipiendū gr̄am dei perquā formalit̓ remittit̉ pctm̄. ſpēalius tn̄ diſponit & directius ad peccati remiſſionē qͣꝫ quecūqꝫ alia uirtus informis. qꝛ omnia peccata īhoc cōueniunt vnūquodqꝫ eſt quedā iniuſtitia cōtra iuſtitiā legis diuine. & pnīa ſpecialiter & directe diſponit hoīem ad hoc ut poſſit & uelit illa iniuria debitā emendā facerecum adiutorio dei. Quomō autē ſe habeat adremiſſionem culpe pnīa formata. inferius declarabit̉. Sic ego patꝫ qūo per pnīam remitti