PARS .X. De Effectupenitētie.DIS. III.
ſic ignorans ꝑplexus eſt. qꝛ poteſt facere qd̓ īſe ē ad hoc ut ſciat. qd̓ ſi fecerit. aut deus ea ſihi manifeſtabit. aut indulgebit.Irca quintū principale ſcꝫ de pnīa uenialium pctōꝝ cōſideranda ſunt tria. Primoutrū de peccatis ueīalibus neceſſaria ſit penitētia. Secundo titꝝ ueniale pctm̄ remitti poſſitſine mortali. Tertio utrū vnū ueīale poſſit remitti ſine alio. ¶ Ad primū dicendū ꝙ de peccatis ueīalibus pnīam eē neceſſariā dupliciterpt̄ intelligi ſcꝫ. aūt ꝙ ſit neceſſaria ad eorū remiſſionem. aut ꝙ ſit ncc̄ia ad ſalutē. ¶ Prīomodo dico ꝙ de lege cōmuni pnīa neceſſariaeſt de peccatis ueīalibus implicite uel explicitein ſpēali uel in cōmuni. qͣꝫdiu em̄ uolūtas inordīationi actualit̓ inheret. oportet eā inordinatā eſſe. vn̄ ad remiſſionē ueīalis peccati neceſſariū eſt ꝙ uolūtas deſinat inordīationi inherere. nec tm̄ hoc ſufficit de lege cōmuni. ſedetiā requirit̉ ꝙ inordīationem p̄teritam actualit̓ deteſtet̉ explicite uel implicite. ut illa deteteſtatio ſit totius emēde ſolutio uel radix ſeufundamentū ſolutōnis totius. Aliqua eī emēda ꝓ quacūqꝫ uolūtaria inordīatione deo debet̉. ¶ Secūdo modo nō eſt neceſſaria de ueīalibus peccatis pnīa ꝑ ſe in hac uita. qꝛ ſimulſtare poſſunt cū gr̄a in cuius uirtute cum eauolūtas deteſtat̉. poſt mortē in purgatorio remittunt̉. Per accidēs tn̄ eſt neceſſaria pnīa deillis in hac uita ſcꝫ aut rōe dubii ꝓbabilis. qn̄uehement̓ dubitat hō vtrū ſit ueniale uel mortale. tūc em̄ ſi de illo nō penitet. exponit ſe diſcrimini tanqͣꝫ cōtemptor ſue ſalutis. Aut ratione ꝑiculi. cū ſcꝫ ꝑpendit hō aliqͣꝫ affectōnemdeordinatam. ueīalem tn̄ ita in ip̄o incēdi. ꝙꝓbabiliter cōiecturat. qd̓ nͥ ipāꝫ ꝑ pnīam abiiciat. trahet ip̄m in pctm̄ mortale. aut rationeſtatuti qn̄ .ſ. hō non hꝫ niſi ueniale peccatumcum teneatur ſemel in anno cōfiteri ꝑ ſtatutūeccleſie. ſꝫ h̓ ultimū non concludit ꝙ ſit neceſſaria pnīa interior. Si enī homo non habensniſi pctā uenialia eſto ꝙ de illis interius nonpeniteat. tn̄ ſi ea cōfiteat̉ ſuo ſacerdoti nō eſtecc̄iaſtici ſtatuti tranſgreſſor. De quolibet tn̄ueniali implicite uel explicite eſt neceſſaria penitētia in hac uita. uel in alia ad hoc ꝙ homocōſequat̉ uitā eternā. qꝛ nullū pctm̄ qͣꝫtūcunqꝫ leue ſimul pōt eſſe cū gl̓ia. ¶ Ad ẜm ſcilicꝫutꝝ ueīale remitti poſſit liū remiſſione mortalis. dicendū ꝙ gr̄a ẜm ſe opponit̉ mortali peccato. ueīali aūt non opponit niſi mediāte aliquo actu ſuo oppoſito ueīali peccato. & qꝛ habitus poteſt eſſe ſine actu. & vnus actus ſinealio. iō mortale remitti pōt ſine ueīali. & vnūueīale ſine alio. Actus aūt gr̄e peccato ueīalioppoſitꝰ ꝑ quā ueīale remittit̉ nō pr̄ eſſe ſinehabitu gr̄e que peccato mortali ẜm ſe opponitur. ut dictū eſt. & iō ſine mortali peccato nōpt̄ ueīale remitti. Nec pt̄ dici ꝙ ueniale poſſetremitti ꝑ pnīam ſine gr̄a. qꝛ talis pnīa ē informis nō accepta deo. illa acceptōne q̄ requirit̉ad remiſſionē peccati. ¶ Ad tertiū ſcilicꝫ uerū
vnū ueniale poſſit remitti ſine alio. dicendumꝙ ſic. qꝛ ueniale poteſt ſe cōpati cū caritate ꝑquā acceptat̉ pnīa. & ideo qn̄ homo peītet devno ueīali non dolendo uel nō recordācio dealio. pnīa eius uirtute caritatis acceptat̉ a deoabſqꝫ hoc ꝙ aliud remittat̉. Non ſic ē de mortalibus. qꝛ nullū peccatū mortale pt̄ ſimul eſſecū caritate. ꝑ quā hō fit amicus dei. & nullumpeccatū remitti poteſt niſi ꝑ caritatē. & ideo ſiunū poſſꝫ remitti ſine alio. poſſet hō ſimul eſſe amicus dei. & inimicus. qd̓ eſt impoſſibie.DE EFFECTV DENITENTIE.¶ DISTINCTIO CERTIA.Irca ſextū ſcꝫ de effectu penitētie confectu qͣꝫtum ad amotōnem mali. Seſiderāda ſunt duo. Primo de eius efcundo qͣꝫtum ad collatōnem boni. ¶ Quantū ad amotōnem mali ſciendū ꝙ pnīa poteſtaccipi ꝓ pnīa formata ꝑ gr̄am. uel pro penitētia informi. & utroqꝫ mō pt̄ accipi pro habituuel acctu interiori uel exteriori. Dico ergo ꝙͣꝑ pnīam formatā gr̄a deleri poteſt omnē peccatū exn̄s in anima uel ſpū carni unito. Eſt eīdr̄ia ſpūs uniti carui & ſeꝑati a carne. qꝛ ſpiritus carni cōiunctus ſuſceptibilis eſt penitētie. nō aūt ſeꝑatus. ſicut dicit dam̄. Hinc ē ꝙdle omni peccato ꝑpetratō a ſpū ī carne exiſtete. poteſt agi pnīa. ſꝫ poſt ſeꝑatōem a carne noͣpoteſt. Quēdā tamē ſunt peccata de quibꝰ difficilius poteſt hō penitere. q̄ ſcꝫ nō cōmittuntur ex fragilitate carnis. uel ignorātia ratōisobnubilate ꝑ carnem. ſicut peccata ſpūs ſeꝑatiuel etiā ſpūs cōiuncti ꝑ malitiam deprauati.ſic̄ eſt peccatū in ſpūmſanctū. De hiis difficilius agit̉ penitētia qꝫ de alijs. vn̄ illud. Math̓.xii. Qui blaſphemauerit in ſpūmſanctū nō remittet̉ ei &cͣ. intelligendū ē id ē uix remittet̉.ſil̓r illd̓ uerbū aug̓. dn̄tis. Tanta ē labes huiuspeccati. ut dep̄candi humilitatē ſubire nō poſſit id ē uix poſſit. Si aūt arguat̉ de finali impenitētia. dicendū ꝙ finalis impnīa duplicit̓poteſt intelligi. Vno mō ꝓpoſitū nunqͣꝫ penitēdi. & ſic ē pctm̄ in ſpūm ſanctū. & ſic de illo poteſt hō peītere. licet hoc ſit difficile. Aliomō pt̄ dici finalis impnīa finalis priuatio penitētie. & ſic dicit conditōnem cuiuſlibꝫ peccacati finalis. & ſic de eo nō pōt eſſe pnīa. qꝛ nihil aliud eſt qͣꝫ priuatio pnīe. Per pnīam uero īformē ſiue accipiat̉ pro habitū. ſiue ꝓ actuinteriori ul̓ exteriori. ſiue ꝓ omnibꝰ ſimul. nōpōt remitti pctm̄ niſi diſpoſitiue. inqͣꝫtū ꝑ ipſam diſponit̉ hō ad ſuſcipiendū gr̄am dei perquā formalit̓ remittit̉ pctm̄. ſpēalius tn̄ diſponit & directius ad peccati remiſſionē qͣꝫ quecūqꝫ alia uirtus informis. qꝛ omnia peccata īhoc cōueniunt ꝙ vnūquodqꝫ eſt quedā iniuſtitia cōtra iuſtitiā legis diuine. & pnīa ſpecialiter & directe diſponit hoīem ad hoc ut poſſit & uelit ꝓ illa iniuria debitā emendā facerecum adiutorio dei. Quomō autē ſe habeat adremiſſionem culpe pnīa formata. inferius declarabit̉. Sic ego patꝫ qūo per pnīam remitti