Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X. De Penitētiapeccatoꝝ mortaliū. DIS. II.

cum cōcepto non ẜm eius eſſe cōpletū. ſed inchoatuꝫ & materiale. ſic timor ſeruilis ſimul ē penitētia quo ad cōtritionem. Circa ſecūdum ſcꝫ de ordine penitētie ad alias uirtutes.ſciendū omnes uirtutes formate ſimul infundunt̉. vn̄ in eis eſt prioritas ẜm tempꝰſꝫ tn̄ ẜm ordinē nature in cōꝑatione ad actuꝫeſt in eis prioritas. Penitētia em̄ eſt reuerſioad deū. in motu uero reuerſionis p̄cedit cognitio. ſequit̉ ſpes de poſſibilitate ꝑueniēdi. conſequit̉ motus in receſſu a termiuo a quo. conſequit̉. appropinquatō ad terminū ad qͣꝫ. Hīceſt in iuſtificatōne prior eſt motus fidei. dehinc motus ſpei. de hinc motꝰ timoris. de hīcmotus pnīe ad deū redeūtis. & uirtutes aliasquaſi introducētis. ſꝫ qꝛ fides & ſpes non hn̄crōnem ꝑfectam uirtutis niſi ẜm ſunt īformate caritate. penitētia p̄cedit natura om̄esuirtutes ẜm eſſe cōpletum uirtutis. Qd̓ eſt intelligendū in uia reformatōnis ymaginis. qꝛ penitentiā fit remotio ꝓhibentis. In uia uero prime formatōnis fides prior eſt.Irca tertiū principale ſcꝫ de cōtinuationepnīe cōſideranda ſunt duo. Primo utrūpnīam oporteat eſſe ꝑpetuam de quolibet peccato. Secūdo dato diſcōtinuata ſit penitentia peccatū ſequens. vtrū poſſit homo reſurgere peītentiā pluſqͣꝫ ſemel. Ad primū dicendū ſicut dictū eſt ſupͣ duplex eſt penitētia ſcꝫ interior & exterior. Exteriorē penitētiānon oportꝫ eſſe ꝑpetuam. vn̄ ẜm canones procertis peccatis determīatur certa penitentia.expleta tenet̉ amplius iterare uel continu̓e agere. Penitētia uero interior duplex eſtſcꝫ in actu. & ſic oportet ip̄am eſſe ꝑpetuā.uel in habitu. & ſic debet eſſe ꝑpetua. dicit em̄Augͥ. Penitētia eſt quedā dolētis vindicta ſꝑpuniens in ſe qd̓ dolet cōmiſiſſe. Idem de peccatore loquēs. ſemꝑ doleat. & de dolore gaudeat. vbi em̄ finit̉ pnīa. nihil relinquit̉ de ueniaPeccator ergo qn̄cunqꝫ & quotienſcūqꝫ actucogitat de peccato cōmiſſo. tenet̉ dolere. & dehoc deū offēdit. fidelit̓. ſeruat reꝑatūfedus amicitie. cui actu non diſplicet. qn̄ acturecogitat illud inter deū & ip̄m fuit mimicitie. nec pōt homo dimittere habitū pnīe.niſi ruēdo in peccatū mortale. Ad ẜm ſcilicet utrū poſſit reſurgere pn̄īam pluſqͣꝫ ſemel. dicendū ſic ſicut on̄dit̉ de pnīa. di. iii.multis auctoritatibus & exēplis. Qd̓ etiā patꝫratōne. qꝛ penitētia eſt in ſubiecto uertibili. f.in uolūtate ut cōtinuatio in futuꝝ eſt de eiuselſentia. qꝛ eſſe uirtutis ſit ſimplex. & totūſit ſimul ī inſtanti. de eſſentia nihil pōt qd̓ poſſit totū eſſe in pn̄ti. Vn̄ de eſſe uere penitētie non eſt cōtinuatō futuri tꝑis. ſꝫ in propoſitū p̄ſens continuādi in futuꝝ. & ſic patꝫ a uera pnīa poteſt quis excidere. Itē a uerapnīa excidens pōt ueram pnīam recuꝑare. &qͣꝫdiu homo ē in uia poteſt face̓ qd̓ in le eſt utdetur ſibi a deo uera pnīa. ſꝫ omni facienti qd̓in ſe eſt deus dat pnīam uerā. & alias pul-

ſaret hoīem mutando ut faciat qd̓ ī ſe ē apoc̓.iii. Ego ſto ad oſtiū & pulſo &. vera etiā penitentia nūqͣꝫ caret remiſſionē peccati. ſic̄ ptꝫ hoc qd̓ dicit̉ de pe. diſ. iii. Qūo peītet. Cōſtatem̄ ml̓ta pctā diſplice̓ ſꝑ ē p̄ſto ea deſtruere.DE PENITFNTIA MORTALIVM PECCATORVM. DIS. II.Irca quartū prīcipale ſcꝫ de pnīa mortaliū peccatoꝝ cōſideranda ſunt duo. Primo utꝝ neceſſaria ſit penitētia depeccatis mortalibꝰ an̄ baptiſmū. Secūdo utꝝſit neceſſaria de omnibꝰ mortalibus poſt baptiſmū. Ad primū dicendū penitētia poteſt accipi duplicit̓. uel inqͣꝫtum eſt ſacramen. & ſic non ē neceſſaria. vn̄. xi. Siue peccata ſunt dona &. ibi dicit glo. gr̄a dei inbaptiſmo requirit gemitū nec planctū niſiſolā fidem & cordis cōtritionem. extēdendoſcꝫ cōtritionem ad pnīam īformem uel formatam. Vel pt̄ accipi pnīa inqͣtum eſt uirtus. &hoc duplicit̓. uel inqͣꝫtum ē formata. & ſiceſt neceſſaria de p̄cedentibus baptiſmū. qꝛtalis pnīa poſſit ſimul cum peccato.qͣꝫ actualē ſuſceptōnem baptiſmi remitteretur pctm̄ mortale actuale. qꝛ pnīam eſſꝫ an̄remiſſum. aūt ſuſcipiēs baptiſmū eēt indiſpoſitus ad remiſſionis pctōꝝ mortaliū ſuſceptionem. Vel inqͣꝫtum ē informis id ē quedā peccati deteſtatō cum ꝓpoſito emendandi. qͣꝫuis omnino ſufficiēs ad expulſionē peccati. &hec ad minus eſt neceſſaria de om̄ibus peccatis actualibus mortalibꝰ p̄cedentibus baptiſ tanqͣꝫ cauſa remouēs ꝓhibens ſuſceptionem diuīe gr̄e. que in baptiſmo dat̉ illis inbus remota ſunt īpedimenta ꝓhibētia ſnſceptōnem gr̄e dei. Ad ẜm ſcꝫ utrū pnīa ſit neceſſaria de oībꝰ peccatis mortalibus poſt baptiſmū ſequētibꝰ. dicendū peccata mortalia.aūt ſunt hn̄ti nota. aut ignota. de notis neceſſaria ē pnīa ad hoc ut remittant̉ de lege cōmuni. non tm̄ in cōmuni ſꝫ etiā in ſpēali. ſi ad cogitandū de quolibꝫ in ſpēali aſſit opportuītasꝓportionata infirmitati hūane. Qd̓ ideo dico. qꝛ poſſet cōtingere peccator eſſet in taliꝑiculo qͣꝫuis poſſet recogitare de quolibꝫ inſpēali. non tn̄ adhuc haberet opportunitatemhūane fragilitati ꝓportōnatam. Ignota autēaūt ſunt ignota qͣꝫtum ad ius non qͣꝫtum adfactū. ut cum peccator ſcit ſe feciſſe aliquid qd̓ credit eſſe mortale peccatum. & tn̄ eſt. autſūt ignota qͣꝫtum ad utrūqꝫ. Et quocūqꝫ iſto modoꝝ accipiat̉ ignorātia. ſubdiſtinguen eſt. qꝛ aūt ē inuīcibilis. & de peccatis ſic ignoratis ē pnīa neceſſaria in ſpēali. ſꝫ ſufficit de illis peīteat in cōmuni inqͣꝫtum debus mortalibus. Si aūt ignota ſunt ſibi ignorātia affecctata que eſt qn̄ uult ignorare.uel craſſa. eſt qn̄ ignorās uellꝫ ſcire. non tn̄uult ita efficacit̓ ꝓut humana patit̉ uel permittit fragilitas uelit facere qd̓ ī ſe eſt ad hocut ſciat. De mortalibꝰ iſtis duobus modis ignoratis neceſſaria ē pnīa in ſpēali. nec tamen