PARS .X. De Effectu.DIS. III.penitēcie
poſſit omne peccatū. & qūo non. Secūdo etiāſciendū ꝙ ꝑ pnīam ratōne ſui actus interioris & exterioris ſimul poſſit remitti tota penapeccato debita. uel ut melius dicā exolui. tanta etiā poteſt eē intenſio actꝰ interioris. ꝙ pereius ꝑfectōnem & dolorē ſenſibilē cātum ex ꝑfectōne actus. meret̉ penitēs remiſſionē totiꝰpene peccato debite. uel ꝑ equiualentiā ſoluittotā penam peccato debitam. ita ꝙ ſi poſt cōpletum illius cōtritōnis motū decederet. nullāpenā in purgatorio ſuſtineret. hoc aūt nō conuenit cuilibet cōtritioni. qꝛ nō ſemꝑ cū remitcit̉ offenſa. remittit̉ ſatiſfactoria emenda. Tn̄ſciendū ꝙ poſt qͣꝫtamcūqꝫ contritōnem neceſſaria eſt cōfeſſio. & alicuius oꝑis exterioris īpletio. ſi facultas affuerit. hoc ē ꝓpter obligatōnem p̄cepti. qꝛ recōciliari debet peccator nōtantū ẜm iudiciū dei. ſꝫ etiā ẜm iudiciū militātis ecc̄ie. Vn̄ actus penitēdi nec peccatū nec penam remittit. niſi ſit cū ꝓpoſito cōfitendi. &iudiciū ecc̄ie ſubeundi. ſi facultas affuerit. qꝛalit̓ actus ille nō eſſet ſufficiēs. nec eſſet cōtricio. qꝛ contritō eſt actus penitēdi formatus gͣtia. ¶ De effectu uero pnīe qͣꝫtum ad collationē boni ſciendū. ꝙ & omnes uirtutes ꝑ peccatū ꝑdite reꝑant̉ ſeu reſtituunt̉. & oꝑa mortificata uiuificant̉. Primū ſic declarari pt̄. ꝑ peītentiā remictūt̉ omnia peccata. ut dictū eſt. q̄remiſūo eſſe nō pt̄ ſine caritate. ergo ꝑ pnīaꝫreſtituit̉ caritas. Caritas aūt nō pt̄ eſſe in anima cū carentia alicuius uirtutis neceſſarie adrectitudīem uite ſpūalis. ex quo ſequit̉ ꝙ ꝑ penitentiā reſtituunt̉ omnes uirtutes neceſſariead rectitudīem uite ſpūalis. Vn̄ ſuꝑ illd̓. yſalii. ſolue uincla colli tui captiua filia ſyon. gloſa. ut graui onere libe̓ata. et recipiēs ornamētapriſtina ceſſes eē captiua. Ornamēta autē priſtina ſunt uirtutes q̄ ꝑ peccatū amiſſe erant.Itē ſuꝑ illd̓. yſa. lii. Nō adiiciet ultra. &cͣ. dicitglo. Aīa ſi ꝑ pnīam priſtinā robur receꝑit. uocabit̉ habitaculū ſpūſſancti. & fiet templū deiSed priſtinū robur nō reciꝑet aīa. niſi ꝑ penitentiā omnes uirtutes amiſſe reſtituerent̉. qꝛrobur anime in uirtute cōſiſtit. Itē ꝑ penitētiani iuſtificat̉ homo penitens. ſꝫ gn̓alis iuſtiriaꝑ quā dicit̉ aliquis iuſtus in cōſpectu dei. cōp̄hendit omnē uirtutē. Et ſic declaratū eſt primum ſcꝫ ꝙ ꝑ pnīam omnes uirtutes pͥus ꝑdite reꝑant̉. Secūdum aūt. ꝙ ſcꝫ ꝑ pnīam oꝑaprius ꝑ peccatū mortificata reuiuiſcūt declarat̉ ſic. Oꝑa uiua dicunt̉ q̄ fiūt ex radice ſpūalis uite que ē caritas. ꝓpter que oꝑans remunerādus eſt in uita eterna. Nec tn̄ ꝑ ſequensmortale pctm̄ mortificant̉. nō ꝑ ſe nec abſolute ſꝫ ꝑ accidens & in relatōne ad peccatorē. qꝛdurante peccati mortalis obſtaculo. hō ꝑtingere nō pōt ad efficatiā illoꝝ operū. qꝛ cū peccato mortali remunerari nō poteſt in uita eterna. Bona oꝑa dicunt̉ mortua que non fiuntex radice ſpūalis uite que ē caritas. & talia ſūtbona oꝑa in mortali pctō facta. Dico ergo ꝙhona oꝑa mortificata ꝑ ſequentē pnīam uiui-
ficant̉. inqͣꝫtum ꝑ eam tollit̉ peccati obſtaculūquo erat homo indignꝰ cōſequi efficaciā illorum operū in uita eterna. Sꝫ oꝑa mortua nūqͣꝫ viuificant̉. qꝛ ꝑ ſe & abſolute mortua ſuntquia non ꝓceſſerunt ex radice ſpūalis uite.Circa ſeptimū ſcꝫ de penitētia ſollēni conſideranda ſunt duo. Primo utrū pnīa ſollemnis ſit iterabilis. & quibus ꝑſonis debeat imponi. Secūdo que ſunt illa q̄ ad ritum illiꝰ penitētie requirunt̉. ¶ Ad primū dicendū ꝙ eſtpenitētia ſecreta. publica. & ſollemnis. & e omnis ſollēnis. publica. ſꝫ non cōuertit̉. Sollēnisaūt non iterat̉ ne ex ſui iteratōne uileſcat. &qꝛ rememoratō eſt expulſionis primoꝝ parentu de ꝑadyſo terreſtri. q̄ ſemel tm̄ facta eſt ſic̄dicit magiſter in ſentēriis. li. iiii. diſ. xii i. ultra medium. Hoc ꝓ grauioribꝰ horrēdiſqꝫ acmanifeſtis delictis tm̄ imponit̉. De hac dicit̉decretoꝝ. diſ. l. Si quis poſt remiſſionē. C. Pt̄Eſt quedā penitētia q̄ ſollemnis appellat̉. queſemel tm̄ in ecc̄ia cōcedit̉. hec clericis imponenda nō eſt. Vn̄ eadeꝫ diſ. In capite. C. Hāc autem. dicit̉ ꝙ hanc pnīam nulli nūqͣꝫ clericoꝝagere cōcedit̉. atqꝫ iō huiuſcemōi peītentes adclerū admitti ꝓhibent̉. Qd̓ etiā ꝓbatur ꝑ illd̓qd̓ habet̉ eadē diſ. Confirmatū. & duobus capitulis ſequētibꝰ. Niſi ſint clerici depoſiti. tūcem̄ eis pt̄ ſollēnis penitētia imponi. Et qꝛ hocſtatutū eſt ꝓpter clericatus dignitatē. videturpoſſe cōcludi ꝙ nec laicis. ꝑſonis inſignibus.nec religioſis debeat imponi ꝓpter dignitatēſtatuū. iuuenibꝰ etiā non eſt facilit̓ imponenda ꝓpter etatis fragilitatē. ut habet̉ eadē diſ.Penitētes. Perſonis aūt alijs a p̄dictis tam uiris qͣꝫ mulieribꝰ poteſt imponi. ¶ Ad ẜm dicendū ꝙ ſicut habet̉ ī ſentētiis. diſ. xiiii. In capite. In capite quadrageſime omnes penitentes qui publicā ſuſcipiūt uel ſuſceꝑunt pnīaman̄ fores ecc̄ie ſe repn̄tent ep̄o ciuitatis. ſaccoinduti nudis pedibus. uultibꝰ in terra demiſſis. reos ſe eſſe ip̄o habitu & uultu ꝓteſtātes.Ibi adeſſe debent decani id ē archidiaconi. &archip̄ſbiteri ꝑrochiaꝝ. & p̄ſbiteri penitentiūqui eoꝝ cōuerſatione diligent̓ inſpicere debētDoſt hoc eos in ecc̄iam introducāt. & cū omni clero ſeptem pnīe pſalmos in terra pōtifexꝓſtratus cū lachrymis ꝓ eoꝝ abſolutōne decantet. Tūc ſurgens ab orōne. ẜm ꝙ canonesiubent manꝰ eis imponat. aquā bn̄dictam ſuper eos ſpergat. cinerē prius mittat. deinde cilicō capita eoꝝ cooꝑiat. & cū gemitu & crebriſ& ſuſpiriis denūtiet eis. ꝙ ſicut adam ꝓiectꝰeſt de ꝑadyſo. ita etiā ip̄i ꝓ peccatis ab eccleſiaabiiciunt̉. poſtea iubeat miſtris ut eos extͣ ianuam ecc̄ie expellāt. clerici uero ꝓſequāt̉ eoscum rn̄ſorio. In ſudore uultus tui ueſceris pane tuo &cͣ. ut videntes ſanctā ecc̄iam pro facinoribus ſuis tremefactā atqꝫ cōmotam nonꝑuipendant pnīam. In ſacra aūt dn̄i cena rurſus ab eoꝝ decanis. & eoꝝ p̄ſb̓is ecc̄ie liminibus rep̄ſentent̉. Et ſic̄ dicit glo. ibidem. ita fitquolibet anno. ut tali mō mittant̉ in eccleſiā