Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .X. De Effectu.DIS. III.penitēcie

poſſit omne peccatū. & qūo non. Secūdo etiāſciendū pnīam ratōne ſui actus interioris & exterioris ſimul poſſit remitti tota penapeccato debita. uel ut melius dicā exolui. tanta etiā poteſt intenſio actꝰ interioris. pereius ꝑfectōnem & dolorē ſenſibilē cātum exfectōne actus. meret̉ penitēs remiſſionē totiꝰpene peccato debite. uel equiualentiā ſoluittotā penam peccato debitam. ita ſi poſtpletum illius cōtritōnis motū decederet. nullāpenā in purgatorio ſuſtineret. hoc aūt conuenit cuilibet cōtritioni. qꝛ ſemꝑ remitcit̉ offenſa. remittit̉ ſatiſfactoria emenda. Tn̄ſciendū poſt qͣꝫtamcūqꝫ contritōnem neceſſaria eſt cōfeſſio. & alicuius oꝑis exterioris īpletio. ſi facultas affuerit. hoc ē ꝓpter obligatōnem p̄cepti. qꝛ recōciliari debet peccatortantū ẜm iudiciū dei. ſꝫ etiā ẜm iudiciū militātis ecc̄ie. Vn̄ actus penitēdi nec peccatū nec penam remittit. niſi ſit ꝓpoſito cōfitendi. &iudiciū ecc̄ie ſubeundi. ſi facultas affuerit. qꝛalit̓ actus ille eſſet ſufficiēs. nec eſſet cōtricio. qꝛ contritō eſt actus penitēdi formatustia. De effectu uero pnīe qͣꝫtum ad collationē boni ſciendū. & omnes uirtutes peccatū ꝑdite reꝑant̉ ſeu reſtituunt̉. & oꝑa mortificata uiuificant̉. Primū ſic declarari pt̄. peītentiā remictūt̉ omnia peccata. ut dictū eſt.remiſūo eſſe pt̄ ſine caritate. ergo pnīaꝫreſtituit̉ caritas. Caritas aūt pt̄ eſſe in anima carentia alicuius uirtutis neceſſarie adrectitudīem uite ſpūalis. ex quo ſequit̉ penitentiā reſtituunt̉ omnes uirtutes neceſſariead rectitudīem uite ſpūalis. Vn̄ ſuꝑ illd̓. yſalii. ſolue uincla colli tui captiua filia ſyon. gloſa. ut graui onere libe̓ata. et recipiēs ornamētapriſtina ceſſes captiua. Ornamēta autē priſtina ſunt uirtutes peccatū amiſſe erant.Itē ſuꝑ illd̓. yſa. lii. adiiciet ultra. &. dicitglo. Aīa ſi pnīam priſtinā robur receꝑit. uocabit̉ habitaculū ſpūſſancti. & fiet templū deiSed priſtinū robur reciꝑet aīa. niſi penitentiā omnes uirtutes amiſſe reſtituerent̉. qꝛrobur anime in uirtute cōſiſtit. Itē penitētiani iuſtificat̉ homo penitens. ſꝫ gn̓alis iuſtiria quā dicit̉ aliquis iuſtus in cōſpectu dei.p̄hendit omnē uirtutē. Et ſic declaratū eſt primum ſcꝫ pnīam omnes uirtutes pͥus ꝑdite reꝑant̉. Secūdum aūt. ſcꝫ pnīam oꝑaprius peccatū mortificata reuiuiſcūt declarat̉ ſic. Oꝑa uiua dicunt̉ fiūt ex radice ſpūalis uite que ē caritas. ꝓpter que oꝑans remunerādus eſt in uita eterna. Nec tn̄ ſequensmortale pctm̄ mortificant̉. ſe nec abſolute ſꝫ accidens & in relatōne ad peccatorē. qꝛdurante peccati mortalis obſtaculo. ꝑtingere pōt ad efficatiā illoꝝ operū. qꝛ peccato mortali remunerari poteſt in uita eterna. Bona oꝑa dicunt̉ mortua que non fiuntex radice ſpūalis uite que ē caritas. & talia ſūtbona oꝑa in mortali pctō facta. Dico ergohona oꝑa mortificata ſequentē pnīam uiui-

ficant̉. inqͣꝫtum eam tollit̉ peccati obſtaculūquo erat homo indignꝰ cōſequi efficaciā illorum operū in uita eterna. Sꝫ oꝑa mortuaqͣꝫ viuificant̉. qꝛ ſe & abſolute mortua ſuntquia non ꝓceſſerunt ex radice ſpūalis uite.Circa ſeptimū ſcꝫ de penitētia ſollēni conſideranda ſunt duo. Primo utrū pnīa ſollemnis ſit iterabilis. & quibus ꝑſonis debeat imponi. Secūdo que ſunt illa ad ritum illiꝰ penitētie requirunt̉. Ad primū dicendū eſtpenitētia ſecreta. publica. & ſollemnis. & e omnis ſollēnis. publica. ſꝫ non cōuertit̉. Sollēnisaūt non iterat̉ ne ex ſui iteratōne uileſcat. &qꝛ rememoratō eſt expulſionis primoꝝ parentu de ꝑadyſo terreſtri. ſemel tm̄ facta eſt ſic̄dicit magiſter in ſentēriis. li. iiii. diſ. xii i. ultra medium. Hoc grauioribꝰ horrēdiſqꝫ acmanifeſtis delictis tm̄ imponit̉. De hac dicit̉decretoꝝ. diſ. l. Si quis poſt remiſſionē. C. Pt̄Eſt quedā penitētia ſollemnis appellat̉. queſemel tm̄ in ecc̄ia cōcedit̉. hec clericis imponenda eſt. Vn̄ eadeꝫ diſ. In capite. C. Hāc autem. dicit̉ hanc pnīam nulli nūqͣꝫ clericoꝝagere cōcedit̉. atqꝫ huiuſcemōi peītentes adclerū admitti ꝓhibent̉. Qd̓ etiā ꝓbatur illd̓qd̓ habet̉ eadē diſ. Confirmatū. & duobus capitulis ſequētibꝰ. Niſi ſint clerici depoſiti. tūcem̄ eis pt̄ ſollēnis penitētia imponi. Et qꝛ hocſtatutū eſt ꝓpter clericatus dignitatē. videturpoſſe cōcludi nec laicis. ꝑſonis inſignibus.nec religioſis debeat imponi ꝓpter dignitatēſtatuū. iuuenibꝰ etiā non eſt facilit̓ imponenda ꝓpter etatis fragilitatē. ut habet̉ eadē diſ.Penitētes. Perſonis aūt alijs a p̄dictis tam uiris qͣꝫ mulieribꝰ poteſt imponi. Ad ẜm dicendū ſicut habet̉ ī ſentētiis. diſ. xiiii. In capite. In capite quadrageſime omnes penitentes qui publicā ſuſcipiūt uel ſuſceꝑunt pnīaman̄ fores ecc̄ie ſe repn̄tent ep̄o ciuitatis. ſaccoinduti nudis pedibus. uultibꝰ in terra demiſſis. reos ſe eſſe ip̄o habitu & uultu ꝓteſtātes.Ibi adeſſe debent decani id ē archidiaconi. &archip̄ſbiteri ꝑrochiaꝝ. & p̄ſbiteri penitentiūqui eoꝝ cōuerſatione diligent̓ inſpicere debētDoſt hoc eos in ecc̄iam introducāt. & omni clero ſeptem pnīe pſalmos in terra pōtifexꝓſtratus lachrymis eoꝝ abſolutōne decantet. Tūc ſurgens ab orōne. ẜm canonesiubent manꝰ eis imponat. aquā bn̄dictam ſuper eos ſpergat. cinerē prius mittat. deinde cilicō capita eoꝝ cooꝑiat. & gemitu & crebriſ& ſuſpiriis denūtiet eis. ſicut adam ꝓiectꝰeſt de ꝑadyſo. ita etiā ip̄i peccatis ab eccleſiaabiiciunt̉. poſtea iubeat miſtris ut eos extͣ ianuam ecc̄ie expellāt. clerici uero ꝓſequāt̉ eoscum rn̄ſorio. In ſudore uultus tui ueſceris pane tuo &. ut videntes ſanctā ecc̄iam pro facinoribus ſuis tremefactā atqꝫ cōmotam nonꝑuipendant pnīam. In ſacra aūt dn̄i cena rurſus ab eoꝝ decanis. & eoꝝ p̄ſb̓is ecc̄ie liminibus rep̄ſentent̉. Et ſic̄ dicit glo. ibidem. ita fitquolibet anno. ut tali mittant̉ in eccleſiā