Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS. VII.DeVſura.DIS. .XI.

domus dyaboli. uinea. & ſic de alijs rebus eīꝰpacis ei oſculū dabat̉. nec ignis ī domo eiꝰaccipiebat̉. ab om̄ibus digito mōſtrabat̉. huiꝰoccurſum expaueſcebant pueri. ip̄mqꝫ demonſtrātes adinuicē fugiebāt. Quarta pena ē. qꝛſepe uel prole caret. Iuxta illd̓. Oſee. jx. Da ill̓uuluam ſine liberis & ubera arentia. Vel filios habet inutiles. ſtultos & ꝓdigos. cito diſſipant om̄ia que multo temꝑe & multis laboribꝰ acquiſiuit. pͣs. Nutātes trāſferunt̉ filiieius. & mēdicent. Quīta pena ē. qꝛ ꝓpter resquas acquiſiuit iniuſte ip̄e iuſte uel iniuſte capit̉. tenet̉. dure tractat̉. & rebus ſuis ſpoliat̉.yſa. xxxiii. Ve qui p̄daris. nōne et ipſe p̄daberis. Sexta pena eſt. qꝛ reſtituit. nec ꝑmittitreſtitui res male acquiſitas. ſꝫ ſicut fur cum refurtiua dep̄henſus ī morte ea & ea ſuſpēdit̉ in inferno. aūt quare reſtituit eſtquia poteſt. ſi eſt ꝓdigꝰ qꝛ non habet vn̄uel uult ſi eſt auarus. uel ſi uult niſi inmorte. ad ſil̓itudinem uaſis terrei in quo congregant̉ denarii. ſꝫ inde non poſſunt extrahiniſi frangat̉. uel ſi uult ante mortē aliter uultqͣꝫ debet. cōditionibꝰ & circūſtantiis indebitis & iniuſtis. uel potius uult dare qͣꝫ reſtituere. Septima pena ē. qꝛ res u̓ſurarioꝝ poſtmortē ſubito euaneſcūt. & inueīri poſſuntqꝛ qui poteſt caꝑe capit. qui debet negat ſi pt̄.uel quia ſepe neſcit̉ ubi occultauerit res ſuas.Octaua pena eſt. qꝛ priuat̉ bonis ſpūalibusſunt uita aīe ſcꝫ gratia & uirtutibꝰ. & meritopriuat̉ gratīa quā ꝯtemnit. Si em̄ ſuam pecuniā gratis mutuaret ꝓpter deū meret̉ apd̓ deum. Suꝑ auꝝ & argentū gr̄a bona. ꝓu̓. xxii.Vſurariꝰ aūt pecuniā ſuam prefert gr̄e. deus iuſte dat ei gr̄am tanqͣꝫ gratie cōtemptori. Item gr̄a temꝑis nobis gratis exhibitihibet uenalitatē eius. Luc̄. vi. Gratis accepiſtisgratis date. Sed uſurariꝰ tempꝰuendit. Itemgr̄a quā xp̄us nobis exhibuit. in ml̓tis & diu̓ſis bn̄ficiis exigit ut eo gratis bn̄ficia p̄beamus. Luc̄. vi. Si mutuū datis eis a quibꝰ ſperatis. que uobis ē gratia. Itē gr̄a fraterne xp̄ianitatis hoc idē exigit. Deut. xxiij. fenerabis fratri tuo. In hoc igit̉ vſurariꝰ xp̄ianusdeterior eſt iudeo. qꝛ iudeus iudeo non cōmodat ad vſuram ꝓpter hec om̄ia iuſte priuat̉ gͣͦtia. Item priuat̉ uirtutibꝰ. eze. xviii. Si uir fuerit iuſtus & fecerit iudiciū & iuſtitiā &. Seqͥtur. ad vſuram non cōmodauerit uita uiuet.Qd̓ ſi genuerit filiū &. ad uſuram danteꝫ &amplius accipientē. nūquid uiuet. Augꝰ. O lucra damnoſa. inueiris pecuniā. ꝑdis iuſtitiamꝑdis aīam. p̄dam quā raꝑe cupis muſcipula ēin qua ſicut mus uolens caꝑe lardū caꝑis. detjnens alienū a dyabolo detineris. Nona penaeſt. qꝛ ꝑdit oblatōnes & elemoſinas qͣs facituſuris. in quibꝰ uidet̉ deū plus ad iracundiaꝫꝓuocare qꝫ placare. ecc̄i. xxxiiii. Immolātisex iniquo oblatio eius maculata. & non ſuntbn̄placite ſubſannatōes impioꝝ. Sūt ſimilesillis qui in paſſione deū cincifigebāt & arun

dinem de quo eum uerberabāt in manu eīusponebāt. & illudēdo adorabāt. Et pꝰ. Quioffert ſacrificiū de ſubſtātia pauꝑum. q. uictimat filiū in cōſpectu pr̄is. tale exēnium facit deo pr̄i qui offert de ſubſtantia ablata pauperi uſuram uel rapinā. Sicut legit̉ ī oroſio& ſcolaſtica hyſtoria feciſſe haſtiages rex ꝑſarum arpello prīcipi militie ſue. qui offēderateum ebaſione & nutritōne cyri nepotis dicti quē haſtiages preceꝑat ꝑuulū occidi. cui obediuiſſet. dictꝰ haſtiages ſecit capi clamfiliū dicti arpelli vnigenitū ꝑuulum & occidi& parari diuerſimode & ꝓpinari pr̄i ꝓuenatione. de quo ſatis comediſſet & bonitatemcarniū cōmendaſſꝫ fecit ei deportari crudabra que retinuerat ſcꝫ caput & manus. & pedes pueri. dicēs illa eſſe extrema dicte uenationis. qui cognoſcēs uidit. doluit. & diſſil̓auitcaptās horam quā poſſet uindicare factū. proquo laborauit tꝑe ſuo ip̄e haſtiages amitteret regnū ꝑſaꝝ. & illud trāſferret̉ ad medos.Sic vſurariꝰ īmolat filiū pauꝑem in cōſpectudei pr̄is. affligit eum vſuris de quibus deooblatōnem facit. Decima pena ē. quia priuat̉ſuffragiis & orōne ecc̄ie & cōmunione & conſortio populoꝝ dei caret. & cōmunionē ſacreeukariſtie. Vn̄ apoc̓. xxii. Beati qui portas ītrant ciuitatē. &. foris canes uenefici & ydolatre &. quales ſunt ip̄i. canes ſunt. qꝛ ut canes famē inſatiabilē patiunt̉ emboliſmū. Venefici. qꝛ alios uenenoſo exēplo uel pecuīa. ul̓cōſilio inficiūt. Vdolatre. qꝛ pecuniā ut deumcolūt. & ſuꝑ omnia diligūt. Hii excludēdiſunt ab ecc̄ia militante. & excludent̉ a triumphāte. Ideo ut refert ma. iacobꝰ. Quidā ꝓbusſacerdos monēs patrē ſuū uſurariū ut reſtitueret nollet acquieſcere eo mortuo facerꝫabſolutōnes mortuis in eccleſia ſua dicebatNolite orare anima pr̄is mei qui reſtituerecōtempſit. qꝛ ſepultus ē in infernū & faciē deide cetero uidebit. Quidā vſurariꝰ dum ſacerdos apportaret in calice cōmunionē. ait. deeis que ſunt intus curo. ſꝫ ſuꝑ calicē ſi uultis mutuū bene uobis accōmodabo. Alius accōmodauerat quatuor libras de quibꝰ debebathabere. xii. uſqꝫ ad quatuor annos. adueīenteſac̓dote nihil extorqueri votuit ab eo niſi hecduodecī libras qͣs talis debet qͣtuor reddat.Vndecīa pena eſt. qꝛ priuādus ē ecc̄iaſtica ſepultura. qꝛ ei ſi habeat potius nocꝫ qͣꝫ proſit.Greg̓. dyal̓. li. iiii. ca. l. Quos peccata gͣuia depniunt. ad abſolutōnem ſꝫ potius ad maioris damnatōnis cumulū eſt. eoꝝ corꝑa ī eccleſia ponunt̉. Idem poſt. lv. Hiis quos pecca grauia deprimūt. ſi ī ſacro loco ſepeliri ſe faciūt reſtat ut etiā de ſua p̄ſumptōne iudicent̉.Qd̓ ꝓbat ibidē pluribꝰ exēplis. In ciuitate byſuntina accidit. cum quidā vſurarius magnus qui ualde iocūdus erat ſederꝫ ad menſaꝫſuam ut comederet. ſubitanea morte ī ip̄aſa percuſſus cecidit. qd̓ uidentes eiꝰ filii quoshabebat de quabus coniugibus. ⁊d gladios