Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS. VII. DeVſura.DIS. .XI.

male tractauerat res ſuas. Serpens inueniēsampullā vino plenam. intrauit os eius artum & hauſit. & inflatꝰ exire potuit. & ueniens dn̄s ampulle ait. Miſer euone qd̓ hauſiſti. & ſic poteris exire & mortē euadere. Sicvſurarius ſi vult euadere damnatōnem. oportet euoniat reſtitutōnem pecuniā male acquiſitam. & ꝯfeſſionē culpam. alioquin euacuabit penā in gehennā. Iob. xx. diuitias qͣsdeuorauit euomet. & de ventre eius extrahateas deus. Decimo ſtultus eſt & uilis exercēdoofficiū quod ip̄e non audet corā hominibꝰfiteri. nec dicere ſe eſſe illius officii qd̓ exercetCum em̄ om̄es clerici. milites. ſacerdotes. omneſqꝫ mechanici oꝑrai libere ꝓfiteant̉ artiuꝫſuaꝝ noīa. ſolus u̓ſurariꝰ audet ſuū officium noīare. Vn̄ ſimil̓ ē catto qui noīe ſuo uocatus fugit. & ſolus inter aīalia ſuū nomē abhorret. Vndecimo ſtultus eſt. qꝛ ſepe congregat diuitias & ſeruat alijs & ſibi. & plerūqꝫ deuoluūtur ad manꝰ inimicoꝝ ſuoꝝ. Luc̄.xii. Que cōgregaſti cuius erūt. Et. ecc̄es. iiii.Vnus eſt. et ſcd̓m habꝫ. filium. fratrem. et tn̄ cōgregare ceſſat. nec recogitatdicēs. cui laboro. etcͣ. Rn̄det. pͣs. dicens. Relinquūt alieīs diuitias ſuaſ et ſepl̓. e. do. &. Ie̓. viTrāſibunt domꝰ eoꝝ ad alteros. & agri& uxores ꝑiter. Sicut accidit ut dicit magiſter Iac̓.Quidā fenerator bona om̄ia cuiuſdaꝫ militis uſuras abſorbuerat nec ei nec ſuis uolebatſtituere aliqͥd nec indutias dare. ſꝫ dn̄m ſuūfaciebat eum captū detineri. Interim mortuouſurario ſua uxor cito pꝰ ꝯtraxit milite. liberatus a debito factꝰ eſt oīm dn̄s que habebat vſurariꝰ. Ioculator in nuptiis cantabat. &vſurariꝰ in inferno eiulabat. ecc̄i. xiii. In hoīseius luxuriabit̉ alienꝰ. Vſurariꝰ eſt quaſi burſa u̓ſitata inutilis & denigrata. pecunia remota ꝓiicit̉ in lutū & cōculcat̉. ſic vſurariꝰ ademonibus. Idem magiſter iacobꝰ dicebat. quidā dn̄s iuuenis & nouus miles obuiarꝫturbis monachoꝝ funꝰ cuiuſdam ſui vſurariiportantiuꝫ. ait. Cōcedo uobis cadauer araneemee qd̓ portatis. dyabolꝰ aūt habeat ſibi aīamego at telam diuitiaꝝ ſi potero mihi reſeruabo. quidam vſurariꝰ byſuntinēſis ī extremis nolens facere aliquod teſtamentū uel clemoſinā. ſꝫ omnia dimiſit in diſpoſitōne vxoris ſue. cum aūt ip̄e eſſet ſic mortuꝰ. vxor ſuauidens quēdam inimicū eius ꝯtraxit eo cito poſt mortē uiri ſui. quā argueret quedāproba mulier dicēs uir ſuus erat adhuc calidus in ſepulcro. Rndit. Si calidus eſt ſufflateeum. hec ſunt elemoſine qͣs fecit anima eiꝰ.Duoclecimo in fine ſpāliter apparet eſſe ſtultus. Sicut de p̄dice dicit̉. Iere. xxvii. In nouiſſimo ſuo erit inſipiēs. qꝛ de pecunia de qua ſibifacta ſunt uulnera deberet ſibi facere medicamēta. peītendo ſcꝫ & reſtituēdo. ip̄e aūt relinquēdo eas uxori ſue & liberis. culpā ſuā & cumulū ſue damnatōnis augmētat. Sic igit̉ declarata eſt fenerantis fatuitas.

Irca ſecundū ſciendū in multis ſimilit̓a p̄paret cordis eiꝰ iniquitas. eſt em̄ iniquusuel impius ad deū. ad ſe & ad ꝓximū. Quautum ad deū quidē iniquus ē & impius ī multis. Primo qꝛ tempꝰ qd̓ cōmune fecit deusbus ſibi appropriās uedidit. ideo iuſto dei iudicio aufert̉ ei tempus. pͣs. Viri ſanguinuꝫ &doloſi dimidiabūt dies ſuos. Vult ꝯtra deum aut naturā de denariis face̓ denarios. Impius euacuat dei ſnīam ꝯtra primuꝫ ꝑentem.In ſudore uultus tui ueſceris pane tuo. Gen̄.iii. pͣs. Qui poīt laborē ī p̄cepto. Vſu̓arii plꝰ &melius alijs uolūt comedere & bibere. & minꝰlaborare. pͣs. In labore hoīm non ſunt. &. aſſidue et inceſſant̉ deū offendūt inceſſant̓ peccando. et dyabulo die ac nocte ſeruiēdo. feſtadei et ſanctoꝝ uiolādo. ſacra loca execrati ingrediēdo. et ſacra ſacrificia et officia aggrediēdo. yſa. lxv. Populꝰ ad iracūdiam me ꝓuocāsan̄ faciē meam ſemꝑ. Item impius eſt ſibiet iniquus aīam ſua p̄cioſo ſanguīe agni īmaculati appreciatā uenalem uili precio exponēdo. et intima cordis ſui in terra ꝓiiciendo.ecc̄i. x. Auaro nihil eſt ſceleſtius. hic em̄ aīamſuam uenalē habet. in terra ꝓiecit intima ſuaItē impius in filios quibꝰ compatit̉. nec ſuos reputat qͣꝫdiu uidet eos ſimplices et innocētes. ut coruꝰ qui pullis ſuis ꝓuidet necpatit̉ eis qͣꝫdiu uidet eos albeſere pͥmo pilo donec nigreſcāt. et fiāt ſibi ſiles. ut dicit. g̓g̓. ſuper illud Iob. xxxvii. Qui p̄parat coruo eſcamqn̄ pulli eius clamāt ad dn̄m. qꝛ qͣꝫdiu nonuident dictis pullis pr̄es eorū. paſcit eos dn̄srore celi. Item impii ſunt filiis quos immolātdemoniis. pͣs. Et immolauerūt filios ſuos etfilias ſuas demoniis. adducūt eos ibi occidendos. Oſee. 1x. Effraym ducit ad interfectoreꝫfilios ſuos. Item iniquus eſt alijs ꝓximis ſuisqꝛ uēdit eis qd̓ ſuum eſt ſcꝫ tempꝰ et mutuū quod eis iure natu̓ali et euāgelico dꝫ. Luc̄.v. Mutuū date nihil inde ſperātes. mutuūſit de meo tuū. uēdit ei rem mutuatā mutūum iam ſuā factaꝫ. ꝓximū ſuum viuū comedit inceſſant̓ ſine dentibꝰ aūt faucibus denariis ſuis. Iob. xxx. Qui me comedūt dormiūt. &. Irca tertiū .ſ. qͣꝫta ſit peſtis huiusimmanitas. ſciendū flagitiū cōtrariat̉ legi nature que in corde hūano naturalit̓ ē impreſſa. Luc̄. vi. Quecūqꝫ uultis ut faciāt uobishoīes et uos facite illis. Vſurariꝰ aūt ſi eſſet īdigens ſicut ille qui pecuniā eius accipit uellꝫgratis ſibi pecuniā mutuari. Item om̄is creatura ꝓpter hoīem facta gͣtis ſubueīt indigenti. puta ſol. luna. ſtelle gratis cōmunicant ſuam lucē. ether rorem. nubes pluuiā. aer flatuꝫ.aqua potū et lauacrū. terra fructum. et ſic dealijs. nec homini bn̄ficia ſua uendūt. Itemſolū uegetabilia et uiuētia ſe multiplicēt generatōem. uult uſurariꝰ ꝯtra naturā ut denarii ſibi generēt denarios ſine laboe̓ ſuo. et ſineſui ꝑiculo capitalis. uult frumentū iam conſumptū a recipiēte pariat eliud frumentum.