Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars. Vi. De. Ocioſitate et. Mſtiloquio. et. Vaniloquio Diſtinctio. Vii.

eſt qd̓ habet̉ ſupͣ. de accidia. De beato Anthonio legit̉ oraret dn̄m on̄deret ei qūoialuaret̉. uidit angelum ſibi ſil̓em orōni incūbentem. & poſt ad opus manuū ſurgenteꝫ &hoc ſucceſſiue facientē. et dicentem. hoc fac. &ſaluaberis. Item in uit̓. pa. quidaꝫ frater extraneus uiſitauit abbatē ſiluanum. qui uidēs fratres oꝑantes ait. Oꝑamini cibum qui peritXc̓. qꝛ maria optīam ꝑtem elegit &. qꝫ abbasin cella recluſit. librū ei tradēs ut legeret.aūt uſqꝫ ad nonam ieiunaſſet expectās ſi qͥseum ad refectionē uocaret. ad ultimum queſiuit ab abbate ſi comediſſēt fratres. Rn̄dittu ſpūalis indiges hoc cibo temporali. noscarnales indigemꝰ & comedimus. & laborare neceſſe habemus. Quo cōpuncto abbas ītulit. ergo neceſſaria ē martha marie. Item abbas ioh̓es dixit fratri ſuo maiori uolens ſemꝑeſſe ſecurus. ſic̄ angeli nichil oꝑantes ſꝫ ſine itermiſſione deū laudantes. quo dicto. reiectopallio iuit ad interiorē heremū & poſt octo dies rediit pulſans ad celle oſtiū. a quo queſiuiſſet frater quis eēt. & diceret iohannesRn̄dit frat̓. Ioh̓s angelꝰ factus eſt. & int̓ homines iam eſt. Qui diu ꝑmiſiſſet extra affligi. inſtanti pulſando aꝑuit. dicens. Sihomo es. neceſſe habes o ꝑar ut uiuas. Si angelus. quid queris intrare cellā. Ad qd̓ uerbuꝫpeītuit. Quarto on̄dit hoc uitiū diligentereſſe uitandū maloꝝ occaſio. i. temptatōnum& oīm uitioꝝ. eſt em̄ ut ait Bern̄. mater oīmuitioꝝ. nouerca uirtutū. & occaſio temptatōnum ſicut dictū eſt ſupͣ. de tēptatione. Bern̄.Oīm temptatōnum & cogitationū malaꝝ &inutiliū ſentina ē ociū. Hoc dauid ꝑtͣxit adulteriū. ꝓditōnem et hoīcidium. Hoc ſalomonēeius filiū irretiuit in amorē mulieꝝ alienigenaꝝ. ut coleret ydola earum. Hoc ſignificaturMath̓. xii. Spūs īmūdus aſſumēs ſeptē ſpiritus nequiores ſe. i. uniuerſa uitia. habitateis in domo quam uacantem inueīt. In huiuſſentine ꝓfundū ocioſus ſepe cadit. nec ſurgita limo ꝓfundi Seneca. Stultitiā nemo em̄ ergit niſi manū porrigat ad laborem. Ideo dicitur. ecc̄i. xxxiiii. Seruo in aliuolo torturā etpedes. mitte illū in operatōem ne uacet. mul em̄ malitiam docuit ocioſitas. Nota ſic̄pr̄familias oꝑarios miſit ī uineā ſuā. & quosinuenit ocioſos. arguēs miſit in uineā. Math̓xx. Sic dyabolꝰ oꝑarios ſuos mittit ad opꝰ &occupat. & ſi que in diuino oꝑe non occupatum inuenerit occupat in ſuo. Exemplūde molēdino qd̓ inceſſant̓ uoluit̉. ī quo ſi frunientū īmittit̉ ad molendū. multū fructū afffert pr̄ifamil̓. ſꝫ eml̓us eius ꝓiicit in illd̓ uel lutum ad inqͥnandum. uel picē ad īuiſcandumuel paleas ad illud inutilit̓ occupandū. uel lapides ad frangendū. Molendinū eſt cor hūanum qd̓ inceſſant̉ uoluit̉ de una cogitatōne īaliā. nec poteſt eſſe penitus ocioſum qͥn ſemꝑcirca aliqͥd bonuꝫ uel malū occupet̉. Qd̓ ſi circa bonū intentū ſit. bonū fructu dn̄o ſuo red

dit. Sed dyabolꝰ inuidēs bono nr̄o immittitcordi uel cogitatōnes īmundas ad inquinandum. uel picē. i. amorē terrenoꝝ ſunt uiſcusaīe ad inuiſcandū. uel paleas .i. cogitatōes uanas & friuolas. ſaltē tempus ꝑdendū & bonūimpediendū. uel lapides .i. motꝰ ire & impacientie ad frangendū. Quīto ad uitandumociū mouere nos debet bonoꝝ amiſſio. Ocioſus em̄ ꝑdit tempus ſuū bona ſua ſpūaliaporalia & eterna. prīo quidē tēpus amitti. cuius amiſſio ineſtimabilit̓ ē damnoſa. & ideoſtudioſe ualde cauendū eſt ne ociū amittat̉ecc̄i. iiii. Fili cōſerua tēpus & declina a malo.ecc̄i. iii. Om̄ia tēpus hn̄t &. & tu habe& nonperdas illud quia ſuis ſpaciis tranſeunt uniuerſa. tempus aūt ſeruandū eſt ut expendat̉totū in dei ſeruitio. ne amittat̉ abuſum uel u̓ſum. ꝓpter hec octo que ſequūtur. Hecaūt ſunt tēporis breuitas. uelocitas uel Iabilitas eius. irremediabilitas. p̄cioſitas. qꝛ eſt multum debitū uite noſtre inſeꝑabilit̓ cōiunctumqꝛ eſt nr̄m ſiue nobis ꝓpriū. qꝛ eſt ratōis reddende obligatoriū. Qd̓ breue ſit. ptꝫ. Iob. xiiiiBreues dies hoīs ſunt. pͣs. Mille anni an̄ oculos tuos tanqͣꝫ dies heſterna &. Augꝰ. Om̄iarempora eternitati cōparata qͣſi pūctus ſunt.De uelocitate & leuitate. Seneca. Infinita eſtuelocitas tēporis. punctum eſt in quo uiuimꝰ& pūcto minꝰ. Iob. xx. In pūcto ad infernadeſcendūt. De irremediabilitate. Bern̄. Nemopaꝝ eſtimet tēpus. in uerbis conſumit̉ ocioſis uel factis. uolat uerbū irreuocabile. nec aduertit inſipiēs quid amittat. quidam diues clericus uigilaret pyſius ad feneſtram ſtudēs. & quidā cantaret in uico qͣꝫdam cantilenam. dicebat gallice. tēpus uadit. & ego nihil feci. tēpus ueīt. & ego nichil oꝑor. incepitpͥmo cogitare circa dulcedīem cantus. & poſtcirca u̓bi ſnīam cogitās ſibi uerbū cōpeterꝫq. ſermonē a deo ſibi miſſum illud accipiens.in mane om̄ia relinquēs. ordīem fratrū p̄dicatoꝝ intrauit. Sexto mouere debet ad ociūuitandū ſuꝑnum auxiliū .i. adiutoriū diuinegratie. Reqͥre ſupͣ. de Accidia. Septimo mouere debet eternū ſupplitium Require ſupra.Accidia. DI. VII.Einde cōſiderandum ē de uerboſitate uel ml̓tiloquio. dicit̉ ꝓu̓. x. In multiquio non deerit pctm̄. ecc̄i. xx. Quiml̓tis utit̉ uerbis ledet aīam ſuā. Et Leuit̓. xv.Vir qui patit̉ fluxū ſanguīs. īmundus erit.Iterū eſt ſignū ſtultitie ecc̄es. v. In ml̓tis ẜmoinbꝰ ſtultitia inuenit̉. Idem. x. Stultus uerbaml̓tiplicat. Et. xxix. Sicut urbs patens abſqꝫmuroꝝ ambitu. ſic qui poteſt in loquēdo cohibere ſpiritū ſuū. De hoc Require multa ſupͣ de Silentio.Einde cōſideranduꝫ ē de uaniloquioſiue de uerbis ocōſis. Nota ẜm Gre. ocioſum uerbū eſt qd̓ aut rōne iuſte neceſſitatis. uel intētione pie utilitatis carꝫScd̓m Hiero. Verbū ocioſum eſt quod abſqꝫ