Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Par.. j. quinta. .De.plaſphemia .Diſtinctio. vi

reuereāt̉ uehement̓ om̄s inimici mei. Et multa talia ꝓfert om̄ia intelligēda ſunt uel permodū p̄nūciacōnis uel modum imp̄cacōnismali ſub rōne boni iuſti uel utilis.Irca ẜm ſcꝫ utrū liceat maledice̓ irrōnali creature. Sciendū maledc̄io & beuedictō ad illam rem ꝑtinēt cui pt̄ aliquid bn̄ uel male ꝯtingere in ordīe ad creaturam rōnalem ꝓpter qm̄ ſunt irrōnales creature. Ordinant aūt ad eam ml̓tipliciter. Vno modū ſubuēcionis in creaturis irrōnalibus ſubueīt̉ hūane ncc̄itati. et hoc deushomini dixit. ge. iii. Maledc̄a terra ī oꝑe tuout ſcꝫ eiꝰ ſterilitatē puniret̉. Et ita etiā intellegit̉ qd̓ hēt̉ deūt̓. xxviij. Bn̄dicta horreatua. Et infra. Maledc̄m horren tuū. Sic etiaꝫdauid maledixit montes gelboe ẜm. g̓g̓. expoſicōꝫ. Alio creatura irrōnalis ordīatur adrōnalem modū ſigͥficacōis. & ſic dn̄s maledixit ficulneā in ſigficacōeꝫ iudee. Tercōdo creatura irrōnalis ordīatur ad rōnalemmodū ꝯtinētis ſcꝫ tꝑis uel loci. Et ſic maledixit iob diei natiuitatis ſue ꝓpter culpā origīalēqͣm naſcēdo ꝯtraxit. & ꝓpter ſequētes penalitates. Et ꝓpt̓ hoc etiā pt̄ intelligi dauid maledixiſſe mōtibꝰ gelboe ut legit̉. 2. Reg̓. i .ſ. ꝓpt̓cedem ppl̓i in eis ꝯtigerat. Maledre autē rebus irrōnalibꝰ inqͣntum ſunt creature dei eſtpctm̄ blaſpheīe. Maledr̄e aūt eis ẜm ſe ꝯſideratis. eſt ocioſū & uanū et ꝯſequēs illicitū.Irca terciū .ſ. utrū maledc̄io ſit peccatuꝫmortale. ſciend̓ maledc̄io de quā nūcloqͥmūt eſt qͣꝫ ꝓnunciat̉ malū cōtra aliqueꝫuel impe̓ando uel optādo. uelle aūt uel imꝑiomoue̓ ad malū alteriꝰ ẜm ſe repugnat caritati diligimꝰ ꝓxīm uolētes bonū ſuum et itaẜm ſun genꝰ ē pctm̄ mortale. & tāto grauiusquāto ꝑſonā cui maledicimꝰ magis amare &reuereri tenemur. Exo. xxi. Qui meledixeritpr̄i ſuo & mr̄i morte moriat̉. Cōtingit tn̄ uerbum maledconis ꝓlatū peccatuꝫ ueīale. uelꝓpt̓ ꝑuitatem mali qd̓ qͥs alteri maledc̄o imp̄cat̉. uel etiā ꝓpter affectū eiꝰ cui ꝓfert maledc̄onis uerba ex leui motū. ul̓ ex ludo aūtſurrepcōe aliqͣ talia uerba ꝓfert qꝛ peccataboꝝ maxīe ex affc̄u penſant̉ ut ſupͣdictū eſt. St. KLASρηEIA. DI. vI.Ona filia ire ē blaſpheia. Circa qͣmꝯſiderandū eſt pͥmo de blaſpheīa ingn̓ali. Scd̓o de blaſpheīa dicit̉ peccatū in ſpiritū ſctm̄. Circa pri uidendū ē pͥmo qͥd ſit blaſpheia. & de diuiſionibꝰ eiꝰ. Scd̓o utrū blaſpheīa ſꝑ ſit peccatū mortale. Tercio utruꝫ ſit in dampnatis.Quarto ſpēaliter dicendū ē de blaſpheīadam ꝑuerſi ex cōſuetudīe deū negāt in ſermone coi. Quīto de blaſpheīa illoꝝ qui ſe dyabolo reddere ꝯſueuerūt. Sexto de blaſpheīa ꝓpͥedicta eſt qn̄ uerba ꝯtumielioſa ꝓfert aliquisꝯtra deū uel ſanctos.Irca pͥmum ſciendū ē qd̓ blaſphemia eſtqn̄ ꝯtumelioſa uerba ꝯtra dei hoītatem

uel ſcōꝝ reuerentiā ꝓferunt̉. Eſt aūt blaſphemia qͣdruplex .ſ. cordis. oris. ſcriptu̓e. et oꝑis Prima ergo blaſpheīa eſt in ſola cordiscogitacōe ꝯſiſtit de dicit̉. Nath̓. xv. De cord̓exeūt cogitacōes male blaſpheīe &. Quicūqꝫem̄ negat de deo qd̓ ei ꝯuenit. ul̓ aſſerit de eoqd̓ ei ꝯuenit. derogat diuīe boītati. Qd̓dem pt̄ ꝯtingere duplicit̓. Vno ẜm ſolamopīonem intellectꝰ. Alio adiūcta qͣdaꝫ deteſtacōne affc̄us. Sic̄ ecōtrario fides de deodilectionē eiꝰ ꝑficit̉. hmōi ergo derogacio diuine boītatis uel ẜm intellectū tm̄ ul̓ etiā ẜmaffectū ſi ꝯſiſtat tm̄ ī corde eſt cordis blaſphemia. Scd̓a ē blaſpheīa oris ex corde ꝑuſo ꝓgredit̉ in uerba ꝯtūelioſa ꝯtra deū. Vnd̓. iii. Verb̓ ſuꝑbie blaſphēaſti. Et Nath̓. xxviiBlaſphemabāt mouētes capita ſua. Iteꝫ. Luc̄.xxvii. Vnꝰ de hiis ꝑendebāt latronibꝰ blaſphemabat &. Tercia ē blaſpheīa ſcripture. ut ī libris he̓ticoꝝ. Vt ī alcorano machomēti. et ī dogmate arrii. & manicheoꝝ. et alio he̓ticoꝝ. de quibꝰ yſa. x. Ve condūt legeſiniqͣs. Vn̄ Apoc̓. viii. Beſtia aſcēdens de mari qͣm he̓ſis ſigͥficat̉. ſeptē capita hēbat. in quibus erāt ſcripta noīa blaſpheie. ſepteꝫ capitaſigͣtur hēſum uniu̓ſitas et diu̓ſitas ſcribuntet tradūt blaſphemoſa de deo & libris et ſcriptis famoſis & blaſphēoſis. Legit̉ in ecc̄iaſticahyſt̓. li. ix. c. v. qd̓ maximinꝰ imptor cōfinxitacta blaſphemoſa ꝯtra xp̄m fecit in tabulisereis cōſcribi & ſingulas urbes ferri in ꝑpetuam memoriā. & ī eis et in uillis & agrismulgari & p̄ceptoribꝰ ſcolariū tradi. ut in eisface̓nt pne̓os exercitari legēdo. dictando. meditando. Sꝫ hanc blaſpheīam tanta ultio deiſecuta eſt ut dicit̉ in. viii. eiuſd̓ libri. quod ubiqꝫ illeſis xp̄ianis & om̄i ꝓſperitate fruētibusubiqꝫ fame peſte & aere corrupto & igne ſacro & morbis uariis afficiebāt̉ & moriebant̉gētiles blaſphemi. Ip̄a aūt ut dicit̉. x. c. impiꝰmaximinꝰ uictus & ꝯfuſus fugiēs & cōpulſꝰflagellis xp̄m fateri deū uerū & iuſtuꝫ tabe &mileria ꝯſumptꝰ et deſiccatꝰ orbatꝰ luībꝰ uidens clarius q in xp̄m ꝯmiſerat doloris ſenſum anguſtia interioꝝ uiſceꝝ de ſtratu ſuoꝓſiliēs et doloris u̓ehemētia in terraꝫ ſe allidens ſepe & xp̄i om̄ipotenciā recognoſcēs ſpiritū blaſphemū doloribꝰ exalauit. Quarta eſt blaſpheīa oꝑis qn̄ aliqͥs uſurpat ſibi qd̓dei ſoliꝰ eſt. ut cum facit ſe tanqͣm deū adorari uel uſurpat ſibi honores dīos ut nabuch̓.p̄cepit holoferni ut om̄s deos terre extermīaret ut ip̄e ſolus deus dr̄etur. Iudith. iii. Et utherodes agrippa cui acclamabāt hoīes dei uoces & hoīs. ꝑcuſſus ab angelo u̓mibꝰ ſcaturiēs expirauit. Act̉. xii. Blaſpheīa eſt aliqͥs aliū ad ydola colēda incitat aut cōpellit. utnabūch̓. dan̄. iii. Blaſpheīa tn̄ eſt qn̄ aliqͥs aliqd̓ factū facit turpe quod alijs dat occōneꝫruine & obloqn̄di ꝯtra deū uel ꝯtra bonos. ut aliqͥs apoſtatat a fide uel a bonis moribꝰcuiꝰ exemplū alij ſcādaliſant̉ et cōtra deū aut