Pars quarta. De TemerarioDiſt. V.iuditio.
cognoſcens et penitentiā agens uiſibiliter utuidit dictus frater gratiā recuperauit amiſſā.Item ad idē in uitis patruꝫ cum fratet quidaꝫpeccaſſet in congregatione dum argueret̉ abalijs iuit ad abbatem antonium. fratres auteꝫeum ſequentes reducere uolentes eum exprobrabāt ei culpam ſuam quā ipſe negabat. Abpas vafnutius talem retulit parabolam in cōſpectu fratrum. Vidi in rippa fluminis hominem uſqꝫ ad genua in limo demerſum. Venientes autē quidam ut eum porrecta manū extraherent uſqꝫ ad collum ſe merſerunt. Quocompuncti ad cenobium dictum fratrem reduxerunt. Tunc de eo dixit beatus AntoniꝰEcce homo qui poteſt animas ex ueritate ſaluare. ¶ Scd̓o hoc pctm̄ diligenter eſſe uitandum oſtendit incertitudo futuroꝝ. quia qͥ hodie eſt peſſimus cras forſitan fiet optimus. eteconuerſo. iuxta uerbum apoſtoli. Qui ſtat uideat ne cadat. Qui hodie eſt peſſimus. crapoteſt fieri ſūmus. Vt Paulus qui ſubito deooꝑante factꝰ ē de ſaulo paulus. de lupo agnuſde ꝑſecutore predicator. Et Matheus de publicano apl̓us. Et econtra iudas de apoſtolo qͣſidyabolus. Ad. Ro. ix. Vaſa ire apta ī interituꝫfecit deus. & vaſa miſericordie q̄ preparauit ingloriam. Non debes iudicare de incertis et futuris. quia nullus eſt adeo malus. quin tu deterior eſſe poſſis. Item in uitis patrū quidaꝫ pater cū uidebat aliquē grauiter peccantē flebatdicens. Heu mihi dn̄e quia qd̓ iſte eſt hodie.ego forſitan cras uel deterior ſū futurus. Ideoinuitis patrū legit̉ ꝙ cum quidā heremita cōſueuiſſet reciꝑe eukariſtiam a quodā ſacerdote et audiſſet eum pctōrem. cum ueniſſet nonadmiſit eū nec eukariſtiam recepit. factus autē ſtatim in extaſi uidet puteum aureū & ſitulam auream & leproſum aquā optimā hauriētem quā maxime deſiderabat. et audiuit uocēſibi dicentem. Que eſt cauſa quare non bibisaquā optimā. nūquid minus ualet cum leproſus eam non tangat nec inficiat. argutus ſuꝑtemeritate ſua. ſacerdotē reuocauit. & ſacramtum ab eo recepit. Ipſe enī qui creditur malusfrequent̓ iam penituit & ē dei filius. ¶ Tertio oſtendit hoc pctm̄ eſſe cauēduꝫ ignorantiainternoꝝ ſcꝫ cogitationū. affectionū. intentionū. Item ſicut de ꝓximo qui malus eſt non eſtcertū judicare utrū ī futurū erit bonus. ita deſeipſo quilibet incertus eſt utrū qui bonus eſthodie cras erit malus. uel qui malus eſt hodiecras forſitan fiet bonꝰ. Tum. quia fragiles ſumus nimis. Tum etiā. quia ſtatus huius mūdi periculoſus eſt. ſicut oſtenſum eſt ſupͣ. Homo enī in p̄ſenti ſtat in lubrico. & int̓ laqueoſambulat. cito cadit & capit̉. & ſubito. Sepe deterius qͣꝫ ille quē de caſu ſuo iudicat. Et qui uidet cadere. debet ſibi timere. cum forſitan ipſeſit fragilior qͣꝫ ille quē uiderat cecidiſſe. In uit̓patrū quidam frater requiſiuit a ſene qūo ſibi caueret ne alijs detraheret. uel ne eoſ iudicaret. Qui ait. Ego et ꝓximus meus due ſumuſ
ymagines. Cum meam qͣſi in ſpeculo ꝓſpexero & reprehendero me. inuenitur ymago ꝓximi mei apud me venerabilis. Cum aūt meamlaudauero. fr̄is mei ymaginē paruam reſpicio& deſpicio. Non enī alteri detraham. aūt aliūiudicabo. ſi reprehendo meip̄m. Item in uitispatrū dicit̉ ꝙ duo fratres erant quoꝝ unuſ ſenior erat mūdus. nec poterat ſuſtinere ꝙ mōnachus haberet malam cogitationē. qui rogauit ſeniorem ut ſuſtineret ꝙ ſecum habitaret.qui reſpondit hoc ſe non poſſe eo ꝙ pctōr eſſet. & ip̄e abhorreret forſitan & iudicaret eumCum aūt receſſiſſet ſenior ab eo in fine ſeptīane rediit iterū rogans eum ut ſecum manerettunc iunior uolēs experiri ſi adhuc eſſet ſuſpicioſus & male iudicans ꝓximum. ait. In grādi temptatione incidi abba in hac ſeptimana.quia exiens in ortum ꝓpter neceſſitateꝫ peccaui. Et dixit ſenex. Vis penitere. cū dice̓t ꝙ uolebat. ait ſenex. Et ego tecū porto medietateꝫpctī illius. Tunc frater uidens ſenem nō eſſemale iudicantē. ſed compatiētē ait. Modo poſſumꝰ inſimul manere. & poſt vſqꝫ ad uite exitum ſimul manſerunt. De abbate dixit beatꝰbenedictus in regula ſua. Caueat ne ſit ſuſpicioſus. aliter nūqꝫ bene erit ei. Itē qui iudicātalios forſitan ī illlud de quo male iudicant cadere permittunt̉. uel in deteriuſ. ſicut iudas iudicans magdalenā de effuſione unguenti ſuper caput & pedes domī. temptatus fecit pͥmoꝓditionem domī & poſtea homicidiū ſui. Similiter & phariſeus iudicans publicanū. deterior factus eſt. Item in uitis patrū quidā anachorita thymoteus nomine cōſuluit abbati utquendam fratrē negligentem expelleret de cenobio. Quo facto temptatio uenit ſuꝑ euꝫ. cūaūt fleret in conſpectu dn̄i. venit uox ad eumdicens. Thy. mothee iccirco hoc pateris qͥa fratrem tuū in ſua temptatione deſpexiſti. Econtra qui ſe iudicat. & non aliū ſecurius euaditIn uitis patrū quidaꝫ frater requiſiuit abbateꝫpoemū. quid eſt pater qd̓ dixit apl̓us. Omniaſunt munda mundis. Rn̄dit. Qui hoc intelligit. uidet ſe inferiorē omni creatura. ait fraterEt qūo poſſum me iudicare minorē eo quē uideo homicidiuꝫ perpetraſſe. Rn̄dit ſenex. Iſteſemel homicidiū perpetrauit. ego aūt om̄i hora occido animam. Nec eſt enī ſola homīs iuſtitia. ut ſemetip̄m reprehendat. Tunc enī iuſtus eſt cum ſua pctā condemnat. Item ualdetemerarium eſt & fatuum ex ſignis exterioribus que ut plurimū ſunt fallibilia iudicare deinterioribus que non uident̉. & dubia ꝓcertiſuel falſa ꝓ ueris aſſerere. ꝓpter qd̓ dicit̉. Ioh̓.viii. Nolite iudicare ẜm faciem. Similes ſunttales ſimie que inueniens malū granatū ſentiens corticem amarū extra. iudicauit ſimilē ītra. nec guſtauit de interiori dulcedine. Itē adhoc facit qd̓ legit̉ dyal̓. iiii. Cū Totila rex gotthorū intraret uarius ciuitatem et occurreretei epiſcopus eius Caſſianus habens ex conſꝑlione caloris rubeam faciem aſſidue. iudicauit