Pars quarta. De Temerarioiuditio.Diſt. .V.
Tu quis es qui iudicas alienum ſeruum. dn̄oſuo ſtat aut cadit. Et poſt. Tu quid iudicas fratrem tuū. Vl̓ qn̄ iudicat de dubiis & occultis.Vel quādo aliqua que bene uel male poſſuntfieri in deteriorē ꝑtem interpretant̉. Vel quado ex leui cauſa uel occaſione modica ſuſpicatur malum. & ex leui ſuſpitione iudicare p̄ſumit. Tale iudicium ꝓhibet dn̄s. Math̓i. vii. &Luc̄. vj. Nolite iudicare et non iudicabimini.Et. Iac̓. iiii. Qui iudicat fratrē detrahit legi.¶ Sunt aūt multa q̄ pctm̄ iſtud oſtendunt eſſe uitandū. Primū eſt mens conſcia pctōruꝫ.Scd̓m eſt incertitudo futuroꝝ. Tertiū ē ignorantia internoꝝ. Quartū eſt iniuria diuinoꝝ¶ Primo quidē hoc pctm̄ oſtendit eſſe cauendum conſcientia pctōrum. quia frequent̓ homo iudicat alium de pctō ī quo eque grauit̓.uel forte grauius deliquit. Vel ſi non in eodēgn̓e commiſit forſitan ī alio gn̓e grauiorā cōmiſit. Temere iudicat de conſcientiis alienisquas ignorat qui conſcientiam ꝓpriam indiſcuſſam & pctā ſua iniudicata dimittit. Ideodicit̉. Math̓. vii. Nolite iudicare & non iudicabimini. &cͣ. Quid aūt uides feſtucam ī oculo fratris tui & trabem in oculo tuo nō uidesVpocrita. eiice primo trabem deoculo tuo. &tune uidebis eicere feſtucam de oculo fratristui. Sed qn̄qꝫ magni fures tyranni & prepoſiti iudicāt minores fures & ducunt ad ſuſpēdium. Sicut qͥdam ph̓us dixit athenienſibuscum quereret̉ quare rideret uidens prepoſitōſuille ducentes paruum latrunculū ꝓ paruo forefacto ad ſuſpendiuꝫ. rideo inquit qꝛ magnilatrones paruum ducunt ad mortem. Ro. ii.In quo iudicas aliū teip̄m condemnaſ. eademenī agis que iudicas. Similes ſunt illis iudeisqui rei mulierem deprehenſam ī adulterio iudiicabant. qͥbus ait dn̄s. Ioh̓. viii. Qui ſine peccato eſt ueſtruꝫ primus in illam lapidem mittat. Siſes ſunt illi phariſeo de quo dicit̉. Luc̄.vii. ꝙ beatam peccatricem iam ſanctam peccatricē iudicabat. et dn̄m non eſſe ꝓphetam. &ſe iniudicatum relinquebat. Similiter & illi.de quo Luc̓. xv. Qui publicanuꝫ iudicabat &ſe iuſtificabat cū ip̄e a domīo recederet iuſtificatus ab illo. Item ſimilis eſt illi ypocrite qͥ feſtucam in oculo fratris ſui uidet & trabem inoculo ſuo non conſiderat. Math̓. v. Sed ꝙ hōdebet ſe potius & prius iudicare qͣꝫ alios. oſte̓dunt exempla ſequentia. In uitis patrū factacongregatione in ſcythi. dum patres de multorū uita loquerēt̉ abbas prior tacebat. poſteaegreſſus impleuit ſaccum harena. & portabatin dorſum ſuū. Similit̓ & in quodaꝫ paruulomiſit harenam ante ſe portans illū. qd̓ uidentes alij requirebant quid hoc ſignificaret exēplum. Reſpōdit. Saccus qui habet multā harenam pctā mea ſunt. q̄ poſt dorſū poſui nolenſea uidere ut plangam. Sed parua fratris meiante me porto. & ꝓ ip̄is crutior condemnansfratrē. rogate dn̄m ut indulgeat mihi. cui rn̄derunt. In ueritate hec eſt uia ſalutis. Item in
uitis patrū legit̉. ꝙ cū frater qͥdam peccaſſet īcongregatione. & alij iudicaſſent eum expellēdum. & etiaꝫ ip̄m expellerent. abbas exiuit cūeo. dicens. Si iſte quia peccauit debet eiici. &ego quia peccaui exire debeo. Iteꝫ alius. Si uideris aliquē peccare. ne mittas in eum culpamſed in illum qui impugnat illum. dicens. quiaiſte nolens iuſtus eſt. ve mihi. quia ego uolēsuictus ſum. plange & quere dei ſolatium. qͥaomnes decipimur. Et nota ꝙ mens & conſciētia temere iudicantis. aut rea eſt & ex corruptione ſua male iudicat. aūt ſi ſic iudicanſ iuſtꝰeſt in eo ꝙ male iudicat reus efficit̉. Primumpatet. quia prauū iudiciū ſignum eſt praue etperuerſe mentis. Sap̄. xvi. Semꝑ preſumit ſeuia ꝑturbata conſcientia. vulgarit̓ dicit̉. Semꝑcredit latro ꝙ om̄es ſint fratres ſui. Bern̄. Neqͣqͣꝫ de alio talia ſuſpicaret̉. niſi eum radix eiꝰdem uitii infeciſſet. Item in uitis patrum cumduo fratres in vna morarent̉ cellula quidā uenit ad ſeniorē qui curam de eis habebat. ſuſpicando de eis peruerſe. quos uocauit ſenior. eoſclormire ſimul iubens in viia matha uno opertorio eos cooperiens dicendo. Iſti filii dei ſūt.iniquitas tua docuit os tuuꝫ iudicare talia. Dixit aūt diſcipulo ſuo. hunc fratē reclude in cella deorſum. laborat enī eadē paſſionē quā imponit iſtis. Item in uitis patrū cum ſenex probatiſſimus in cenobio incurriſſet grauiſſimaꝫinfirmitatem & longiſſimam. nec haberēt fratres unde ei ſubuenirent. quedā ancilla habitans in ciuitate rogauit patrem monaſterii uteius curam ei cōmitteret. Quodcū feceiſſet. etad cellam ſuam deportatū reuerenter tractarꝫet necceſſaria ei loco chriſti miniſtraret. & h̓ ꝑtriennium feciſſet. homīes corrupti mente ẜmſuam corruptelam ceperunt iudicare male deſene & uirgine. Senex autē hoc audiens deuꝫrogabat ut uirgini retribueret et ſuſpitionemtolleret. Cum aūt ad eius obituꝫ multi fratresconueniſſent. rogauit eos ut baculū ſuuꝫ plātarent ſuper ſepulchrū ſuum. dicens ꝙ ſi radices miſerit & fructum fecerit ſcirent cōſcientiam ſuam mundam a famula dei. Qd̓ cum factum fuiſſet. eo mortuo baculus fronduit &floruit. & ſuo tꝑe fructus ꝓtulit. Et ſubdit Ieronimus. Ad hoc miraculū multis de uicinisciuitatibus uenientibus. noſip̄i uidimus miraculū & cum ip̄is glorificauimus deum. Sil̓iter ſcd̓m patet. ſcꝫ ꝙ male iudicans reus efficitur. quia eo ꝙ male iudicat. gratiam dei ꝑdit.ſicut patet. Luc̄. xiii. de phariſeo iudicāte publicanum qui tamē deſcendit iuſtificatus ab ilIo. Item inuitis patrū duo fratres inſimul habitabant quoꝝ alter uidebat gratiaꝫ dei ſuperalterum deſcendentē & manentē in eo. Cumaūt eum ſemel aſpiciens eam non uideret miratus queſiuit ab eo quid fecerat ꝓpter quoddei gratiaꝫ amiſiſſet. Cum autē non eſſet ſibiconſcius de aliquo tandem aduertit ꝙ q̄ndahominē ī corde ſnō iudicaſſet de hoc ꝙ ī ſextaferia mane comederet. qui ꝑ hoc culpam ſua