Pars tertia.DeSciſmate. Diſt. .XXXI.
tuei ſi. Qd̓ aūt ſequit̉ preter intentionē eſtſi per accidēs. Et ideo pctm̄ ſciſmatis ꝓprieeſt ſpeciale pctm̄ ex eo ꝙ intendit ſe ab vnitae ſepare quā caritas facit. q̄ non ſolum alterāſonam alteri unit ſpūali dilectionis uinculoqeriā totā eccleſiā in unitate ſpūs. Et īdeo proorie ſciſmatici dicunt̉ qui ꝓpria ſponte & ītērione le ab unitate eccleſie ſeꝑant. que eſt vniras vrincipalis. Nā vnitas ꝑticularis aliquoꝝadinuicem. ordinat̉ ad vnitatem eccleſie. ſicutcampoſitio ſinguloꝝ membroꝝ ī corꝑe naturali ordinat̉ ad totius corꝑis vnitatē. Eccleſieaūt vnitas in duobus attendit̉. ſcꝫ in cōnexione membroꝝ eccleſie adinuicē. ſeu in cōmunicatione. & iterū ī ordine oīm membroꝝ eccleſie adunū caput. ẜm illud. Coll̓. ii. Inflatus ſēſu carnis ſue & non tenens caput ex quo torum corpus ꝑ nexus & connexiones ſubminiſtratū & conſtructū creſcit in augmentū dei.Hoc aūt caput eſt ip̄e xp̄us. cuius uicem in eccleſia gerit ſummus pontifex. & ideo ſciſmatici dicunt̉ qui ſubeſſe renuunt ſūmo pontificiX qui membris eccleſie eidem ſubiectis cōmunicare recuſant. Per alia quidē pctā diuiditurhomo a deo. ſicut dicit̉ Yſa. xlix. Pctā ueſtradiuiſerunt inter uos & deū ur̄m. Sed hoc ē ꝑaccidens & pret̓ intentioneꝫ peccantis. acciditex inordinata conuerſione eius ad cōmutabile bonū. & ideo non eſt ſciſma per ſe loquēdoItem licet om̄e pctm̄ mortale ſit celeſtiū inobedientia mandatoꝝ ſicut ait. Amb̓. tn̄ non obedire p̄ceptis eccleſie cū rebellione quadā conſtituit ſciſmatis rationē. dico autē cū rehellione.cum ꝑtinaciter p̄cepta cōtemnit. & iudicia eiꝰſubire recuſat. Hoc aūt non facit quilibet peccator. Vnde non om̄e pctm̄ eſt ſciſma. Eſt autē drn̄a inter ſciſma & hereſim. qꝛ ẜm Augucōtra fauſtū. Sciſma ē eadē opinantē. atqꝫ eodem ritu colentē quo ceteri. ſolo congregationis delectari diſcidio. Hereſis uero diu̓la opinatur abhiis quecatholica credit eccleſia. Diſtinguunt̉ hereſis & ſciſma ẜm ea quibꝰ utrūqꝫ ꝑ ſe & directe opponit̉. Nam hereſis per ſeopponit̉ fidei. Sciſma aūt per ſe opponit̉ vnitati eccleſiaſtice caritatis. Et ideo ſic̄ fides &caritas ſunt diuerſe uirtutes qͣꝫuis quicunqꝫcareat fide careat caritate. ita etiā ſciſma & hereſis ſunt diuerſa uitia. quāuis quicunqꝫ ē hereticus ſit etiā ſciſmaticus. ſed non conuertūt̉Et hoc eſt quod dicit Ieroꝰ. in epiſtola ad Oalatas. Inter ſciſma & hereſim hoc intereſſe arbitror. ꝙ hereſis ꝑuerſuꝫ dogma habet. ſciſmaab eccleſia ſeꝑat. & tn̄ ſicut amiſſio caritatis ēvia amittēdi fidem. ẜm illud. i. Th̓y. vi. a quibuſdam aberrantes ſcꝫ a caritate et alijs hmōiconuerſi ſunt in uaniloquiū. ita etiā ſciſma ēuia ad hereſim. Vn̄ Iero. ibidem ſubdit. ꝙ ſciſna in principio aliqua ī ꝑte poteſt intelligi diuerſum ab hereſi. ceterū nulluꝫ ſciſma eſt niſiſibi aliqͣꝫ hereſim confingat. ut recte ab eccleſie unitate receſſiſſe uideatur.O ſcd̓m ſcꝫ utrū ſciſma ſit grauius pctm̄
infidelitate. dicendū ꝙ grauitas pctī duplicit̓poteſt conſiderari. Vno mō ſcd̓m ſuā ſpeciē.Alio mō ſcd̓m circūſtantias. Et qꝛ circūſtātieꝑticulares ſunt. & infinitis modis variari poſſunt. qn̄ querit̉ ī cōmuni. de duobus peccatisquod ſit grauius. intelligenda ē queſtio de gͣuitate que attendit̉ ẜm genus aūt ſpeciē pctīgenus aūt aūt ſpecies pctī attendit̉ ex obiectoEt ideo illud pctm̄ quod maiori bono contrariatur. eſt ex ſuo gn̓e grauius pctm̄. ſicut peccatū in deū. qͣꝫ pctm̄ in ꝓximū. Manifeſtumeſt aūt ꝙ infidelitas eſt pctm̄ contͣ ip̄m deumẜm ꝙ ip̄e eſt ueritas prima cui fides innitit̉.Sciſma aūt eſt contͣ eccleſiaſticā vnionē. que ēquoddā bonū ꝑticipatū & minus qͣꝫ ſit ip̄e deus. Vn̄ manifeſtū eſt ꝙ pctm̄ infidelitatis exſuo gn̓e eſt grauiꝰ qͣꝫ pctm̄ ſciſmatis. licet poſſit contingere ꝙ aliquis ſciſmaticus grauiuspeccet qͣꝫ qͥdam infidelis. ꝓpter maiorē contēptum. uel ꝓpter maius periculū quod īducit.uel ꝓpter aliqͥd hmōi. Legit̉ tn̄ grauiꝰ eſſe punitū pctm̄ ſciſmatis qͣꝫ pctm̄ hereſis uel ydolatrie. quod atteſtari uidet̉ grauitati pctī. ẜmillud. Deu. xxvi. Scd̓m menſuraꝫ delicti. erit& plagarū modus. Ꝙ aūt grauius punitumfuerit pctm̄ ſciſmatis. patet. Nu̓i. xvi. Si nouam rem fecerit dn̄s. ut aperiens t̓ra os ſuumdeglutiat eos. & om̄ia q̄ ad eos ꝑtinent. deſcēderintqꝫ uiuentes ī infernū. ſcietis ꝙ blaſphemauerūt dn̄m. Item decē tribus que uitio ſciſmatis a regno dauid receſſerūt. grauiſſime ſūtpunite. ſicut habet̉. iiii. Re. xvii. Pctm̄ uero infidelitatis ul̓ ydolatrie humana manu gladiopunitū eſt. Exo. xxxii. cuius ratio ē. quia iammanifeſtū erat ꝑ legem ſuſceptaꝫ ꝙ erat unusdeus. & ꝙ non erant alij dii colendi. & h̓ eratapud eos ꝑ multiplicia ſigna confirmatum. etideo non oportebat ꝙ peccantes contͣ hanc fidem punirent̉ miraculo aliqua ſola pena. ſedſolum cōmuni. Sed non erat ſic notum apudeos ꝙ moyſes deberet eſſe ſemꝑ eoꝝ princeps& ideo rebellantes eius principatui oportebatmiraculoſa & incōſueta pena puniri. Vel poteſt dici ꝙ pctm̄ ſciſmatis qn̄qꝫ grauius ē puitum in populo illo. qꝛ erat ad ſeditōnes & ſciſmata ꝓmptus. Dicit̉ enī Eſdre. iiii. Ciuitas illa a diebus antiquis aduerſus regem rebellat& ſeditiones & prelia cōcitant̉ in ea. Pena autem maior qn̄qꝫ infligitur ꝓ pctō magis conſueto. Nam pene ſunt medicine q̄dam ad arcendum homines a pctō. tamē ubi eſt maiorꝓnitas ad peccandū. debet ſeuerior pena adhiberi. Decem aūt tribus non fuerūt ſolum punite ꝓ pctō ſciſmatis. ſꝫ etiam ꝓ pctō ydolatrie.Item ſicut bonū multitudinis eſt maius qͣꝫ bonum unius qui eſt de multitudine. ita eſt minus qͣꝫ honū extrinſecuꝫ ad qd̓ multitudo ordinat̉. Sicut bonū ordinis exercitus eſt minꝰqͣꝫ honū ducis. Et ſimiliter bonū eccleſiaſtice.vnitatis cui opponitur ſciſma eſt minꝰ qͣꝫ bonū ueritatis diuine cui opponit̉ infidelitas.Itē licet ſciſma opponat̉ caritati. & infidelitas