Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. De Impugnationeagnite veritatis. Diſt. XXXII.

fidei que minor eſt. hoc tn̄ non ꝓhibet quin īfidelitas ſit grauior. qꝛ caritas habet duo obiecta. Vnū principale ſcꝫ bonitatē diuinā. & aliud ſecūdariū ſcꝫ bonū ꝓximi. Sciſma autē &alia pctā que ſunt in ꝓximū opponunt̉ caritati quantū ad ſecundariū bonū quod eſt minus qͣꝫ bonū fidei. quod eſt ip̄e deus. Et ideoiſta pctā ſunt minora qͣꝫ infidelitas. Sed odiūdei quod opponit̉ caritati quantū ad principale obiectū. non eſt minus. tn̄ inter pctā ſūtin ꝓximū pctm̄ ſciſmatis uidet̉ eſſe maximūor eſt contra ſpūale bonū multitudinis.D tertiū ſcꝫ utrū ſciſmatici habeant aliqͣꝫ I poteſtatem. dicendū duplex eſt ſpūalispoteſtas. Vna quidē ſacramentalis. Alia iuriſdictionalis. Sacramētalis quidē poteſtas eſt aliqͣꝫ conſecrationē confert̉. Om̄es aūt conſecrationes eccleſie ſunt immobiles manentere que conſecrat̉. ſicut patet etiā in rebus inaīatis. Nam altare ſemel conſecratū. non conſecͣtur iterū niſi fuerit diſſipatū. & ideo talis poteſtas ẜm ſuam eſſentiā remanet conſecrationē eſt eam adeptus qͣꝫdiu uiuit ſiue ī ſciſmaſiue in hereſim labat̉. qd̓ patet ex hoc rediēsad eccleſiam non iterū conſecrat̉. ſꝫ qꝛ poteſtasinferior non debet exire in actum niſi ẜmmouet̉ a poteſtate ſuꝑiori. ut etiā in rebus naturalibus patet. Inde eſt tales uſum poteſtatis amittunt. ita etiā non licet eis ſua poteſtate uti. Si tn̄ vſi fuerīt. eoꝝ poteſtas effectūhabet in ſacramentalibus. qꝛ in hiis homooꝑatur niſi ſicut inſtrumētū dei. Vn̄ effectꝰſacramentales non excludunt̉ ꝓpter culpā qͣꝫcunqꝫ conferentis ſacramentū. Poteſtas autēiuriſdictionalis eſt que ex ſimplici iniunctionie homīs confert̉. & talis poteſtas non immobiliter adheret. Vnde ī ſcilmaticis & hereticisnon manet. vn̄ non poſſunt abſoluere nec excōicare. nec indulgentias facere. aut aliqͥd huiuſmōi. qꝛ ſi fecerint. nihil ē actuꝫ. Cum ergodicit̉ tales non habere poteſtatē ſpūalem. ītelligendū eſt uel de poteſtate ſcd̓a. uel ſi referat̉ad primā ptātem. non eſt referendū ad ip̄ameſſentiā poteſtatis. ſꝫ ad legitimū uſum eius.D quartū ſcꝫ de pena ſciſmaticoꝝ. dicēdūy que peccat quis ea debet puniri. utdicit̉. Sap̄. xi. Sciſmaticus aūt ut ex dictis patet. in duobus peccat. In vno quidē qꝛ ſeꝑat ſea cōmunione membroꝝ eccleſie. & qͣntū adcōueniens pena ſciſmaticoꝝ eſt ut excōicent̉.In alio uero quia ſubdi recuſant capiti eccleſie& quia coherceri nolunt ſpūalem poteſtatēeccleſie. iuſtū eſt ut poteſtate tꝑali coherceant̉Et quia pene uite p̄ſentis medicīales ſūt. ideoqn̄ vna non ſufficit ad cohercendū hominē ſupaddit̉ altera. Sicut & medici diuerſas medicinas corꝑales apponunt. qn̄ vna non eſt efficax. ita etiā eccleſia qn̄ aliquis excōicationēſufficienter non reprimit̉. adhibet cohertionēbrachii ſecularis. Sed ſi vna pena ſit ſufficiēſ. debet alia adhiberi. Quantū autē excōmūnicent̉ ſciſmatici. tn̄ ī articulo neceſſitatis poſ

ſet aliquis reciꝑe baptiſmū a ſciſmatico. ſic̄ dicit Augꝰ. in libro cōtra donatiſtas. qꝛ meliuseſt de hac uita ſigno xp̄i exire a quocūqꝫ detur etiam ſi ſit iudeus ul̓ paganus qꝫ ſine hocſigno quod baptiſmū confert̉. Item excōicatione uero interdicitur illa cōicatio quamaliquis ſalubribus monitis diuiſos reducit adeccleſie vnitatē. cum & ipſa ſeꝑatio quodāmōeos reducit. dum de ſua ſeꝑatione confuſi qn̄qꝫ ad penitentiā adducunt̉. DE IMPVGNATIONE VERITATIS AGNITE. DISTINCTIO. .XXXII.Finde conſiderandū eſt de impunatione veritatis agnite. qua ſcꝫaliquis ex certa malitia ueritaticaciter aduerſat̉. Eſt aūt triplex veritas. Videlicet ueritas uite. doctrine. & iuſtitie. Veritas uite conſiſtit in humili ſui reputatione. quia qui ſe putat aliquid eſſe cum nihil ſit. ip̄e ſe ſeducit. 11. Coꝝ. vi. Superbus ſe reputat aliquid eſſe. humilis ſe iudicat nihil eſſeNam qͣnto ſe magis diſcutit & defectus ſuoſagnoſcit. tanto ſe minus eſſe & minus ualerecognoſcit. Bern̄. Humilitas eſt uirtus qua homo veriſſima ſui cognitione ipſe ſibi vileſcit.hec eſt uia ueritatis. ſicut ait. pͣs. Deduc me inuia tua ſcꝫ humilitatis. & ingrediar in ueritate tua. Si hanc uiam dimiſiſti a ueritate cadēdo. ſicut de dyabolo dn̄s dicit. Ioh̓. iiii. Ille ī ueritate non ſtetit. ora cum ꝓpheta dicens. Viāiniquitatis amoue a me. Qūo. Et in lege tuamiſerere mei. illa ſcꝫ lege quā dediſti delinquētibus in uia id eſt delinquētibus ueritatē quo vnꝰ ego ſum qui a ueritate cecidi. Sedquid qui cecidit reſurget. vtiqꝫ. ꝓpter hocviam ueritatis elegi id eſt humilitateꝫ cordis.me miſerū ſentiendo. & humilitateꝫ oris pctāꝓpria confitendo. ẜm illud. Ecc̓i. iiii. Pro aīatua non confundaris dicere uerū. Eſt enīfuſio adducens pctm̄. & eſt confuſio adducēſgratiā & gloriā. De confeſſione infra. Scd̓overitas vite conſiſtit infideli dilectione. dei videlicet & ꝓximi. Dilectio dei facit deo deuote ſeruire & ip̄m feruenter & fideliter adorare. ẜm illud Ioh̓. iiii. Spūs eſt deus. & eos quiadorant in ſpū & ueritate oportet adorare. Dilectio ꝓximi facit uere ſine fictōne ip̄m dilige̓bonū eius optare. & eius miſeriis condolere.Ideo dicit̉. i. Ioh̓. iii. Non diligamꝰ uerbo neqꝫ lingua. ſꝫ opere & ueritate. ut & ueritas dilectionis ſit in corde. & ꝓbatio dilectionis inopere. Ideo. ꝓu̓. xiiii. Miſericordia & ueritasnon te deſerant. Et. xvi. Miſericordia & ueritate redimit̉ iniquitas. Tertio ueritas uireconſiſtit in ſancta oꝑatione. ſiue in ſanctoruꝫoꝑm actione. Yſa. xxxvii. Memento dn̄e qūoambulauerim coram te ī ueritate. & in cordeꝑfecto. & quod bonū eſt in oculis tuis fecerī. Quarto conſiſtit in aduerſoꝝ forti perpeſſione. ut ſcꝫ homo in aduerſis a ueritate deficiat. Sicut legimus de Thobia. qui ī captiuitate poſitus ueritatis uiā deſeruit. Tho. i.