Pars tertia. DeHereſi. Diſt. .XXXI.

ad aliquod malū uitandū ſcꝫ ad uitandū ſcandalum uel diſcidiū quod ex hoc poſſet ꝓuenire. uel impedimentū ſalutis eoruꝫ qui paulatiſic tolerati conuertunt̉ ad fidē. ꝓpter hoc etiāhereticoꝝ & paganoꝝ ritus aliqn̄ eccleſia tolerauit. qn̄ erat magna infideliū multitudo.¶ D duodecimū ſcꝫ utruꝫ pueri iudeoꝝ uelNalioꝝ infideliū ſint inuitis parentibus baptizandi. dicendū ꝙ maximā habet auctoritatem eccleſie cōſuetudo q̄ eſt ſemꝑ in om̄ibusemulanda. quia & ip̄a doctrina catholicoꝝ doctoꝝ ab eccleſia auctoritatē habet. Vn̄ magiseſt ſtandum auctoritati eccleſie. qͣꝫ auctoritatiAug̓. Iero. uel cuiuſcunqꝫ doctoꝝ. Hoc aūt eccleſie vſus nunqͣꝫ habuit ꝙ iudeoꝝ filii īuitisꝑntibꝰ baptizarent̉. qͣꝫuis fuerīt retroactis tꝑibus multi catholici principes potētiſſimi. ut cōſtantinus. et theodoſius quibus familiares fuerunt ſanctiſſimi epiſcopi. ut ſilueſter cōſtantino. & ambroſius theodoſio. qui nullo modop̄termiſiſſent hoc ab eis impetrare. ſi hoc eſſꝫconſonū rationi. Et ideo periculoſuꝫ uidet̉ hācaſſertionē de nouo inducere. ut p̄ter conſuetudinē in eccleſia hactenus obſeruatā filii iudeorum inuitis parentibus baptizent̉. & huius ēduplex cauſa. Vna quide ꝓpter periculum fidei. Si enī pueri nondū vſum rōnis habentesbaptiſmū ſuſciperent poſtmodū cū ad ꝑfectāetatē ꝑuenirent. de facili poſſent a parentibusinduci ut relinquerēt qd̓ ignorantes ſuſceper̄tqd̓ uergeret in fidei detrimentū. Alia uero ratio eſt qꝛ repugnat iuſtitie naturali. filius enīnaturalit̓ eſt aliqͥd patris. & primo quidē a parentibus nō diſtinguit̉ ẜm corpus qͣꝫdiu ī matris utero continet. poſtmodū uero poſtqͣꝫ abvtero egredit̉. anteqꝫ uſuꝫ liberi arbitrii habeat continet̉ ſub parentum cura. ſicut ſub quodam ſpūali utero. qͣꝫdiu enī puer uſum liberiarbitrii nō habet. non differt ab aīali irrōnaliVnde ſicut hos uel equus eſt alicuius ut utat̉eo cū uoluerit ẜm ius ciuile ſicut ꝓprio īſtrumento. ita de iure naturali eſt ꝙ tilius auteqͣꝫhabeat vſum rōnis ſit ſub cura patris. Vn̄ cōtra iuſtitiā naturalē eſſet ſi puer anteqͣꝫ habeat uſum rationis. a cura parentū ſubtrahaturuel de eo aliquid ordinet̉ inuitis parentibus.Poſtquā aūt incipit habere uſū liberi arbitrii.iam incipit eſſe ſuūs. et poteſtqͣntū ad ea queſunt iuris diuini uel naturalis ſibiip̄i ꝓuidere& tunc eſt inducendus ad fidem nō occaſiōeſꝫ ꝑſuaſione. & poteſt etiā inuitis parentibusconſentire fidei & baptizari. non autē anteqͣhabeat uſum rōnis. Vn̄ de pueriſ antiquoruꝫpatrū dicit̉ ꝙ ſaluati ſunt ī fide parentū. ꝑ qd̓datur intelligi ꝙ ad parentes ꝑtinet ꝓuidere filiis de ſua ſalute p̄cipue āteqͣꝫ hēant uſū rōniſDE HERESI. ¶ DIS. ¶. XXXI.Einde conſideranduꝫ eſt de hereſicirca quā querūt̉ qͣtuor. Prīo utrūhereſis ſit ſpecies infidelitatis. Secūdo de materia circa quā habeateſſe hereſis. Tertio utrū heretici ſint tolerādi.

Quarto utrū reuertentes ſint recipiendi.D primū ſcꝫ utrū hereſis ſit ſpecies infidelitatis. dicendū ꝙ nomen hereſis electionē importat. ſicut dicit. Ieroꝰ. & habet̉. xxiiii.q. iii. hereſis grece ab electione dicit̉. eo ſcꝫ ꝙvnuſquiſqꝫ eam ſibi eligit diſciplinā. quā putat eſſe meliorē. Electio aūt eſt eoꝝ que ſūt adfinem ſuppoſito fine. In credendis aūt uolūtas aſſentit alicui uero tanqͣꝫ ꝓprio bono. Vn̄qd̓ eſt principale uerū. habet rationē finis ultimi. que aūt ſcd̓aria ſunt habent rationē eorūque ſunt ad finem. Quia uero quicūqꝫ creditalicuiꝰ dicto aſſentit. principale uidet̉ eſſe ꝙfinis ſit ī vnaquaqꝫ credulitate ille cuiꝰ dictoaſſentit̉. quaſi aūt ſcd̓aria ſunt ea que quis tenendo uult alicui aſſentire. Sic igit̉ qui rectefidem xp̄ianam habet ſua uoluntate aſſentitxp̄o ī hiis que vere ad eius doctrinā ꝑtinent.Arectitudine igit̉ fidei xp̄iane dupliciter aliquis poteſt deuiare. Vno modo qꝛ ip̄i fini nōuult aſſentire. & hic habet quaſi malam uolūtatem circa ip̄m finem. & hoc ꝑtinet ad ſpeciēinfidelitatis paganoꝝ uel iudeoꝝ. Alio mō jhoc ꝙ intendit quidē xp̄o aſſentire. ſꝫ deficit īeligendo ea que uere ſunt a xp̄o tradita. ſꝫ eaque ſibi ꝓpria mens ſuggerit. & ideo hereſiseſt infidelitatis ſpecies ꝑtinēs ad eos qui fideꝫxp̄i confitent̉. ſꝫ eius dogmata corrumpūt. Etnota ꝙ uitia habent ſpeciē ex fine ꝓximo. ſedex fine remoto habent genus & cauſam. Sic̄cum aliquis mechat̉ ut furet̉. eſt ibi quidē ſpecies mechie ex ꝓprio fine ſiue ex obiecto. Sedex fine ultimo oſtendit̉ ꝙ mechia ex furtō oritur et ſub eo continet̉ ſicut effectus ſub cauſauel ſicut ſpecies ſub gnͥe. Vn̄ et ſimilit̓ in ꝓpoſito. finis ꝓximus hereſis eſt adherere ſalſe ſētentie ꝓprie. & ex hoc ſpecieꝫ habet. ſꝫ ex fineremoto oſtendit̉ cauſa eius ſcꝫ ꝙ oritur ex ſuperbia uel cupiditate. Dicit enī Augꝰ. in librode utilitate credendi. ꝙ hereticus eſt qui alicuius temꝑalis cōmodi & maxime glorie principatuſqꝫ ſui gratia falſas aut nouas opinionesaut gignit aūt ſequitur.¶D ſcd̓m ſcꝫ circa que ſit hereſis. dicendumꝙ de hereſi nunc loquimur ẜm ꝙ importat corruptionē fidei xp̄iane. Non autē ad corruptionē fidei xp̄iane ꝑtinet ſi aliquis habeatfalſam opinione in hiis que nō ſunt fidei. puta ī geometralibus. uel etiā ī alijs hmōi que oīnō ad fidem ꝑtinere non poſſunt. ſꝫ ſolum aliquis habet falſam opinionē circa ea que ad fidem ꝑtinent. Ad quā aliquid ꝑtinet duplicit̓.Vno mō directe & principaliter. ſicut articulifidei. Alio mō īdirecte & ſcd̓ario. ſicut ea ex qͥbus ſequit̉ corruptio alicuius articuli. & circautraqꝫ poteſt eſſe hereſis. Vn̄ dicit Ieroꝰ. Ꝙquicunqꝫ ſcripturā intelligit aliter qͣꝫ ſpūſſancti ſenſus efflagitat a quo ſcripta ē. licet ab eccleſia non receſſerit. tn̄ hereticus appellari pōtIlle aūt dicit̉ aliter exponere ſcripturā qͣꝫ ſpūſſanctꝰ efflagitet. qui ad hoc expoſitionē ſacreſcripture retorquet ꝙ contrariat̉ ei qd̓ eſt per