Pars tertia. DeInfidelitate. Diſt. .XXX.

rerhis ad enuntiandū. ſed demonſtrantiū ſūmit̉ exemplis. Legum enī terror ita ꝓfuit. utmulti dicant grās dn̄o q̓ uincula noſtra dirupit. Qd̓ ergo dn̄s dicit. ſinite utraqꝫ creſcere u̓ſqꝛ ad meſſem. qͣliter intelligenduꝫ ſit apparetcx hoc qd̓ ſubdit̉. Ne forte colligentes: izaniaeradicetis cum eis ſimul triticū. Vbi ſatis oſtēdit. ſicut Augꝰ dicit. contͣ epiſtolā ꝑmeniani.cū metus iſte non ſubeſt id eſt qn̄ ita cuiuſcūqꝫ crimen notū& om̄ibus execrabile apparet.ut uel nullos prorſus uel non tales habeat defenſores ꝑ quos poſſit ſciſma contingere. nonniat ſeueritas diſcipline.D nonū ſcꝫ utrū cum infidelibus ſit communicandū. dicendū ꝙ cōmunio alicuiꝰpione interdicit̉ fidelibꝰ duplicit̓. Vno mō īpenam illius cui cōmunio fideliū ſubtrahiturAlio modo ad cautelam eoꝝ quibus interdicitur ne alij cōicent. Et utͣqꝫ cauſa poteſt accipiex uerbis apl̓i. i. Coꝝ. v. Naꝫ poſtqꝫ ſnīam excōicationis ꝓtulit ſubdit ꝓ ratione. Neſcitisuia modicū fermentū totā maſſam corrunit. & poſtea rationeꝫ ſubdit ex ꝑte pene ꝑ iudiciuꝫ eccleſie illate. cum dicit. Nonne de hiisue ſunt intus uos iudicatis. primo igit̉ modo non interdicit eccleſia fidelibus cōionem īfideliū qui nullo modo fidem xp̄ianaꝫ receperunt ſcꝫ paganoꝝ uel iudeoꝝ. qꝛ nō habet deeis iudicare ſpūali iudicio ſed tꝑali in caſu. cūint̓ xp̄ianos cōmorantes aliqͣꝫ culpam cōmittunt. & per fideles tꝑaliter puniunt̉. Sed iſtomodo ſcꝫ in penam interdicit eccleſia fidelibꝰcōmunionē illoꝝ infideliū qui a fide ſuſceptadeuiant. uel corrumpendo fidē fidelium ſicutheretici. uel etiaꝫ totaliter a fide recedendo ſic̄poſtate. In utroqꝫ enī hoꝝ excōmunicatōisſententiā profert eccleſia. Seg qͣntuꝫ ad ſcd̓ mmodū uidet̉ eſſe diſtinguenduꝫ ẜm diuierſas.cōditiones ꝑſonaꝝ. negocioꝝ & temporū. Sienī aliqui ſint firmi in fide ita ꝙ ex cōmunione eoꝝ cū infidelibus conuerſio infideliū magis ſperari poſſit qͣꝫ fideliuꝫ a fide auerſio. nōſunt ꝓhibendi infidelibus cōicare qui fidē nōſuſceperunt ſcꝫ paganis uel iudeis. & maximeſi neceſſitas vrgeat. Si aūt ſint ſimplices & īfirmi in fide de quorū ſubuerſione ꝓbabilitertimeri poſſit. prohibendi ſunt ab infideliū cōmunione. & p̄cipue ne magnam familiaritatem cū eis habeant. uel abſqꝫ neceſſitate eis cōmunicētD decimū ſcꝫ utrū infideles poſſint habee p̄lationē uel dominiū aliqd̓ ſuꝑ fideleſ.endū ꝙ circa hoc dupliciter loqui poſſumꝰnō mō de dn̄io uel p̄latione infideliū ſuꝑ files de nouo inſtituenda & hoc nullo modonitti debet. cedit enī hoc ī ſcandalū & īꝑicūin fidei. De facili enī illi qui ſubmittūt̉ aliorū iuriſdictōni. immutari poſſunt ab eis qͥbuſſubſunt. ut ſequant̉ eoꝝ imperiū niſi qui ſubſunt fuerint magne uirtutis. & ſimilit̓ infideles contemnunt fidem ſi fideliū cognoſcat defectus. Et ideo apl̓us ꝓhibuit ꝙ fideles non

contendāt iudicio corā iudice infideli. & ideonullo modo ꝑmittit eccleſia ꝙ infideles acquirant dn̄ium ſuꝑ fideles. uel qͣlitercunqꝫ p̄ficiātur in aliquo officio. Alio mō poſſumus loqͥde dn̄io uel p̄latione iam p̄exiſtente. vbi conſiderandū ꝙ dn̄ium & p̄latio introducta ſuntex iure humano. Diſtinctio aūt fidelium & īfideliū eſt ex iure diuino. Ius aūt diuinū quodeſt ex gratia. non tollit ius humanū qd̓ eſt exnaturali rōne. Diſtinctio fideliū & infideliuꝫẜm ſe conſiderata non tollit dn̄ium uel p̄latōnem infideliū ſuꝑ fideles. Poteſt tn̄ iuſte ꝑ ſētētiā uel ordīationeꝫ eccleſie auctoritatē dei habentis tale ius dn̄ii uel prelationis tolli. qꝛ īfideles merito ſue infidelitatis merent̉ poteſtatem amittere ſuꝑ fideles qui tranſferunt̉ in filios dei. Sed h̓ quideꝫ eccleſia qn̄qꝫ facit. qn̄qꝫnon facit. In illis enī infidelibus qui etiā tꝑali ſubiectione ſubiiciunt̉ eccleſie & mēbris eiꝰhoc ius eccleſia ſtatuit. ut ſeruus iudeoꝝ ſtatīfactus xp̄ianus a ſeruitute liberet̉. nullo p̄ciodato. ſi fuerit uernaculus id ē in ſeruitute natus. Et ſimiliter ſi infidelis exiſtens fuerit em̄ptus ad ſeruitiū. Si aūt fuerit emptus ad mercationē. tenet̉ eum infra tres menſes exponere ad vendendū. nec ī hoc iniuriā facit. qꝛ cumip̄i iudei ſint ſerui eccleſie. poteſt diſponere derebꝰ eoꝝ. Sicut & principes ſeculares multasleges ediderunt erga ſuos ſubditos ī fauoremlibertatis. In illis uero infidelibus qui tꝑalitereccleſie uel eius membris non ſubiacent. p̄dictum ius eccleſia non ſtatuit. ſꝫ poſſet inſtitue̓de iure. & hoc facit ad ſcandalū uitandū. Sic̄etiā Math̓. xvii. dn̄s oſtēdit ꝙ poterat ſe a tributo excuſare qꝛ liberi ſunt filii. ſꝫ tn̄ mandauit tributū ſolui ad ſcandalū uitandū. Ita etiāpaulus cum dixiſſet ꝙ ſerui dn̄os ſuos honorarent ſubiungit. ne nomen dn̄i & doctrinablaſphemetnur.D vndecimū ſcꝫ utrū ſint ritus infideliuꝫtolerandi. dicendū ꝙ humanuꝫ regimenderiuatur a diuino regimīe & ip̄m debet imitari. Deus aūt qͣꝫuis ſit om̄ipotens & ſummebonus. ꝑmittit tn̄ aliqua mala fieri in uniuerſo q̄ ꝓhibere poſſet. ne eis ſublatis maiora bonā tollerent̉. uel etiā peiora mala ſequerenturSic igit̉ & in regimīe humano illi qui preſūtrecte aliqua mala tolerant ne aliqua bona impediant̉. uel ne aliqua mala peiora incurrant̉Sicut Augꝰ. dicit ī libro de ordine. Aufer meretrices de rebus humanis. turbaueris omnialibidinibus. Sic igit̉ qͣꝫuis infideles in ſuis ritibus peccent. tolerari poſſunt uel ꝓpter aliqd̓bonū quod ex eis ꝓuenit. uel ꝓpter aliqd̓ malum quod uitat̉. Ex hoc aūt ꝙ iudei ritus ſuos obſeruant in quibus olim ꝑfigurabat̉ ueritas fidei quā tenemus. hoc bonū ꝓuenit ꝙ teſtimoniū fidei nr̄e habemus ab hoſtibus. et qͣſi in figura nobis rep̄ſentat̉ qd̓ credimus. &ideo in ſuis ritibus tolerant̉. Alioꝝ uero infidelium ritus qui nihil ueritatis aut utilitatisafferūt. nō ſunt aliqͣliter tolerandi. niſi forte