Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. DeInfidelitate. Diſt. .XXX.

prima. ſicut a qua recedit. ſꝫ formale obiectuꝫſicut ad quod cōuertitur eſt ſentētia falſa quāſequit̉. & ex hac ꝑte eius ſpēs diuerſificanturVnde ſic caritas eſt vna inheret ſummo bono. ſunt autē diuerſa uitia caritati oppoſita cōuerſionē ad diuerſa bona tꝑalia receduntab uno ſummo bono. & iterū ẜm diuerſas habitudines inordinatas ad deū. ita etiā fides eſtvna uirtus ex hoc adheret vni prime veritati. ſꝫ infidelitatis ſpēs ſunt multe ex hoc infideles diuerſas falſas ſnīas ſequunt̉. Sic aūtfides eſt vna qꝛ multa credit ī ordine ad unūita infidelitas poteſt eſſe vna etiā ſi ī multis erret. inqͣntū om̄ia habent ordinē ad unū. nihiltamē ꝓhihet hominē diuerſis infidelitatis errare ſpeciebus. ſicut etiā poteſt vnus homo diuerſis uitiis ſubiacere. & diuerſis corporalibꝰmorbis.D ſextū ſcꝫ de comꝑatione ſpecieꝝ infidelitatis adīuicem ſcꝫ que ſit grauior. utruꝫiridelitas iudeoꝝ & hereticoꝝ ſit grauior infidelitatē gentiliū. Dicenduꝫ ī īfidelitate duopoſſunt conſiderari. Quoꝝ vnū eſt comꝑatioeius ad fidē. & ex hac ꝑte aliquis grauius contra ficlem peccat qui fidei ſuſcepte renititur. qͣꝫqui renitit̉ fidei nundū ſuſcepte. Sicut grauius peccat qui non implet quod ꝓmiſit. quāſi non impleat quod niūqͣꝫ ꝓmiſit. & ẜm hoc īfidelitas hereticoꝝ qui ꝓfitent̉ fidem euangeli & ei renitunt̉ corrumpentes ip̄am grauiuspeccant qͣꝫ iudei qui fidem euangelii nunqͣmſuſceperunt. Sed qꝛ ſuſceperūt eius figurā inVeteri lege. male̓ īterpretātes corrumput. ideoetiā eoꝝ īfidelitas eſt grauius pctm̄. qͣꝫ īfidelitas gentiliū qui nullo modo fidem euangeliiſuſceperunt. Aliud quod ī infidelitate conſiderat̉ eſt corruptio eorū que ad fidem ꝑtinent.& ẜm hoc cum in pluribus errent gentiles qͣꝫiudei. & iudei qͣꝫ heretici. grauior eſt infidelitas gentiliū qͣꝫ iudeoꝝ. & iudeoꝝ qͣꝫ heretico. niſi forte quoꝝdam. puta manicheoꝝ. quietiam circa credibilia plus errant qͣꝫ gentiles.Harū tn̄ duaruꝫ grauitatuꝫ prima p̄ponderatſcd̓e quantū ad rationēculpe. qꝛ īfidelitas habet rationē culpe magis ex hoc renitit̉ fideiqͣꝫ ex hoc habet ea que fidei ſūt. hoc enīuidet̉ magis ad rationē pene ꝑtiuere. Vn̄ ſimpliciter loquēdo īfidelitas hereticoꝝ ē peſſima D ſeptimū ſcꝫ utrū infidelibus ſit pullice de fide diſputandū. dicendū ī diſputatione fidei duo ſunt cōſideranda. Vnū quidem ex ꝑte diſputantis. Aliud aūt ex ꝑte audientiū. Ex ꝑte quidē diſputantis eſt conſiderauda intentio. Si enī diſputet tanqͣꝫ de fidedubitans & ueritatē fidei ꝓcerto non ſupponets. ſꝫ argumentis exꝑiri intendens. ꝓculdubio peccat tanqͣꝫ dubiꝰ de fide & infidelis. Siaūt diſputet quis de fide ad cōfutanduꝫ errores uel etiā ad exercitium. laudabile eſt. Exte uero audientiuꝫ cōſiderandū eſt utrū illidiſputationē audiunt ſint inſtructi & firmi īfide aut ſimplices & in fide titubantes. Et co-

ram quidē ſapientibus ī fide firmis nullū periculuꝫ eſt diſputare de fide. Sed circa ſimplices eſt diſtinguendū. qꝛ aūt ſūt ſollicitati aūtpulſati ab infidelibꝰ. puta iudeis uel hereticisſiue paganis intendentibus corrumꝑe ī eis fidem. aut oīno non ſunt ſollicitati ſuꝑ hoc. ſic̄ī terris in quibus ſunt aliqͥ infideles. Inmo caſu neceſſe eſt publice diſputare de fide.dūmō inueniant̉ aliqui ſufficientes & ydoneiqui errores cōfutare poſſint. hoc enī ſimplices in fide firmabunt̉ & tollet̉ īfidelibus decipiendi facultas. & ip̄a taciturnitas eoꝝ qui reſiſtere deberent ꝑuertentibus fidei ueritatē. eſſet erroris cōfirmatio. Vn̄ ī ſcd̓o paſto. Sicutenī incauta locutio ī errorē ꝑtrahit. ita īdiſcretum filentiū eos qui erudiri poterant ī errorēderelinquit. In ſcd̓o uero caſu ꝑiculoſū ē publice diſputare de fide coram ſimplicibus. quoꝝfides eſt firmior. nihil diuerſuꝫ audierūt abeis qui credunt. & ideo expedit eis ut u̓būinfideliū audiant diſputantiuꝫ cōtra fidē. Dehiis igit̉ que ſunt fidei diſputare qͣſi de eis dubitando non licet. ſꝫ ꝓpter ueritate manifeſtādam & errores cōfutandos. Oportet enī ad fidei confirmationē aliqn̄ īfidelibus diſputare. Qn̄qꝫ quidē defendiendo fideꝫ. ẜm illudi. Pe. iiii. Parati ſumus ad fatiſfactionē omnipoſcenti nos rationē reddere de ea que i nobis eſt ſpe & fide. Qn̄qꝫ aūt ad conuincendoserrantes ẜm illud. Tyt̉. i. Vt ſis potens exhortari ī doctrīa ſana. & eos contͣdicūt arguereDoctauū ſcꝫ utrū infideles ſint ad fidemcompellendi. dicendū īfideliuꝫ quidamſunt qui nunqͣꝫ ſuſceperūt fidē. ſicut gentiles& iudei. & tales nullo ſune ad fidem compellendi ut ipſi credant. qꝛ credere uoluntatiseſt. ſunt tn̄ cōpellēdi a fidelibus ſi facultas aſſit ut fidem non impediant. uel blaſphemiis.uel malis ꝑſuaſionibus. uel etiam apertis ſecutionibus. & ꝓpter hoc fideles xp̄i frequent̓cōtra infideles bellū mouent. quidē ut eosad credendū cogant. qꝛ ſi etiā eos uiciſſent &captiuos haberent. ī eoꝝ libertate relinquerētan credere uellent. ſꝫ ꝓpter hoc ut eos compellant ne fidem xp̄i impediant. Alii uero ſunt īfideles qui qn̄qꝫ fidem ſuſceperunt. & eamfitentur. ſicut heretici uel quicunqꝫ apoſtate.& tales ſunt etiā corꝑaliter compellendi ut impleant qd̓ ꝓmiſerunt. & teneant qd̓ ſemel ſuſceperunt. Illud aūt. Math̓. xiii. de zizaniis qd̓dicit̉ pr̄familias reſpōdiſſe ſeruis ſuis querentibus. Vis imus & colligimus ea. non. ne forte colligētes zizania. eradicetis ſil̓ triticū. intellexerūt qͥdā ꝓhibitā eſſe non qͥdē excōicatōnēhereticoꝝ. ſꝫ occiſioneꝫ eoꝝ. Dicit enī Criſoſt.Hoc dixit dn̄s ꝓhibens occiſionem fieri. necenī oportet interficere hereticū. qͥa ſi eos occideritis. neceſſe eſt multos ſanctorū ſubmitti.Et Augꝰ. ad uincentiū. de ſe dicit. Nec primitus ſententia mea erat neminē ad vnitatē xp̄ieſſe cōgendū. uerbo eſſe agendū. diſputationepugnādū. Sec hec opinio mea cōtradicētiū