Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars terria. De Supſtitioneobſeruantiaꝝ. Piſt. .XXIX.

pſtantiales quas ſortiūtur ex imp̄ſſione ceIIliū corpoꝝ. Et ideo ex eorū imp̄ſſione ſortiuaſdā uirtutes actuales. Sed corporūxrificialiū forme ꝓcedunt ex cōceptione articcic. & nihil aliud ſit qͣꝫ compoſitio. ordo figura. ut dicitur ī. i. ph̓y. poſſunt haberenaturalē uirtuteꝫ ad agenduꝫ. Et inde eſtcximẜſſionē celeſtiū corpoꝝ nullā uirtutē ſorciunt̉ inquātuꝫ ſunt artificialia. ſed ſolum ẜmateriā naturalē. falſū eſt ergo qd̓ porphyriovidebat̉. ut Augꝰ. dicit. x. de ci. dei. Herbis &pidibus & aīantibꝰ. & ſonis certis qͥbuſdaꝫacuocibus & figurationibus atqꝫ figmentishuſdā etiā obſeruatis ī celi cōuerſione motihus ſyderuꝫ fabricari in terra ab hoībus poteſtates ydoneas ſyderū uariis effectibꝰ exeq̄ndis. quaſi effectus magicarū artiuꝫ ex uirtuteceleſtiuꝫ corporū ꝓuenirent. Sed ſicut Augꝰ.ibidē ſubdit. totū hoc ad demones ꝑtinet Iudificatores aīaꝝ ſibi ſubditarū. Vn̄ & ymagīesuas aſtronomicas uocant ex oꝑatione demo habent effectū. cuius ſignū eſt neceſſe ēeis inſcribi quoſdā caracteres naturaliter adnihil oꝑantur. non enī eſt figura actionis naturalis principiū. Sed in hoc diſtant aſtronomice ymagines a nigromanticis. qꝛ in nigromanticis tiunt exp̄ſſe inuocatōnes & faſtigiaedā. Vn̄ ꝑtinent ad exp̄ſſa pacta demoībus mita. ſed in alijs ymaginibus ſunt quedātacita quedā ꝑacta figuraꝝ ſeu caracteꝝ ſigna. Ad tertiū dicendū ad dn̄ium diuīepoteſtatis ꝑtinet cui demones ſubſunt ut eisvtatur deus ad qd̓cunqꝫ uoluerit. ſed homininon eſt poteſtas ſuꝑ demones cōmiſſa. ut eisvti poſſit licite ad qd̓cunqꝫ uoluerit. ſed ē eitra demones bellū indictū. Vn̄ nullo licethomī demonum auxilio uti pacta tacita uelpreſſa.E obſeruantiis ordinātur ad cōiecturasde futuris eufortuniis uel infortuniis aſſumēdas. uidetur ſint illicite. Inter aliaenī eufortunia hoīm ſūt etiā īfirmitates. Sedinfirmitates in hoībus quedaꝫ ſigna p̄ceduntie etiaꝫ a medicis obſeruant̉. ergo obſeruaremōi ſignificationes non uidetur eſſe illicitū. Preterea. irratōnabile eſt negare illud quodquāſi cōiter om̄es experiūtur aliqua temꝑauel loca uel uerba audita. uel occurſus hominūuel aīaliū. aūt diſtorti aūt inordinati actus aliqd̓ p̄ſagiū habēt boni uel mali futuri. ergo obſeruare iſta non uidetur eſſe illicitū. Prete̓aactus hoīm & euētus ex diuina ꝓuidentia diſponūtur ẜm ordinē quendā ad quē ꝑtinre uidentur. ergo uidetur precedentia ſint ſubſeqͣntiū ſigna. Vn̄ ea antiquis pr̄ibus cōtigerunt ligna ſunt eoꝝ que in nobis complēturut patet apl̓m. i. Cor. x. Obſeruare aūt ordinem ex diuina ꝓuidentia ꝓcedentē non eſt illicitū. ergo obſeruare hmōi p̄ſagia non uidet̉eſſe illicituꝫ. Sed cōtra eſt qd̓ dicit Augꝰ. inir. de doc. xp̄ia. ad pacta demonibus initi ꝑtinent milia inaniū obſeruationū. puta li

membrū aliqd̓ ſalierit. ſi iunctim ambulantibus amicis lapis. aut canis. aut puer medius īteruenerit. Limen calcare ante domū ſuaꝫaliquis tranſit. redire ad lectū. ſi qͥs ſe calciat ſternutauerit. Redire domū ſi ꝓcedens offenderit. ueſtis a ſoricibus rodit̉. plus timere ſuꝑſtitiouē mali futuri qͣꝫ p̄ſens damnū dolere. Rn̄ſio. dicendū homīes om̄es hmōiobſeruationes attendūt non ut qͣſdam cauſasſed ut q̄dam ſigna futuroꝝ euentuū bonorūvel maloꝝ. Non obſeruant̉ aūt ſic̄ ſigna a d̓otradita non ſint introducta ex auctoritatediuina. ſꝫ magis uanitate hūana cooꝑante demonū malitia nitunt̉ aīas hoīm hmōi uaītatibus implicare. & ideo manifeſtū eſt om̄eshmōi obſeruantias eſſe ſuꝑſtitōſas & illicitas& vident̉ eſſe quēdam reliquie ydolatrie. ẜmquā obſeruabant̉ auguria. & quidā dies fauſti uel infauſti. qd̓ quodāmō ꝑtinet ad diuīationē que fit aſtra ẜm diuerſificant̉ dies.niſi hmōi obſeruationes ſunt ſine rōne &arte. vn̄ ſunt magis vane & ſuꝑſtitioſe. Adprimū ergo dicendū īfirmitatū cauſe precedunt in nobis ex qͥbus aliqͣ ſigna ꝓcedunt futurorū morboꝝ licite a medicis obſeruant̉.Vn̄ et ſi qͥs p̄ſagiū futuroꝝ euentuū cōſiderꝫex ſua cauſa. erit illicitū. Sicut ſi ſeruus timeat flagella uidēs dn̄m iratū. et ſimile etiaꝫeſſe poſſet ſi quis timeret nocumentuꝫ alicuipuero ex oculo faſcuante. ſic aūt ē ī hmōiobſeruatiōibꝰ. Ad ẜm dicendū a pͥncipio in iſtis obſeruatiōibus aliqͥd ueri homines exꝑti ſūt caſu accidit. ſꝫ poſt moduꝫ homīes incipiunt hmōi obſeruantiis ſuū animūimplicare. multa ẜm hmōi obſeruatōnes eueniunt deceptionē demonū. ut hiis obſeruatōnibus hoīes implicati curioſiores fiant. et ſemagis ingerant multiplicibus laqueis ꝑnitioſi ertoris. vt Augꝰ. dicit in. ii. de doc. xp̄iana. Ad tertiū dicendū in hiis populo iudeoꝝex quo xp̄us erat naſciturus non ſoluꝫ dicta.ſꝫ etiā facta fuerūt ꝓhibita. ut Augꝰ. dicit cōtͣfauſtū. & ideo licitum eſt illa facta aſſume̓ adnr̄am inſtructionē ſic̄ ſignis diuinitus datis.non aūt om̄ia agunt̉ diuinſaꝫ ꝓuidentiaꝫſic ordinantur ut ſint futuroruꝫ ſigna. vnderatio non ſequitur.IE ſuſpenſionibꝰ ſacroꝝ uerboꝝ ad colluꝫvidet̉ non ſint illicite. enī diuinaba minoris ſunt efficacie ſcribunt̉ qͣꝫferunt̉. ſꝫ licet aliqͣ ſacra u̓ba dicere ad aliquoseffectus puta ad ſanandū infirmos ſicut. Pr̄noſter. Aue maria. ul̓ qͣlitercūqꝫ nomē dn̄i iuocetur. ẜm illud. Math̓. vlti. In noīe meo demonia eiicient. Iin. lo. ſer. tol. ergo uidet̉ ꝙͣ licituꝫſit aliqua ſacra ſcriptura collo ſuſpendere ī remediū infirmitatis uel cuiuſcūqꝫ nocumenti.Pre. uerba ſacra non minus oꝑant̉ in corꝑibus hoīm qͣꝫ ī corꝑibus ſerpentuꝫ & alioꝝ aīaium. ſꝫ incātatiōes qͣndaꝫ efficaciā habent adreprimendū ſerpentes. uel ad ſanandū q̄damalia animalia. Vnde dicit̉ ī. pͣs. Sicut aſpidis