Pars tertia. De Suꝑſtitioneobſeruantiaꝝ. Diſt. XXIX.

conuenit cū ſortibus. inquātū tn̄ expectat̉ aliquis miraculoſus effectus a deo. excedit communē ſortiū rationē. Vnde hmōi indiciū illicitū reddit̉. tū. qꝛ ordinat̉ ad indicandū occuſta q̄ diuino iudicio reſeruant̉. tū etiā. qꝛ hmōiindiciū non eſt auctoritate diuina ſanxitumVn̄. ii. q. v. ī decreto ſtephani pape dicit̉. Ferri cādentis uel aque feruentis examīatōne cōfeſſionē torq̄ri a quolibet. ſacri nō cenſent canones. & ꝙ ſanctoꝝ patrū documento ſāxitū non eſt. ſuꝑſtitioſa adinuentione non eſt p̄ſumendum. ſpontanea enī cōfeſſione uel teſtium approbatione publicata delicta habita preoculis timore dei conceſſa ſunt nr̄o regiminiiudicanda. Occulta uero & incognita illi ſuntrelinquenda qui ſolus nouit corda filioꝝ hominū. Et eadē ratio uidet̉ eſſe de lege duellorū. niſi ꝙ plus accedit ad communē rōnē ſortium. inqͣntū non expectat̉ ibi miraculoſus effectus. niſi forte qn̄ pugiles ſunt valde imꝑesuel uirtute uel arte. ¶ DE SVPERSTI¶ IONIBVS OBSERVANTIAVM. ¶ DISTINCTIO. ¶ XXIX.Finde conſiderandū eſt de ſuꝑſtitionibus obſeruantiarū. Et primode obſeruantiis q̄ tradunt̉ in artenotoria. Scd̓o de obſeruantiis queordinant̉ ad aliqͣ corꝑa immutāda. Tertio deobſeruantiis q̄ ordinant̉ ad cōiecturas de furis eu fortuniis vel infortuniis aſſumendas.Quarco de ſuſpenſionibus ſacroꝝ uerboꝝ adcollū. ¶ De obſeruantiis q̄ ordinant̉ ad ſcīamacqͥrendā in arte notoria. ſciendū ꝙ ars notoria illicita eſt & inefficax. ¶ Illicita quidē ē qͥavtit̉ qͥbuſdā ad ſcīam acqͥrendā q̄ non habentẜm ſe uirtutē cauſādi ſcīam. ſic̄ inſpectione qͣrundā figurarū. & ꝓlatione quoꝝdā ignotorū verboꝝ. & alijs hmōi. & ideo hmōi ars nōvtit̉ hiis ut cauſis. ſꝫ ut ſignis. non aūt ut ſignis diuin itus inſtitutis. ſicut ſunt ſacramētalia ſigna. Vn̄ relinqͥtur ꝙ ſuꝑuacua ſigna ſūt& ꝑ cōſequēs ꝑtinentia ad q̄dam ſignificationū pacta cū demonibus placita atqꝫ federataergo notoria eſt penitus repudianda & fugiēda xp̄iano. ſic̄ & alie artes nugatorie ul̓ noxieſuꝑſtitionis. ut Augꝰ. dicit. ii. de doc. xp̄iana.¶ Eſt etiā hmōi ars inefficax ad ſcīam acqͥrendā. Cū enī ꝑ hmōi artē non intendat̉ acqͥſitioſcīe ꝑ modū hōi cōnaturalē ſcꝫ adinueniendouel addiſcendo. cōſequēs eſt ꝙ iſte effectus ul̓expectat̉ a deo uel a demonibus. Certuꝫ ē aūtaliquos a deo ſapientie & ſcīe infuſionē habuiſſe. Sicut de Salomone dicit̉. iii. Re. iii. &. ii.Para. i. Sed dn̄s etiā diſcipulis ſuis dicit. Luc̄.xi. Ego dabo uobis os & ſapientiā & ſcientiācui non poterūt reſiſtere aduerſarii ur̄i. Sed h̓donū non dat̉ qͥbuſcūqꝫ nō cū certa obſeruatiōe. ſꝫ ẜm arbitriū ſpūſſancti. ẜm apl̓m. i. Corxii. Alii qͥdem dat̉ ꝑ ſpm̄ ſermo ſapientie. Aliiſermo ſcientie ẜm eundē ſpm̄. Et poſt ſubdit̉.Hec om̄ia oꝑat̉ unus. atqꝫ ideꝫ ſpūs diuidensſingulis ꝓut uult. Ad demones aūt noū ꝑtīet

illuminare intellectū. acqͥſitio aūt ſapientie &ſcientie ſit ꝑ illūiatōnē intellectus. & ideo nullus unqͣꝫ ꝑ demones ſcīam acqͥſiuit. Vn̄ Auḡdicit. in. x. de ci. dei. ad porphyriuꝫ. fateris qd̓etheurgicis cheletis ī oꝑationibus intellectuali aīe nihil purgationis accidit qd̓ eā facit ydoneam ad uidendū dn̄m ſuū. & ꝑſpiciēda quevera ſunt. qͣlia aūt om̄ia ſunt ſciētiaꝝ theoreūmata. Poſſunt tn̄ demones uerbis homībuscolloquētes exprimere aliqua ſcientiaꝝ documenta. ſꝫ hec non q̄runt̉ ꝑ artē notoriam.E obſeruantiis q̄ ordinant̉ ad immutationē corpoꝝ. videt̉ ꝙ ſint licite. Quia licituꝫeſt uti naturalibus uirtutibus corpoꝝ ad proprios effectus īducēdos. Res aūt naturales habent qͣſdam uirtutes occultas. qͣrū ratio ab homine aſſignari non poteſt. Sic̄ ꝙ adamas trahit ferrū. & multa alia q̄ Augꝰ. enu̓at. xxi. deci. dei. ergo uidet̉ ꝙ uti hmōi rebus ad corpora immutanda non ſit illicitū. ¶ Preterea. Sicut corꝑa naturalia ſubdunt̉ corꝑibꝰ celeſtibꝰita etiā corꝑa artificialia. ſꝫ corꝑa naturalia ſortiunt̉ qͣſdam uirtutes occultas ſpēm conſeq̄ntes ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtiū. ergo etiā corꝑa artificialia. puta ymagines ſortiunt̉ aliquāuirtutē occultā a corꝑibꝰ celeſtibus ad aliquoseffectus cauſandos. ergo uti eis & alijs hmōinon eſt illicitū. Preterea. demones etiā multipliciter poſſunt corꝑa īmutare ut dicit Augꝰ.iii. de trini. ſꝫ eoꝝ uirtꝰ a deo eſt. ergo licet utieoꝝ uirtute ad aliqͣs hmōi immutationes faciendas. ¶ Sed contra eſt qd̓ Augꝰ. dicit. iii. d̓doc. xp̄iana. Ad ſuꝑſtitionē ꝑtinent uolumīauel molimina magicarū artiuꝫ. & ligature &remedia. q̄ medicoꝝ uera medicina condēnatſiue ī p̄cantationibus. ſiue ī qͥbuſdaꝫ uotis qͣscaracteres uocant. ſiue ī qͥbuſdā rebus ſuſpendendis atqꝫ inſignandis. ¶ Rn̄ſio dicendumꝙ ī hiis q̄ fiunt ad corꝑales effectꝰ inducēdosconſiderandū eſt utrū naturalit̓ uideant̉ poſſe tales effectus cauſare. Sic enī non erit illicitum. Licet enī cauſas naturales adhibere ad ꝓprios effectus. dum aūt non uideant̉ tales effectus poſſe cauſare. cōſequens eſt ꝙ nō adhibeant̉ ad hos effectus cauſandos tanqͣꝫ cauſeſꝫ ſolū qͣſi ſigna. & ſic ꝑtinent ad pacta ſignificationū cū demonibus inita. Et Augꝰ. dicitxxi. de ci. dei. Alliciunt̉ demones ꝑ creaturasqͣs non ip̄i ſed deus cōdidit. delectabilibus ꝓſua diu̓ſitate diuerſis. non aūt ut aīalia cibis.ſed ut ſpūs ſignis q̄ cuiuſqꝫ delectationi congruūt ꝑ uaria gn̓a lapidū. herbaꝝ. lignoꝝ. aīalium. carminū. rituū. Ad primū ergo dicendū ꝙ ſi ſimplicit̓ adhibeant̉ res naturales adaliquos effectus ꝓducendos ad quos putant̉habere naturalē virtutē. non eſt ſuꝑſtitioſumneqꝫ illicitū. Si uero adiungantur uel caracteres aliqui. uel aliqͣ noīa uel alie q̄cunqꝫ obſeruationes quas manifeſtuꝫ eſt naturaliter efficaciā non habere. erit ſuꝑſtitioſū & illicitum.¶ Ad ſcd̓m dicendum ꝙ uirtutes naturalescorpoꝝ naturalium conſecuntur eoꝝ formes