Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. DeDiuinatione. Diſt. XXVIII.

inſtinctū ad ea eoꝝ nature ſunt neceſſaria.ſicut ſunt immutatiōes fiunt vētos & pluuias & alia hmōi. Alio inſtīctus hmōi cauſant̉ ex cauſa ſpūali ſcꝫ uel ex deo ut patet īIumba ſuꝑ xp̄m deſcendente. & ī coruo qui pauit helyam. & ī cete qui exſoluit & eiecit ionāVeletiā ex demonibus utunt̉ hmōi oꝑationibus brutoꝝ anīaliū ad implicandas aīas vanis opīonibus. Et eadē ratio uidet̉ eſſe de omnibus alijs hmōi p̄terqͣꝫ de hoībꝰ. qꝛ uerba humaua accipiunt̉ hoīe niſi ſubdant̉ diſpōſitōni ſtellaꝝ. diſponūt̉ tn̄ ẜm diuinā ꝓuidētiā. & qn̄qꝫ ẜm demonū oꝑationē. Sic igit̉ dicendū om̄is diuinatio hmōi ſi extendat̉ vltra id ad qd̓ poteſt ꝑtingere ẜm ordineꝫ nature ul̓ diuine ꝓuidētie. eſt ſuꝑſtitioſa et illicita.E diuinatione fit ſortes uidet̉ nonVſit illicita. qꝛ ſuꝑ illud. pͣs. In manibus tujs ſortes mee. dicit Glo. Auḡ. Sors ē aliqͥ qmali. ſꝫ res in humana dubitatione diuinā indicans uoluntatē. Preterea ea in ſcripturis aſanctis obſeruata legunt̉. non uident̉ eſſe illicita. ſꝫ ſanctiuiri tam in ve. qͣꝫ in no. teſtamento īueniunt̉ ſortibus uſi eſſe. Legit̉ enī. Ioſue.vii. Ioſue ex p̄cepto dn̄i inditio ſortiū puniuit achan de anathemate ſurripuerat. Sauletiā ſorte filiū ſuū ionathan dep̄hēdit mel comediſſe. i. Re. xiiii. Ionas etiā a facie dn̄i fugiens ſorte dep̄henſus eſt & ī mare ꝓiectus. Ionas. i. Iacharias etiā ſorte exiit ut incenſū poneret. Luc̓ .i. Mathias etiā eſt ab apl̓is in apoſtolū electus. Actu .i. ergo uidet̉ diuinatioſortiū non ſit illicita. Preterea pugna pugilūmonomathia dicit̉ eſt ſingularis adcertatō& indicia ignis & aque dicunt̉ vulgaria vident̉ ad ſortes ꝑtinere. hmōi aliqͣ exqͥrantur occulta. ſꝫ hmōi non uident̉ eſſe illicita. qꝛ& dauid legit̉ phyliſteo ſingulare iniſſe certamen. i. Re. xxviij. ergo uidet̉ diuinatio ſortiū non ſit illicita. Sed cōtra eſt qd̓ diciturī decretis. xxvi. q. v. Sortes quibꝰ cuncta nosnr̄is diſcrimīatis ꝓuintii. quas patres damnauerunt nihil aliud qͣꝫ diuinationes uel maleficia decreuimus. qͣꝫ obrem oīuo illas damnariX ultra īter xp̄ianos nolumus nomīari. & necxerceant̉ anathematis īterdicto ꝓhibemus. Rn̄ſio. dicendū ſortes ꝓprie dicunt̉ cumaliqͥd fit ut eius cōſiderato euentū aliqͥd occultu iuoteſcat. & ſiquidē querat̉ īdicio ſortiumqͥd cui ſit exhibenduꝫ ſiue illud ſit res poſſeſſaſiue honor. ſiue dignitas. ſeu pena. aut actioaliqͦ. uocat̉ ſors diuiſoria. Si aūt inqͥrat̉ quidagere oporteat. uocat̉ ſors cōſultoria. Si veroq̄rat̉ qͥd ſit futurū. uocat̉ ſors dīatoria. Actuſaut hoīm requirūt̉ ad ſortes. ſubdunturdiſpoſitioni ſtellaꝝ. nec etiā euētus ip̄oꝝ. Vn̄ii quis ea intentione ſortibꝰ utat̉ quaſi hm̄oractus humani requirūt̉ ad ſortes ẜm diſpoſitionē ſtellaꝝ ſortiant̉ effectū. vana & falſaeſt opinio. & cōſequēs non carens demonūingeſtione ex quo talis diuīatio erit ſuꝑſtitiola & illicita. Hac aūt cauſa remota neceſſe eſt

ſortialiū actuū expectet̉ euētus. uel ex fortuna uel ex aliqͣ ſpūali cauſa dirigēte. Et ſidem ex fortuna qd̓ locū habere poteſt ſolū indiuiſoria ſorte. non uidet̉ habere niſi forte uitiū vanitatis. Sicut ſi aliqui non ualentes aliqͥd concordit̓ diuidere uelint ſortibus ad diuiſionē uti. q. fortune exponentes. qͥs quā ꝑtemaccipiat. Si uero ex ſpūali cauſa expectet̉ ſortiū inditiū. Qn̄qꝫ qͥdem exſpectat̉ ex demonibus. ſicut legit̉. Eze. xxi. rex babylōis ſtetitin biuio in capite duaꝝ viaꝝ cōmiſcens ſagittas interrogauit ydola. & ea cōſuluit. Et talesſortes ſunt illicite & ẜm canones ꝓhibentur.Qn̄qꝫ uero expectat̉ a deo ẜm illud. ꝓu̓. xvi.Sortes mittunt̉ in ſinuꝫ. ſꝫ a dn̄o temꝑant̉. &talis ſors ẜm ſe non eſt malū. ut dicit Augꝰ. Poteſt tn̄ qͣdruplicit̓ pctm̄ incidere. Primoquideꝫ ſi abſqꝫ ulla neceſſitate ad ſortes recurrat̉. hoc enī uidet̉ ad dei temptationē ꝑtinereVn̄ Amb̓. dicit ſuꝑ lucā. Qui ſorte eligit̉. hūa iudicio non cōprehendit̉. Scd̓o ſi qͥs etiamex neceſſitate abſqꝫ reuerentia ſortibus utat̉.Vn̄ ſuꝑ actus apl̓oꝝ dicit Beda. Si qui neceſſitate aliqͣ cōpulſi deū putant ſortibus exēploapl̓oꝝ eſſe conſulendū. uideant hocip̄os apl̓oſnon niſi collecto fratrū cetu & p̄cibus ad deūfuſis egiſſe. Tertio ſi diuina oracula ad terrena negocia cōuertant̉. Vn̄ Augꝰ dicit ad inqͥſitiones ianuarii. Hiis de paginis euangelicis ſorte legunt̉. & ſi optandū ſit ut id potius.faciant. qͣꝫ ad demonia cōſulenda cōcurrant.tn̄ iſta mihi diſplicet cōſuetudo negocia ſecularia & ad uite huius uanitateꝫ diuina oracula uelle cōuertere. Quarto ſi ī electionibus eccleſiaſticis ſanctiſpūs inſpiratōne fieri dn̄taliqui ſortibus utant̉. Vnde ſicut Beda dicit.ſuꝑ actus apl̓oꝝ. Mathias ante penthecoſtenordinatus ſorte q̄ritur ſcꝫ qꝛ nundū erat pleītudo ſpūſſancti ī eccleſia effuſa. Septē aūt dyaconi poſtea non ſorte ſꝫ electione diſcipuloruꝫſunt ordinati. Sicut aūt eſt in tꝑalibus dignitatibus ad terrena diſponenda ordinant. inqͣrū electōne plerūqꝫ hoīes ſortibus utunt̉. ſic& in diuiſiōe tꝑaliuꝫ rerū. Si uero neceſſitasimmineat. licitū eſt debita reuerentia ſortibus diuinū iudiciū implorare. Vnde ſicut Auguſt. dicit ī epl̓a ad honoratū. Si inter deiſtros ſit diſceptatio. q. eoꝝ ꝑſecutōnis tꝑe quieoꝝ maneāt ne fuga oīm. & fugiāt ne morte oīm eccleſia deſerat̉. ſi hec diſceptatio aliternon poterit termīari. qͣntū mihi uidet̉. māeant & fugiant ſorte eligendi ſunt. Aug. i.doc. xp̄ia. dicit. Si tibi abūdaret aliqͥd qd̓ oporteret dari ei qui non haberet. nec duobus daripotuiſſet. ſi tibi occurrerent duo. quorū neut̓aliū uel indigentia uel erga te aliqͣ neceſſitateſuꝑaret. nihil iuſtius faceres qͣꝫ ut ſorte legereſcui dandū eſſet qd̓ dari utriqꝫ poſſet. ¶Et hoc patet rn̄ſio ad primū et ad ſcd̓m. Ad tertiū dicendū indiciū ferri cādentis uel aq̄ feruentis ordinant̉ quidē ad alicuiꝰ pctī occultiinqͥſitionē aliqͥd quod ab hoīe fit. & in hoc