Pars tertia. DeDiuinatione. Diſt. .XXVIII.

ſanctoꝝ beate virginis & xp̄i. tn̄ non cōſtituunt̉ ut eis cultus latrie exhibeat̉. ſꝫ ad quandaſignificationē. ut ꝑ hmōi ymagines imprimatur in cordibus hoīm memoria. & cōfirmet̉ fides de exellentia angeloꝝ & ſanctoꝝ. Secusaūt eſt de ymagine xp̄i. cui ratione diuinitatis vnite cultus latrie debetur. ¶ DE DIVIXXVIII.¶ NATIONE.DIS.E ſuꝑſtitione diuinatiua uidēduꝫē primo utrū ſit pctm̄. Scd̓o de ſpeciebus eius. ¶ Circa primū ſciēdūeſt ꝙ noīe diuīationis deſignaturq̄dam p̄nuntiatio futuroꝝ. Futura aūt dupliciter p̄noſci poſſūt. Vno mō ī cauſis ſuis. Aliomō in ſeip̄is. Cauſe aūt futuroꝝ ſunt ī triplici drn̄a. Quedā enī ex neceſſitate & ſemꝑ producūt ſuos effectus. & tales effectꝰ ꝑ certitudinē p̄ſciri & p̄nuntiari poſſunt ex ſuarū confideratione cauſaꝝ. Sicut aſtrologi p̄nuntiāteclipſes futuras. Quedā uero ꝓducūt ſuos effectus non ex neceſſitate & ſemꝑ. ſꝫ ut in pluribus. aliqn̄ tn̄ deficiunt. licet raro. et ex talibꝰcauſis poſſunt p̄noſci & p̄nūtiari euentus futuri. non ꝑ certitudinē. ſꝫ ꝑ qͣndā cōiecturā. etſic aſtrologi ꝑ conſideratione ſtellaꝝ aliqua d̓pluuiis & ſiccitatibus p̄ſcire & p̄nuntiare poſſunt. & medici de ſanitate uel morte. Quedaꝫuero cauſe ſunt q̄ ſi ẜm ſe conſidierent̉. ſe hn̄tad utrūlibet. qd̓ p̄cipue uidet̉ de potentiis rationalibus. q̄ ẜm ph̓m ſe habent ad oppoſita. Ettales effectus uel etiā ſi qͥ effectus ut ī paucioribus & caſu accidunt ex naturalibus cauſis.ex cōſideratione cauſaꝝ p̄ſciri nō poſſunt. qͥahmōi cauſe non habent inclinatōem determinatā ad illos effectus. ideo hmōi effectus p̄ſciri non poſſunt niſi ī ſeip̄is cōſiderent̉. Hoīesaūt cōſiderare poſſunt hmōi effectus in ſeip̄isſolūmō dū p̄ſentes ſunt. ſicut cū uidet homoſortē currere uel ſedere. Conſiderare aūt taleseffectus in ſeip̄is an̄qͣm fiant. ꝓpriū eſt ſoliusdei. qui ſolus in eternitate ſua uidet ea q̄ futura ſunt qͣſi p̄ſencia. Vn̄ dicit̉ Yſa. xli. Annūtiate q̄ uentura ſunt ī futurū. & ſciemꝰ qm̄ diieſtis uos. Si quis ergo hmōi futura p̄noſce̓ &p̄nuntiare p̄ſumpſerit niſi deo reuelante. māifeſte u̓ſurpat ſibi qd̓ dei ē. et ex hoc aliqͥ dicūtur diuini. Vnd̓ yſid̓. li. ethy. dicit ꝙ diuini dicunt̉ qͣſi deo pleni. qꝛ ſcꝫ diuinitate ſe plenoseſſe ſil̓ant. & aſtutia qͣdaꝫ fraudulentie hoībꝰfutura p̄nuntiant. Diuīatio ergo non dicit̉ ſiqͥs p̄nuntiet ea q̄ de neceſſitate eueniunt ul̓ utin pluribus q̄ humana rōne p̄noſci poſſunt.uel etiā ſi aliqͥs futura cōtingentia deo reuelāte p̄noſcat. tunc enī nō ip̄e diuinat id eſt nonqd̓ diuinū eſt facit. ſꝫ ſuſcipit. Tunc autē ſolūdicit̉ diuinare qn̄ indebito mō uſurpat ſibi p̄nūtiationē euentuū futuroꝝ. Hoc autē cōſtateſſe pctm̄. & ad ſuꝑſtitionis uitiū ꝑtinere. qm̄ſicut ydolatria ſpēs ſuꝑſtitionis eſt ꝓ eo ꝙ cultū deo debitū demonibus impendit. oblatiōesſacrificia. uel alia hmōi exhibendo. ita diuinatio ſpēs eſt ſuꝑſtitionis diuinū aliqͥd ſibi alſu

mendo. Om̄is enī diuinatio ꝓuenit ex oꝑatione demonū. uel qꝛ demones inuocant̉ exp̄ſſe.ad futura p̄dicenda. uel qꝛ demones ultro ſe īgerunt uanis inqͥſitionibus futuroꝝ. ut mentes hoīm inducant in errorē & implicent uanitate. Vana aūt inqͥſitio futuroꝝ eſt qn̄ futura p̄noſcere temptat aliquis unde p̄noſci nonpoſſunt.Iuinationis tria ſunt gn̓a. Primū ē ꝑ māifeſtam demonū inuocationē. Scd̓m eſt ꝑſolam cōſiderationeꝫ diſpoſitionis uel motusalterius rei. Tertiū eſt dū noſip̄i facimꝰ aliqͥout nobis manifeſtet̉ aliqͥd occultū. Sub quolibet autē iſtoꝝ multi modi cōtinent̉. qm̄ om̄̄isdiuīatio ad p̄cognitionē futuroꝝ euentuumutit̉ aliquo demonū conſilio & auxilio. qd̓ qͥdem uel exp̄ſſe implorat̉. uel p̄ter petitionē homīs demon ſe ingerit occulte ad p̄nuntiāduꝫaliqua futura q̄ hoībus ſunt ignota. Demoībus aūt poſſūt futura eſſe cognita multis mōdis. q̄ tāgunt̉. ii. q. iiii. Sciendū demonū hanceſſe naturā &cͣ. Ip̄i aūt exp̄ſſe inuocati ſolentp̄nūtiare futura multiplicit̓. Qn̄qꝫ quidē quōdā p̄ſtigio ſiue qͥbuſdam apparitōibꝰ aſpectuiuel auditui hoīm ſe ingerentes ad p̄dicenduꝫfutura. & h̓ ſpēs uocat p̄ſtigiuꝫ. ꝓ eo ꝙ oculihoīm p̄ſtringunt̉. Qn̄qꝫ aūt ꝑ ſomnia. & hecuocat̉ diuinatio fomnioꝝ. Qn̄qꝫ uero mortuoꝝ aliquoꝝ apparitionē & locutionē. & h̓ ſyecies uocat̉ necromantia. qꝛ necron grece. mortuus latine. mantia diuīatio nuncupat̉. ut aitYſid̓. in li. ethy. qꝛ qͥbuſdā p̄cantationibus reſuſcitati mortui uident̉ diuiuare. & ad interrogata reſpondere. Qn̄qꝫ uero futura p̄nuntiaut ꝑ homīes uiuos. Sicut patet in arreptitiis& hec eſt diuinatio ꝑ phytōnes. Phytones aucē a phyton apolline dicti ſūt. Sicut dicit yſid̓.qui apollo dicebat̉ eſſe actor diuinandi. Qn̄qꝫuero futura p̄nuntiant ꝑ aliquas figuras uelſigna q̄ in rebus maīatis apparent. q̄ ſi appareant in aliquo corꝑe terreſtri. puta ferro. uellapide polito. dicit̉ geomantia. Si in aqͣ. ydromantia. Si in aere. aeromantia. Si in igne. piromantia. Si aūt in uiſceribus aīaliū immolatoꝝ in aris demonuꝫ. aruſpicium nuncupat̉.¶ Diuinatio aūt q̄ fit ſine exp̄ſſa demonū inuocatione. in duo gn̓a diuidit̉. Quoꝝ primuꝫeſt cū ad p̄cognoſcendū futura cōſideramꝰ aliqͥd ī diſpoſitionibus aliarū rerū. & ſi qͥs conetur futura p̄noſcere excōſideratōe ſitus et motus ſyderū. hoc ꝑtinet ad aſtrologos. Si ueroꝑ motus uel uoces auiū. ſeu quoꝝcūqꝫ aīaliuꝫſiue ꝑ ſternūtatiōes. uel membroꝝ ſaltus. hocꝑtinet gn̓aliter ad auguriū qd̓ dicit̉ a garrituauiū. Sicut aruſpiciū dicit̉ ab inſpectione ararū. quoꝝ primū ꝑtinet ad aures. ſcd̓m ad oculos. In auibus aūt h̓ p̄cipue conſiderari ſolentSi uero hmōi conſideratio fiat circa uerba hominū alia intentione dicta. q̄ retorquet qͥs adfuturū qd̓ uult p̄noſcere. h̓ uocat̉ omen. Si autē cōſiderent̉ aliq̄ diſpoſitiones figurarū ī corꝑibus uiſui occurrentes. erit alia ſpēs dīatōnis