Pars tertia. DeScandalo. Diſt. .XVII.
mulieris meretricis facta eſt tibi. noluiſti erubeſcere. Item. vj. Confuſi ſunt qꝛ abhomīationem fecerunt. qͥnimmo cōfuſione nō ſunt cofuſi & erubeſcere noluerūt. Gre. vbi ſupͣ. Prauū fuit malū facere uoluiſſe. & peius eſt perpetrata nō erubeſcere. ¶ DE SCANDALO.DISTINCTIO. .XVII.Finde conſiderandū eſt de ſcandaIo. qꝛ enī ex inuerecundia peccādinon curat homo facere uel dice̓ aliquid vnde ſcandalumoriat̉. Ideo.poſt inuerecundiā peccandi. cōſequēs eſt cōſiderare de ſcandalo. Circa qd̓ cōſideranda ſūtnouē. Primo qͥd ſit ſcaudaluꝫ. Scd̓o utrū ſitpctm̄. Tertio utruꝫ ſit ſpeciale pctm̄. Quartoutrū ſit mortale pctm̄. Quinto utrū ꝑfectorū ſit ſcandalizari. Sexto utrū eoꝝ ſit ſcandalizare. Septimo utrū ſpūalia bona ſint dimittēda ꝓpter ſcandalū. Octauo utrū ꝓpter ſcādalū ſint tꝑalia dimittenda. Nono que mouerepoſſunt ad ſcandalū fugiendū ul̓ deteſtandū¶D primū ſciendū ꝙ ſcandalū eſt dictumy vel factū minus rectū p̄bens occaſionemruine. Et ſumit̉ hec diffinitō exuerbo Ieronīqui exponens illud. Math̓. xvii. ſcis qꝛ phariſei audito h̓ uerbo ſcandalizati ſunt. dicit. qn̄legimus. Quicūqꝫ ſcandalizauerit. hoc intelligimus qͥ dctio uel facto occaſionem ruine dederit. Sicut aūt dicit ibidē. qd̓ grece ſcandalōdicit̉. hoc offenſionē uel ruinā & impenſionēpedis poſſumus dicere. Contingit enī qn̄qꝫ ꝙaliquid exponit̉ alicui in uia corꝑali cui impigens diſponit̉ ad ruinaꝫ. & talis obex diciturſcandalū. Et ſimilit̓ in ꝓceſſu uie ſpūalis cōtingit aliquē diſponi ad ruinā ſpiritualē ꝑ dictūvel factum alterius. inqͣntū ſcꝫ aliquis ſua admonitione. uel inductione aūt exemplo alterū trahit ad peccandū. & hoc ꝓprie dicit̉ ſcandalū. Nihil autē ẜm ꝓpriam rationē diſponitad ruinaꝫ ſpiritualē niſi qd̓ habet aliquē defectū rectitudinis. qꝛ id qd̓ eſt ꝑfecte rectuꝫ magis munit hoīem contͣ caſū. qͣꝫ ad ruinā inducat. & ideo cōuenient̓ dicit̉. ꝙ dictū uel factūminꝰ rectū p̄bens occaſionē ruine ſit ſcandalum. Et nota ꝙ in diffinitōne pctī gn̓aliter dicit augꝰ. xxii. cōtra fauſtū. Pctm̄ eſt dictumuel factū uel cōcupituꝫ contͣ legē dei. In diffinitione aūt ſcandali nō ponit̉ cōcupitū. qꝛ cogitatio uel concupiſcentia qͣꝫdiu latet in cordenon ꝓponit̉ alteri ut obex diſponens ad ruinam. Dicit̉ aūt hic minus rectu non ꝑ comꝑationē ad aliqͥd aliud a quo ī rectitudine ſuꝑet̉ſicut vnus actus uirtuoſus dicit̉ rectior alte̓oſꝫ dicit̉ minus rectū qd̓ habet aliquē rectitudinis defectū. uel qꝛ eſt ẜm ſe malū. ſicut pctm̄.uel qꝛ habet ſpēm mali. ſicut cū aliquis recumbit in ydolio. qͣꝫuis enī hoc ẜm ſe nō ſit pctm̄ſi aliquis h̓ non corrupta intentione faciat. tn̄qꝛ habet quandā ſpēm uel ſimilitudinē vene̓ationis ydoli poteſt alteri prebere occaſionē ruine. Et ideo apl̓us monet. i. Theſſa. v. Ab om̄imala ſpecie abſtinete uos. & ideo cōuenienter
dicit̉ minus rectuꝫ. ut comp̄hendant̉ tam illaque ſunt ẜm ſe pctā. qͣꝫ illa q̄ habent ſpeciē mali. Item dicit̉ prebēs occal̓ionē non cauſam. qꝛſicut dictuꝫ eſt nihil poteſt eſſe hoī ſufficienscauſa pctī qd̓ eſt ſpūalis ruina niſi ꝓpria uolūtas. & ideo dicta uel facta alterius homīs poſſunt eſſe ſoluꝫ imꝑfecta cauſa aliqualit̓ inducens ad ruinam. & ꝓpter hoc non dicit̉. danscauſam ruine ſꝫ dans occaſione. quod ſignificat cauſam imꝑfectam. & nō ſemꝑ cauſam ꝑſe ſed ꝑ accidens. & tn̄ nihil ꝓhibet in quibuſdam poni illud quod eſt agens. qͥa id quod ēẜm accidens vnius. poteſt ꝑ ſe alteri cōuenire.Sicut in diffinitōne fortune ponit̉ cauſa peraccidens in. ii. ph̓icoꝝ. Iteꝫ nota ꝙ aliquod dictum uel factuꝫ alterius poteſt eſſe alteri cauſa peccandi duplicit̓. Vno mō ꝑ ſe. Alio modoꝑ accidens. Per ſe qͥdem qn̄ aliquis ſuo malouerbo uel facto intendit aliū ad peccanduminducere. Vel etiā ſi ipſe non h̓ intendat ip̄mfactū ē tale ꝙ de ſui rōne habet ꝙ ſit inductiuum ad peccaudū. puta ꝙ aliquis publice facitpctm̄. uel qd̓ habet ſimilitudinē pctī. & tuncille qui hmōi actū facit ꝓprie dat occaſionemruine. vn̄ uocat̉ ſcandalū actiuū. Per accidēsaūt uerbū uel factū vnius eſt alteri cauſa peccandi. qn̄ & p̄ter intentionē oꝑantis. & preterconditionē oꝑis aliquis male diſpoſitus ex huiuſmodi oꝑe inducit̉ ad peccandū uel oꝑandūputa cū aliquis inuidet bono alioꝝ. & tunc ille. qui facit hmōi actuꝫ rectuꝫ non dat occaſionem ruine quantū in ſe eſt. ſꝫ alius ſumit. ẜmillud. Ro. vii. Occaſione aūt accepta &cͣ. & id̓ohoc eſt ſcandalū paſſiuuꝫ ſine actiuo. qꝛ ille qͥrecte agit quantū eſt de ſe non dat occaſioneꝫruine quā alt̓ patit̉. Qn̄qꝫ ergo ꝯtingit ꝙ etiāſit ſimul ſcandalū actiuū in vno & paſſiuumin alio. puta cū ad inductionē vnius alius peccat. Qn̄qꝫ aūt eſt ſcandalū actiuum ſine paſſiuo. puta eum aliquis inducit uerbo uel factoaliū ad peccandū. & ille non conſentit. Qn̄qꝫuero eſt ſcandaluꝫ paſſiuuꝫ ſine actiuo. Sic̄ iādictuꝫ ē. Item nota ꝙ apl̓us. Ro. xiiii. diuiditſcandalū contͣ offenſionē & infirmitatem. dicens. Bonū eſt non manducare carnē & nonbibere vinū. neqꝫ in quo frater tuus offenditaut ſcandalizat̉ aut infirmat̉. Infirmitas enīnominat ꝓmptitudinē ad ſcandaluꝫ. Offēſio.aūt noīat indignationē alicuius cōtra eū quipeccat. q̄ poteſt eſſe qn̄qꝫ ſine ruina. Scandalum aūt importat ip̄am impactionē ad ruināD ẜm ſcꝫ utrū ſcandalū ſit pctm̄ dicendūꝙ ſicut dictū eſt duplex eſt ſcandalū. Paſſiuū in eo qui ſcaudalizatur. & actiuū in eo qͥſcandalizat dans occaſionē ruine. Scandaluꝫigitur paſſiuū ſemꝑ eſt pctm̄ in eo qui ſcandalizatur. n̄ enī qͥ ſcādalizat̉ ſcādalizat̉ nͥ inqͣntūaliqͣlit̓ ruit ſpūali ruina q̄ ē pctm̄. Poteſt tn̄ eſſe ſcādalū paſſiuū ſine pctō eius ex cuiꝰ factoaliqͥs ſcandalizatur. ſicut cum aliquis ſtandalizatur de hiis q̄ alius facit bene. Similit̓ etiāſcandalū actiuū ſemꝑ ē pctm̄ ī eo qͥ ſcādalizat.