Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. De SeminationeDiſcordiaꝝ. Diſtinctio. .XII.

ſpiritualiter tranſuerberat qui eo vtit̉. Vn̄Ecc̓i. xxvii. Qui fodit foueā incidet in eam. &qui ſtatuit lapideꝫ ꝓximo offendet in eo. &laqueū ponit alij pibit in illo. facienti nequiſſimū cōſiliuꝫ ſuper illū deuoluet̉. Et. ꝓu̓. xvi.Qui fodit fouea incidet in eam. & qui uoluitlapideꝫ reuertet̉ in eum. Praui conſiliarii. demalis om̄ibus que cōſulunt fieri. puta de rapinis & exactionibus & hmōi. habent pctm̄. &ad reſtitutionē tenent̉ alij habeāt cōmoduꝫtꝑale. In malis faciendis acquieſcit̉ eis cōmūiter non in bonis. Vn̄ ſi malū conſiliū ſuū uelint corrigere cōtrariū cōſulendo. non credit̉eis vel non acquieſcit̉. ſicut iudei iude ꝓditōidicēti. Peccaui. tradens ſanguinē iuſtū. rn̄derunt. Quid ad nos. uideris. Math̓. xxvj. De pctō reuelantium ſecreta ſciendumagunt & cōtra ius nature. qꝛ ius naturale dictat celanduꝫ eſſe qd̓ alicui cōmittit̉ ſub ſecreto. Et cōtra ius amicitie. ſic̄ dicit̉. Ecc̄i. .xvii.Qui denudat archana amici. fidem ꝑdit. Iteꝫreuelando ſecretū damnificat alium uel diffamat. vjx poteſt reſtituere famaꝫ quā abſtulit.uel damnū qd̓ intulit. Vn̄. Ecc̄i. xxv. Que uiderunt oculi. t. ne ꝓferas in iurgio cito ne poſtea emēdare non poſſis cum dehoneſtauerisamicū tuū. De reuelatione ſecreti multa malaeuenire poſſunt ſicut cuilibet pate̓ poteſt. id̓oſummoꝑe cauenduꝫ ē hoc pctm̄. De pctōmultiloquii dicit̉. ꝓu̓. xx. In iuitiloquiodeerit pctm̄. Qui multis utit̉ uerbis ledit ani ſua. Et. Leui. xv. Vir qui patit̉ fluxum ſeminis. immūdus erit. Item ſignū eſt ſtultitieEcc̄es. v. In multis ſermonibus inuenit̉ ſtultitia. Idē. x. Stultus verba multiplicat. Et. xxixTotuꝫ ſpm̄ ſuum ꝓfert ſtultus. ꝓu̓. xxv. Sic̄vrbs patens abſqꝫ muroꝝ ambitū. ſic homonon poteſt in loquendo cohibere ſpm̄ ſuum.De hoc reqͥre multa infra. De ſilentio. Depctō turpiloquii dicit̉. Eph̓. v. Fornicatro aūt& immūditia nec nomīetur ī uobis. neqꝫ turpitudo aut ſtultiloquiū. &. Seneca. Turpiane dixeris. paulatim enī uerba pudor eiicit̉.Vn̄ turpiloquiū inquinat non ſolū os hominis. immo potius aīam eius. & totū hoīem indecentē reddit. & mūdicordibus abhomīabilēaufert verecundiā & homīem efficit impudentem. qꝛ cum turpia uerba non erubeſcit ꝓferre etiā turpia facta uel oꝑa facere non ueret̉.Item multū corrumpit et inficit audiētes. iuxta illud. i. coꝝ. xv. Corrumpunt bonos morescolloquia praua. De pctō ſcurrilitatis dicit̉. Eph̓. v. Fornicatīo aūt & immūditia. &.Sequit̉. Nec ſcurrilitas que ad rem non ꝑtīetScurrilitas que a ſtultis dicit̉ curialitas eſt iocularitas in uerbis ꝓuocantibus auditores adriſum. Vn̄ ſcurre ſunt qͣſi ſymie quibus ludit dyabolus. & homīes excitat ad riſum. Ipſietiā ſunt cōſolatores falſi. qui ſuis recreationibus releuant et confortant homīes in dyaboliſeruitio laborantes ne deficiant in uia ꝓperant ad infernū. De pctō vaniloquii ſiue

ocioſi uerbi nota ẜm. Gre. ocioſum uerbū ēqd̓ pondere iuſte neceſſitatis uel intentionepie vtilitatis caret. ẜm. Iero. Verbum ocioſij ēqd̓ abſqꝫ loquentis vel audientis vtilitate profertur. Auerbis ocioſis abſtinere debet homomultiplici rōne. Primo qꝛ vir iuſtus ſit celum. ẜm illud. aīa iuſti ſedes eſt ſapiētie. os eiꝰeſt porta celi. celū aūt nunqͣꝫ aꝑtum fuiſſe legitur ſine magna & utili cauſa. Sic̄ patet vbiqꝫ. Item homo eſt uelut caſtrū obſeſſum vndqꝫ. ẜm illud. pͣs. Inimici aīam meaꝫ circūdedrunt. Os aūt homīs eſt porta huius caſtri perquā caſtrū iſtud frequenter capit̉. ideo non ſine magna vtilitate aꝑiri debet. ſꝫ multa diligentia cuſtodiri. Item qui theſaurū aīe nonvult amittere. debet portaꝫ oris ſollicite cuſtodire. Item vno uerbo poteſt mereri gratiam.Vn̄ rep̄hendit eos Bern̄. qui non timēt tempus amittere ī cōfabulationibus ocioſis dicēs.Confabulari aiunt licet donec hora ꝑtranſeatquā ſibi ad agendā penitentiā. ad obtinendāveniā. ad acquirendā gratiaꝫ. ad ꝓmerendamgloriam. miſeratio conditoris indulſerat. necſolum ſibi. ſꝫ & multis alijs poteſt homo eſſeſalutis occalio vno verbo. Vn̄ ex magna corruptōne ꝓuenit homo ita paſſim verba inutilia loqui uelit. Item lingua homīs eſt calamus ſpūſſancti. pͣs. Lingua mea. ca. ſcri. velo.ſcri. Irreuerentiā ergo facit ſpūi ſancto. quiguam ſuā ad inutilia verba laxat. Item loquela in ſolis rationeꝫ habentibus inuenit̉. & Ingua ē rōnis interpres. & ideo nunqͣꝫ debet homo ſine rōne ꝓferre ſermoneꝫ. Item uerbisocioſis ad examen diuini iudicii ꝑtrahemur.Sicut dicit̉ ſuꝑ illud. Iob. xxxi. Nonne ip̄e vias meas cōſiderat. Glo. Sic deus vniuſcuiꝰqꝫvias conſiderat. ſic greſſus dinumerat. ut necminutiſſime cogitationes. nec tenuiſſima uerba que apud nos u̓ſu viluerunt. indiſcuſſa remaneant. Et. Math̓. xii. De om̄i uerbo ocioſoqd̓ locuti fuerint hoīes. reddent rationem indie iudicii. Sed heu que ratio poterit reddi deverbis ocioſis ſine rōne dicant̉. Vn̄. Bern̄.Si ꝓpterea verbuꝫ ocioſum eſt qꝛ nullam rationabilē cauſam habet. quā rōne reddere poterimus de eo quod eſt preter rationē. Tpctō indiſcrete ꝓmiſſionis dicit̉. ꝓu̓. xxii. Eſtqui ꝑmittit & quaſi gladio pungit̉ cōſcientie. Qd̓ contingit multipliciter. Primo qn̄ſoluit aliquis quod ꝓmiſit. Vn̄ de non ſoluēdo rep̄hendit eum cōſcientia ſua. Secūdo qn̄ꝓmittit quod ſoluere non ꝓponit. ſicut aliqͥſuſcipiendo ſacros ordines implicite cōtinētiaꝓmittunt. quā tenere non intendunt. De taliVoto vel ꝓmiſſione dicit̉. Ecc̓es. v. Melius eſtnon uouere. qͣꝫ poſt votū ꝓmiſſa non ſolue̓.Tertio qn̄ ꝓmittit indiſtincte. tn̄ ꝓmiſſio debeat fieri uel intelligi niſi ſub debitis circūſtantiis tacitis uel expreſſis. Sic̄ iepthe ꝓmiſit abſolute immolaret deo qͥcqͥd de domoſua prius occurreret ſibi de prelio cum victoria reuertenti. Iudi. ix. Stultus fuit abſolute