Pars tertia. De Conſi: etudinepeccādi. Diſtinctio. .VII.
impedimento & abſqꝫ labore. hic ad mortem.alter ad uitam. uterqꝫ feſtinat. ille alacer. hicꝓcliuior. illum alacrem caritas. hunc ꝓcliuemcupiditas facit. In altero amor. In altero ſtupor laborē non ſentit. In illo nāqꝫ ꝑfecta caritas. In iſto cōſummata iniquitas foras mittittimorē. Illi ueritas huic cecitas dat ſecuritatē.Poteſt ergo gradus hic duodecimus appellariconſuetudo peccandi. cuius occaſione de conſuetudine bona & mala eſt dicenduꝫ. Primooſtendendū quāta mala faciat homī cōſuetudo mala. Scd̓o de remediis cōtra cōſuetudinēmalam. Tertio qꝛ oppoſita iuxta ſe poſita clarius eluceſcunt dicendū erit de conſuetudinebona. ¶ Sciendum aūt ꝙ conſuetudo malamulta mala facit. ꝓpter que ſummoꝑe cauenda eſt. ¶ Primū eſt qꝛ facit hominē ꝓnum adom̄e malū. Iere. ii. Curſor leuis explicans uiasſuas. Onager aſſuetus qui ſine freno circūducitur ubi ſuus impetus ducit eū. Homīes inlis aſſueti ſūt ut peluis ī aqua. gallus ſuꝑ pinnaculū. molendinū ad uentū. nauicula in niari ſine regimīe. pluma in uia uel lanugo. Hiiſunt nubes ſine aqua. nebule turbinibus agitate. fluctus ſeui maris. qui ducuūt̉ quocūqꝫa uento temptationis uel ꝓprie cōmotionis īpelluntur. Iude. c. ¶ Scd̓o facit hominē grauē& ponderoſum ad benefaciendū & malū fugienduꝫ. Iere. xiii. Nunqͥd poteſt ethyops mutare pellem ſuā. aut pardus uarietateꝫ ſuā. ſicnec uos poteritis benefacere cū didiceritis malefacere. hoc iugū graue ſuꝑfilios adam Tre.i. Vigilauit iugū iniquitatuꝫ mearuꝫ. Et poſtDedit me in ma. for. de qua nō potero ſurge̓.Ioh̓. xi. Lapis erat ſuypoſitus lazaro. Gloſa.Difficillime ſurgit quē moles male cōſuetudinis premit. Exo. i. Premebant̉ filii iſrahel duris oꝑibus luti & lateris & palearū. & hoc ſubpharaonica ſeruitute & egyptioꝝ qui cōſuetūnumerū laterū exigebant. Sicut dicit̉. Exo. vAd hoc ꝑtinet qd̓ habet̉ ſupͣ. ti. de pōdere peccati & ſeruitute. Iteꝫ eſt infirmitas grauis adcolerandū & adcuranduꝫ. Ecc̄i. x. c. Languorꝓlixus grauat medicū. eſt etiā quaſi gutta inoſſata. & lepra incurabilis & perſeuerans niſiſolo diuino miraculo. Doeta. Prīcipiis obſtaſero medicina parat̉. quāuis ꝑ longas cōualuere moras. Similiter. fruſtra cōmūia cutis egratumebis. poſteriores uideas uenienti occurrite morbo. Areſto. in ethicis. Difficile eſt illampaſſionē repellere q̄ eſt cū temperantia. Ecc̓s.i. Peruerſi difficile corrigunt̉. ¶ Tertio malaconſuetudo cor hoīs indurat. Indurat̉ homoin mala cōſuetudine. ut es in aqua. lat̓ in igneincus ſub malleo. cornu in capite. aqua in geluq̄ ꝑ longam cōgelationē indurat̉ in lapidē criſtallinū. Ecc̄i. xl. frigidus uentꝰ aquilo flauitflauit aquilo & gelauit criſtallus ab aqua.¶ Quarto ligat hominē cathena quaſi ferreaVn̄ augꝰ. li. confeſ. Tenebar nō ferro alienoſꝫ mea ferrea uoluntate. etc̓. Ad modū ſampſonis qui primo ligatus eſt neruis mollibus. po
ſtea nouis funibus. tertio cū litio & cū ſeptecrinibus. quarto captus. excecatus. & incathēatus. a phyliſteis incarceratus. Iudicū. xvi. Sicprimo ligat̉ pctōr neruis recentibꝰ. qn̄ peccatū recens eſt latens intra in cogitatiōe. poſteanouis funibus. qn̄ pctm̄ nouū eſt in oꝑatiōetertio cū litio plectendo in frequēti iteratōne.ſꝫ ultimo incathenat̉. q. cathena ferrea in longa peccandi aſſuefactione. yſa. lviii. Si abſtuleris de medio tui cathenā. &cͣ. Ioh̓. xi. Lazarꝰquatriduanꝰ ligatꝰ erat inſtitis. Bern̄. Voluptas habita libenter reperit̉. repetita blandit̉.cōſuetudo ligat. ratio cōſopit̉. ¶ Quinto facithoīem dyabolo & inferno et pctō. q. iuramento confederatū. qͥ quaſi naas. amonites eruitdextros oculos ſibi cōfederatis .i. cogitatiōes& affectiones q̄ ꝑtinent ad dexterā uite et̓ne.i. Re. xi. In hoc feriam pactū uobiſcū ut eruaꝫoīm vr̄m dextros oculos & ponaꝫ uos obprobriuꝫ. &cͣ. yſa. xxviii. Percuſſimus fedus cummorte. & cū inferno fecimꝰ pactū. Hoc faciūtqui manus ſuas ponunt inter manus dyaboli qui faciunt ei homagium ut non recedāt aboꝑibus eius. Sicut fecit theophylus de quo legitur in miraculis beate uirginis. Require infra. primo ti. de confeſ. de ſigillo deleto. & defedere dyaboli diſſipato & de manu dealbata¶ Sexto bona nature dirimit. & ꝓſternit bonos mores & paulatim cōſumit. & bona gratie deſtruit oīno. Ecc̄i. vii. Non eſt illi bonumqui aſſiduus eſt ī pctīs. Iere. xlviii. Fertilis fuit moab ab adoleſcentia. &cͣ. Et poſt. Reqͥeuitin fecibus ſuis. &c̓. Et poſt. Sternent eū ſcꝫ demones & uitia & uaſa eiꝰ haurient .i. uirtutes& bonos mores & oꝑa gratuita. Hoc ſignat̉.i. Mach̓. i. c. Anthyochus intrans ſanctificatōnem cū multitudīe graui cōminuit quedaꝫ &alia abſtulit. Sic dyabolus intrans menteꝫ cūmultitudine graui male cōſuetudinis q̄ multaē. qꝛ ex multis iterationibus relinquit̉. & grauis qꝛ graue damuū & grauiter premit. & difficulter poteſt expelli. Conſuetudo mala ē qͣrta beſtia. de qua. Dan̄. vii. Terribilis & fortisnimis. habens dentes ferreos & vngues quedam comedēs & alia cōſumens. & reliqua pedibus conculcans. Sic mala conſuetudo bonagratuita tollit & cōſumit bona ſpūalia & acqͥſita. ut ſcientiam & uirtutes politicas quibusmaxime cōtraria ē cōminuit. & boua uaturalia conculcat & atterit. ¶ Septimo de uitio inuitiū ruere facit homineꝫ. Ecēi. xviii. Aſſiduaeſt cōmiſſio illoꝝ. Petrus primo negauit. Secūdo iurat. Tertio deteſtat̉. Ecc̓i. xxiii. c. Iurationi ne aſſueſcat os tuū. multi enī ſunt caſusin illa. Et. d. Indiſciplinate loquele non aſſueſcat os tuū. eſt enī in illa uerbuꝫ pctī. ad hoc ꝑtinent exempla que infra ponemꝰ de iurameto. de muliere cū argueret ꝙ iurauerat ſemꝑmagis & magis iurabat ꝙ nō iurauerat. Siliter de bubulco aſſueto negare deum qͥ ſempermagis negabat. ¶ Octauo in contemptuꝫ adducit dei & ſui. ꝓu̓. xxviii. Impius cū ueneris