Pars ſcd̓a. Oe effectibuspeccati. Diſtinctio. .xvii.

a deo non ſumitur hic quaſi ſpeciale peccatū.Sed magis conditio q̄dam gn̓alis omīs pct̄iq̄ ē auerlio ab incōmutabili bono. Vel poteſtdici ꝙ apoſtatare a deo dicit̉ eſſe initiū ſuꝑbieqͥa eſt pͥma ſuꝑbie ſpēs. Ad ſuperbiā aūt ꝑtiētcuicūqꝫ ſuperiori nolle ſubiici. & p̄cipue nolleſubdi deo. ex quo cōtingit ꝙ homo ſupra ſeipſū indebite ſe extollat quātū ad alias ſuꝑbieſpēs. Itē nota ꝙ mordīatus amor ſui dicit̉ initiū om̄is pctī. qꝛ ſcd̓m augꝰ. xiiii. de. ci. d̓i facitciuitatem babilonie ſed in hoc dicitur homo ſeamare. ꝙ uult ſui excellētiam. Idem enī eſt ſeamare qd̓ uelle ſibi bonū. Vn̄ ad idē ꝑtinet ꝙſuperbia ponat̉ initiū omnis pctī. uel ꝓpriusamor ſui.¶ D tertiū ſcꝫ utrū preter ſuperbiā et cupiditatē ſint quedaꝫ aliquā alia pctā q̄ capitalia nominent̉. dicendū ꝙ capitale a capite dicitur. Caput aūt ꝓprie quidē eſt quoddā mēbrūaīalis. quod eſt principiū & directiuuꝫ totiusaīalis. Vnde methaphorice om̄e principiū caput uocat̉ & etiā hoīes qͥ alios dirigunt & gubernant capita alioꝝ dicunt̉. Dicit̉ ergo uitiūcapitale u̓no mō a capite ꝓprie dicto. & ẜm h̓pctm̄ capitale dicit̉ pctm̄ qd̓ capitis pena punitur. Sed ſic nunc nō intendimus de capitalibus uitiis uel pctīs. Sed ẜm ꝙ alio mō dicit̉pctm̄ capitale a capite. ꝓut methaphorice ſignificat principiū uel directiuū alioꝝ. & ſic dicitur uitiuꝫ capitale ex quo alia uitiā oriuntur& precipue ẜm originē cauſe finalis. q̄ eſt formalis origo ut ſupradictū ē. et ideo uitiū capitale non ſolū eſt principiū aliorū. ſꝫ etiā ē directiuū quodāmodo alioꝝ. ſemꝑ enī ars uel habitus ad quā ꝑtinet finis. principat̉ & imꝑatcirca ea que ſunt ad finē. Vn̄ gre. xxxi. moꝝhmōi uitia capitalia ducibus exercituum comꝑat. Dicunt̉ aūt capitalia uitiā non ſolū illa q̄habent rationeꝫ prime originis ſic̄ au aritia q̄dicit̉ radix. & ſuꝑbia q̄ dicit̉ initiuꝫ. ſꝫ etiā illaq̄ habent rationeꝫ originis ꝓpinque reſpectuplurium peccatoꝝ.D quartū ſcꝫ quot & q̄ ſint capitalia uitiadicendū ꝙ ſicut dictū ē uitia capitalia dicunt̉ ex quibus alia oriunt̉ precipue ẜm rationem cauſe finalis. hmōi aūt origo poteſt attēdi dupliciter. Vno quidē mō ẜm conditioneꝫpeccantis. qͥ ſic diſpoſitus eſt ut maxime afficiatur ad unū fine. ex quo ut plurimum ī aliapeccata ꝓcedat. ſꝫ iſte modus originis ſub artecadere non poteſt. eo ꝙ infinite ſunt ꝑticulares hoīm diſpoſitiones. Alio mō ẜm naturalēhabitudiuē ip̄oꝝ finiū adinuiceꝫ. & ẜm hoc utin pluribus unū uitium ex alio oritur. vn̄ iſtemodus originis ſub arte cadere nō poteſt. Secundū h̓ ergo illa uitia capitalia dicunt̉ quoꝝfines habent quaſdā primarias rōnes mouendi apperitū. & ẜm haꝝ rationeꝫ diſtinguunt̉capitalia uitia. Mouet aūt aliquid appetitumdupliciter. Vno mō directe & ꝑ ſe. & hoc mōbonū mouet appetitūad ꝓſequenduꝫ. malumaūt ẜm eandē rationē ad fugienduꝫ. Alio mō

indirecte & quaſi ꝑ aliud. ſicut aliquis aliqd̓malū ꝓſequit̉ ꝓpter aliquod bonū adiunctūuel aliquod bonū fugit ꝓpter aliquod maluꝫadiunctū. Bonū autē hoīs triplex eſt. Eſt enīprimo quoddā bonū aīe. qd̓ ſcꝫ ex ſola apprehenſione rationeꝫ appetibilitatis habet. ſic̄ excellentia laudis uel amoris. & h̓ bonuꝫ in ordinate ꝓſequit̉ inanis gloria. Aliud eſt bonumcorporis. & hoc uel ꝑtinet ad conſeruationē indiuidui ſic̄ cibus & potus. & hoc bonū inordinate ꝓſequit̉ gula. aut ad conſeruationē ſpeciei. ſicut coitus. & ad h̓ ordinat̉ luxuria. Tertio bonū eſt exterius ſcꝫ diuitie. & ad hoc ordinatur auaritia. & eadeꝫ quatuor uitia inordinate fugiunt mala contraria. vel alit̓. bonūprecipue mouet appetitū ex hoc ꝙ ꝑticipat aliquid de ꝓprietate felicitatis quaꝫ uaturaliteromnes appetūt. de cuius ratione eſt quidē primo quedā perfectio. nam felicitas eſt ꝑpetuuꝫbonū ad quod ꝑtinet excellentia uel claritas.quaꝫ appetit ſuperbia uel inanis gloria. Scd̓ode ratione eius eſt ſufficiētia quā appetit auaritia in diuitiis eam ꝓmittentibus. Tertio eſtde conditione eiꝰ delectatio ſine qua felicitaseſſe non poteſt. Vt dicit̉ in. i. &. x. Eth̓. & hācappetunt gula & luxuria. Ꝙ autē aliquis bonū fugiat ꝓpter aliqd̓ malū adiunctū. h̓ concingit dupliciter. qꝛ aūt eſt reſpectu boni proprii. & ſic ē accidia que triſtat̉ de bono ſpūaliꝓpter laborē corꝑalem adiunctū. Aut ē de bonō alieno. & h̓ ſi ſit ſine inſurrectione ꝑtinetad inuidiā. q̄ triſtat̉ de bono alieno inquantūeſt impeditiuum ꝓprie excellentie. Aut eſt cūquadā inſurrectione adiūcta ſcꝫ ad uindictā& ſic eſt ira. & ad eadem uitia ꝑtinet ꝓſecutiomali oppoſiti. Dicunt̉ etiā iſta uitia capitalia.qꝛ ex eis frequentius alia oriunt̉. Vn̄ nihil ꝓhibet aliquā pctā interdū ex alijs cauſis oririPoteſt tn̄ dici ꝙ om̄ia pctā q̄ ex ignorantia ꝓueniūt. poſſunt reduci ad accidiā ad quā pertinet negligentia qͣ aliquis recuſat ſpūalia bona acquirere ꝓpter laboreꝫ. Ignorantia auteꝫq̄ poteſt eſſe cauſa pctī ex negligentia ꝓuenitut ſupradictū eſt. Ꝙ aūt aliquis cōmittat aliquod pctm̄ ex bona intentione. ad ignorantiami uidetur ꝑtinere. ¶ DE EFFECTIBVSPECCATI. ¶ DISTINCTIO. .XVIIEinde conſiderandū eſt de effectibus pctī. Et primo de corruptioneboni nature. Scd̓o de macula anime. Tertio de reatu pene. Quartode diuerſis damnis q̄ pctm̄ facit in anīa. Circa primū querunt̉ ſex. Primo utruꝫ bonū nature diminuat̉ ꝑ pctm̄. Scd̓o utrū totalit̓ tollipoſſit. Tertio de quatuor uulneribus q̄ bedaponit quibus humana natura uulnerata ē propter pctm̄. Quarto utrū priuatio modi ſpecici& ordinis ſit effectꝰ pctī. Quinto utrū mors& alij defectus corꝑales ſint effectus peccati.Sexto utrū ſint aliquo modo hoī naturales.¶ D primū ſcꝫ utrū pctm̄ diminuat bonuꝫ¶ nature. dicendū ꝙ bonū humane nature