Pars ſcd̓a. preffectibuspeccati. Diſtinctio. xvii.

xeſt tripliciter dici. Primo ip̄a princixia nacure ex quibus natura conſtituit̉. & ꝓprietaes ex hiis cauſate. ſicut potentie anīe. & alianōi. Scd̓o qꝛ homo a natura habet inclinatimnē ad uirtutē. ut ſupra habitū ē. ip̄a aūt inclīacio ad uirtuteꝫ eſt quoddā bonū nature. Tercio mō poteſt dici bonū nature donū originalis iuſtitie. quod fuit in primo homīe collatuꝫroti humane nature. Primuꝫ igit̉ bonū nature neqꝫ tollit̉. neqꝫ diminuit̉ ꝑ pctm̄. Tertiuꝫnero bonū nature totaliter eſt ablatuꝫ ꝑ pctm̄imi varentis. Sed mediū bonū nature ſcꝫ ipſa naturalis inclinatio ad uirtutē diminuiturpctm̄. Per actus enī humanos fit q̄dam inclinatio ad ſimiles actus. ut ſupra habitū eſt.Oportet aūt ꝙ ex hͦ ꝙ aliqͥd inclinat̉ ad unuꝫcontrarioꝝ. diminuat̉ inclinatio eiꝰ ad aliud.Vij cum pctm̄ ſit contrariū uirtuti ex hocip̄ohomo peccat. diminuit̉ bonū nature. quodinclinatio ad uirtutem.D ẜm ſcꝫ utrū totū bonū nature poſſit ꝑIyctm̄ auferri. dicendū ꝙ ſicut dictum eſtbonū nature quod ꝑ pctm̄ diminuit̉ eſt naturalis inclinatio ad uirtutem. qͥ quideꝫ cōuenithomī ex hocip̄o ꝙ rationalis eſt. ex hoc enimhabet ꝙ ẜm rationem oꝑetur. qd̓ eſt agere ẜmuirtute. Per pctm̄ aūt non poteſt ab hominetotaliter tolli ꝙ ſit rationalis. qꝛ iam non eſſꝫcapax pctī. vn̄ nō eſt poſſibile ꝙ predictū nature bonū totaliter tollatur. Cū aūt inueniat̉hmōi bonū continue diminui ꝑ peccatū. quidam ad huiꝰ manifeſtationē uſi ſunt quodaꝫexemplo. in quo inuenitur aliquod finituꝫ ininfinitū diminui. nunqͣꝫ tn̄ totaliter conſumiDicit enī ph̓us in. iii. ph̓i. ꝙ ſi ab aliqua magnitudine finita continue auferat̉ aliquid ẜmeandē quantitatē. totaliter tandē cōſumetur.puta ſi a quacūqꝫ conuertibilitate finita ſemper ſubtrahit menſurā palmi. Si uero fiat ſubtractio ſemꝑ ẜm eandē ꝓportionē & non ẜmeandē quantitateꝫ. poterit ī infinitū ſubtrahi.puta ſi quātitas diuidat̉ ī duas ꝑtes. & ad minus ſubtrabat̉ dimidiū. ita in infinitū poteritꝓcedi. ita tn̄ ꝙ ſemꝑ qd̓ poſterius ſubtrahiturerit minus eo qd̓ prius ſubtrahebat̉. ſꝫ h̓ ī propoſito non habet locū. Non enī ſequens peccatū minus diminuit bonū nature qͣꝫ p̄cedēsſꝫ forte magis ſi ſit grauius. Et ideo aliter eſtdicendū. qm̄ predicta inclinatio intelligit̉ utmedia inter duo. fundat̉ enī ſic̄ in radice ī nōrationali ſcꝫ in natura corꝑali. & tendit in bonū uirtutis ſicut in terminuꝫ & finē. Duplicit̓enī poteſt intelligi eius diminutio. Vno modo ex ꝑte radicis. Alio mō ex ꝑte termī. Prīoquidē mō non diminuit̉ ꝑ pctm̄. eo ꝙ peccatū non diminuit ip̄am naturā ut ſupradictūeſt. Sed diminuit̉ ſcd̓o mō. inquantū ſcꝫ ponitur impedimentū ꝑtingendi ad terminuꝫ. Siaut primo mō diminueret̉. oporteret ꝙ qn̄qꝫtotaliter conſumeret̉. natura rationali totalit̓conſumpta. ſꝫ qꝛ diminuit̉ ex ꝑte impedimenti qd̓ apponit̉ ne ꝑtingat ad terminuꝫ. mani-

feſtū ē ꝙ diminui quidē poteſt ī infinitū. qꝛ īīfinitū pn̄t īpedim̄ta apponi. ẜm qd̓ poteſt homo in infinitū addere pctm̄ pctō. non tn̄ poteſt totaliter conſumi. qꝛ ſemper manet radixtalis inclinationis. ſic̄ patet ī dyaphano corꝑeqd̓ quidē habet inclinationē ad ſuſceptionemlucis ex hocip̄o ꝙ eſt dyaphanuꝫ. diminuituraūt h̓ inclinatio uel habilitas ex ꝑte nebularuꝫſuꝑueīentiū cū ſemꝑ maneat ī radice nature.D tertiuꝫ ſcꝫ de quatuor uulneribus q̄ be¶ Ida ponit quibꝰ hūana natura uulnerataeſt ꝓpter pctm̄. q̄ ſūt. Infirmitas. IgnorantiaMalitia. & Cōcupiſcentia. Dicendū ꝙ ꝑ iuſtitiam originalē ꝑfecte ratio cōtinebat inferiores anime uires. & ip̄a ratio adeo ꝑficiebat̉ eiſubiecta. hec autem originalis iuſtitia ſubtracta eſt ꝑ pctm̄ primi parentis. ſicut iam dictūeſt. & ideo om̄es uires anime remanēt quodāmodo deſtitute ꝓprio ordine. quo naturaliterordinantur ad uirtutē. & ip̄a deſtitutio uulneratio nature dicit̉. Sunt aūt quatuor potētieanime q̄ poſſunt eſſe ſubiecta uirtutū. ut ſupͣdictū eſt ſcꝫ ratio in qua prudentia eſt. uoluntas in qua eſt iuſtitia. iraſcibilis in qua eſt fortitudo. concupiſcibilis. in qua eſt temꝑantia.Inquantuꝫ igit̉ ratio deſtituit̉ ſuo ordine aduerū. eſt uulnus ignorantie. Inquantuꝫ uerouoluntas deſtituit ordine ad bonū. eſt uulnꝰmalitie. Inquantū uero iraſcibilis deſtituiturſuo ordine ad arduū eſt uulnus infirmitatis.Inquantuꝫ uero deſtituit̉ ordine ad delectabile moderatū ratione. eſt uulnus concupiſcentie. Sic igit̉ qͣtuor ſūt uulnera inflicta toti humane nature ex pctō primi parentis. Sed qͥainclinatio ad bonū uirtutis ī unoquoqꝫ diminuit̉ ꝑ pctm̄ actuale. ut ex dictis patet. etiamiſta quatuor uulnera ſunt ex alijs pctīs conſequentia inquantuꝫ ſcꝫ ꝑ pctm̄. & ratīo ebetat̉& precipue in agendis. & uolūtas ad honuminduratur. & maior difficultas bene agēdi accreſcit. & concupiſcentia magis exardeſcit. Licet aūt hec quatuor ſint cauſe pctōꝝ ut dictuꝫeſt. nihilominus ſunt effectus pctī. Nihil enīꝓhibet id qd̓ eſt effectus unius pctī. eſſe cauſam pctī alteeius. Ex hͦ enī ꝙ aīa deordinat̉ ꝑpctm̄ p̄cedens. facilius inclinat̉ ad peccanduꝫSciendū aūt ꝙ malitia non ſumit̉ hic ꝓ pctōſꝫ ꝓ quadam ꝓnitate ad malū. ẜm ꝙ dicitur.Gen̄. vi. Proni ſunt ſenſus hoīs ad maluꝫ abadoleſcentia ſua. Itē concupiſcentia poteſt dupliciter cōſiderari. Vno mō ẜm qd̓ eſt qͥd naturale ſcꝫ actus uis cōcupiſcibilis. et ſic ſubdit̉rōni. Alio mō ẜm ꝙ excedit limites rōnis. &ſic eſt cōtra naturā. & eſt uulnus nature. Iteꝫinfirmitas uno mō dici poteſt om̄is paſſio ſecundū qd̓ debilitat robur aīe. & impedit rationē. Vn̄ idē ē peccare ex infirmitate. & ex paſſione. Alio mō dicit̉ infirmitas ẜm qd̓ opponitur fortitudini q̄ ꝑtinet ad iraſcibileꝫ. & ſic dicitur eſſe uulnus nature.D quartū ſcꝫ utrū priuatō modi ſpeciei et¶ A ordinis ſit eſfectus pctī. dicendū ꝙ modꝰ