pars ſecūda. De cauſa pctī.primi hominis. diſt. xi.

non aūt ad pctm̄ induci. qꝛ ſicut dicit̉. Iac̄. iiijDeus intemptator maloruꝫ eſt. temptare enīnducendo ad malum. non eſt niſi iam damnati ꝑculpam. Sic conueniens fuit ꝙ homoꝑ angelū malū temptaret̉ ad peccandū. & ſic̄deus ſciebat ꝙ homo ꝑ temptationē ī pctm̄ eſſet deiiciendus. ita etiā ſciebat ꝙ ꝑ liberū arbitriū reſiſtere poterat temptatori. h̓ aūt requirebat conditio nature ip̄ius ut ꝓprie uoluntatiliqueret̉. ẜm illud Ecc̄i. xv. Deus reliquit hominē rn manu conſilii ſui. Vn̄ augꝰ. dicit. xi.ſuꝑ gen̄. ad lr̄am. Non mihi uidet̉ magne laudis futuruꝫ fuiſſe homineꝫ. ſed ꝓpterea poſſetbene uiuere. quia nemo male uiuere ſuaderetcum & ī natura poſſe & in poteſtate haberetuelle non conſentire ſuadenti.T ſciim ſcꝫ de mō & origine temptatōnis¶ Idicendū ꝙ homo compoſitus eſt ex duplici natura. intellectiua ſcꝫ & ſēſitiua. & ideo diabolus in temptatione hoīs uſus eſt incitamēto ad peccandū duplicit̓. Vno quidem modoex ꝑte intellectus. inquantū ſcꝫ ꝓmiſit diuinitatis ſimilitudinē. ꝑ ſcientie adeptionem quāhomo nati iralit̓ deſiderat. Alio mō ex ꝑte ſenſus. & ſic jſus eſt iſtis ſenſibilibꝰ rebls. quemaximā habēt affinitateꝫ ad hominē. ꝑtim qͦdē in eadi ſpecie temptans uirū ꝑ mulierē. ꝑtiuero in eodē gn̓e temptās mulierē ꝑ ſerpentē.ꝑtim uero in gn̓e ꝓpinquo ꝓpones pomū ligni uetiti ad ecienduꝫ. Et nota ꝙ cū multa animalia raaiorē apparentiā habeant boni qͣꝫ ſerpens. ꝓpt̓ qd̓ conuenientiora fuiſſent ad temptandū. tn̄ nō niſi ꝑ ſerpentē temptare ꝑmiſſus eſt. qꝛ ſicut Augꝰ. dicit. ix ſuꝑ gen̄. ad lr̄aꝫNon debemus opinari ꝙ ſerpenteꝫ ſibi ꝑ quētemptaret dyabolus eligeret. ſꝫ cū eſſet ī illo decipiendi cupiditas. non niſi ꝑ id aliqͥd potuitꝑ qd̓ poſſe ꝑmiſſus eſt. Dictus ē aūt ille ſerpēsaſtutus uel callidus. ſic̄ dicit augꝰ. xi. ſuꝑ gen̄ad lr̄am. ꝓpter aſtutiam dyadoli q̄ in illo agebat dolū. ſicut dicit̉ prudens uel aſtututa lingua. quam prudens uel aſtutus mouet ad aliqͥd prudent̓ uel aſtute ſuadendū. neqꝫ etiā ſerpens uerboꝝ ſonos ītelligebat qͥ ex illo fiebātad mulierē. neqꝫ conuerſa credenda eſt aīa eiˢin naturā rationalē. qn̄ quideꝫ nec ip̄i homīesquoꝝ rationalis natura eſt cū demon ī eis loquit̉ ſciunt qͥd loquant̉. Sic ergo locutus eſtſerpens homī ſic̄ aſina in qͣ ſedebat balaam locuta fuit homī. niſi ꝙ illud fuit opus dyabolicū. h̓ angelicū. vn̄ ſerpens nō eſt interrogatꝰcur h̓ fecerit. qꝛ non in ſua natura id fecerat. ſꝫdyabolus in illo. qͥ iam ex pctō ſuo igni deſtīatus fuerat ſempiterno. Qd̓ aūt ſerpenti dicit̉.ad eū qui ꝑ ſerpentem eſt oꝑatus refert̉. Et ſicut augͥ. dicit in libro ſuꝑ gen̄. cōtra manicheos. nunc quidē eius pena .i. dyaboli dicit̉ qͣ nōbis cauendus eſt. nō ea q̄ ultimo iudicio reſeruatur. Per h̓ enī qd̓ ei dicit̉. Maledictus es inter om̄īa animantia et beſtias terre. vecora illipponunt̉. non in poteſtate. ſꝫ in conſeruatōneſue nature. qꝛ pecora non amiſerūt aliquā he

atitudineꝫ celeſtem quā nunqͣꝫ habuerūt. ſꝫ inſua natura quā acceperūt ꝑagunt uitam. Dicitur enī ei. Pectore & uentre repes. ſꝫm aliamlr̄am. ubi noīe pectoris ſignatur ſuꝑbia. qꝛ ibidn̄atur impetus anime. nomīe uentris ſignatur carnale deſiderium. quia hec pars molliorſentitur in corꝑe. Hiis aūt rebus ſerpit ad eosquos uult decipere. Ꝙ aūt dicit̉. terram comedes cūctis diebus uite tue. duobus modis poteſt ītelligi. vel ad te ꝑtinebūt quos terrena cūpiditate deciꝑis .i. pctōres qͥ terre noīe ſignificantur. Vel tertiū genus temptationis hiis u̓bis figuratur. qd̓ eſt curioſitas. Terram enī qͥmāducat. ꝓfunda & tenebroſa penetrat. Perhoc aūt ꝙ inimicitie ponunt̉ īter ip̄m & mūlierē oſtendit̉ nō poſſe nos a dyabolo temptari niſi ꝑ illam animalē ꝑtem q̄ quaſi mulierisymaginē in homīe oſtendit. Semē aūt diiaboli eſt ꝑuerſa ſuggeſtio. ſemen mulieris fructꝰboni oꝑis quod peruerſe ſuggeſtioni reſiſtit.Et ideo ſeruat ſerpens plantam mulieris. ut ſiqn̄ in illicita illabitur. delectatio illam capiat.& illa obſeruat caput eiꝰ. ut ip̄m in ip̄o initiomale ſuaſionis excludat.¶ Vhoīs. circa quod cōſideranda ſunt quaEinde conſideranduꝫ eſt de pctō primituor. Primo utruꝫ pctm̄ primi hoīs fuerit ſuperbia. Secūdo quid primus homo appetiit in peccando Tertio utruꝫ pctm̄ eius fueritgrauius om̄ibus alijs pctīs. Quarto quis grauius peccauit utrum uir uel mulier.O primū ſcꝫ utrū ſuꝑbia fuit primi hominis pctm̄. diceūdū ꝙ ad unū pctm̄ multimotus concurrere poſſunt. inter quos ille habet rationē pͥmi pctī in quo primo ordinatio īuenitur. Manifeſtū eſt aūt ꝙ primo inuenit̉inordinatio in motu interiori aīe qͣꝫ ī actu exteriori corporis. qꝛ ut augꝰ. dicit in. i. de ci. d.Non amittit̉ corporis ſanctitas. manente anime ſanctitate. Inter motus aūt interiores prius mouetur appetitus in finē. qͣꝫ in id qd̓ queritur ꝓpter fineꝫ. & ideo ibi fuit primū pctm̄homīs. ubi potuit eſſe primus appetitus inordinati finis. Sic aūt erat in ſtatu innocentie īſtitutus ut nulla eſſet rebellio carnis ad ſpiritum. vn̄ non potuit eſſe prima inordinato appetitus humani ex hͦ ꝙ appetierit aliqd̓ ſenſibile bonū in qd̓ carnis concupiſcentia tendit p̄ter ordinem rationis. Relinquit̉ ergo ꝙ pͥmainordinatio appetitus humani fuit ex hͦ ꝙ aliquod bonū ſpirituale inordinate appetiit. Nōaūt inordinate appetiuiſſet appetendo ẜm ſuam menſurā ex diuina regula preſtitutā. Vn̄relinquit̉ ꝙ primuꝫ pctm̄ eius fuit in h̓ ꝙ appetiit aliqd̓ ſpirituale bonū ſupra ſuā menſuram. quod ꝑtinet ad ſuꝑbiam. Vnde manifeſtum eſt ꝙ primum pctm̄ hoīs fuit ſuperbia.Ad idem aūt concurrit motus inobedientie. ſꝫꝙ homo diuino precepto non obedierit. nō fuit ꝓpter ſe ab eo uolitū. qꝛ non poſſet hoc contingere niſi p̄ſuppoſita mordinatione uoluntatis. Relinquit̉ ergo ꝙ uoluerit ꝓpter aliqͥd