Pars ſecūda. De cauſis pctī.&x ꝑte hominis. diſt. xi.

vel offerendo aliquid appetibile ſenſui. uel ꝑſuadendo rationi. Sed nullo iſtoꝝ trium modorū poteſt aliquid eſſe directe cauſa pctī qꝛuoluntas non ex neceſſitate mouet̉ ab aliquoobiecto niſi ab ultimo fine. Vn̄ non eſt ſufficiens cauſa pctī. neqꝫ res exterius oblata. neqꝫille qui eam ꝓponit. neqꝫ ille qͥ ꝑſuadet. Vnd̓ſequit̉ ꝙ dyabolus non ſit directe et ſufficienter cauſa pctī. ſed ꝑ modū ꝑſuadentis uel proponentis appetibile.¶ cati ꝑſuadendo uel interius inſtigādo. di.D ſecundū ſcꝫ utrū dyabolus ſit cauſa peccendū ꝙ interior pars anime ē & intellectiuaet ſenſitiua. Intellectiua aūt cōtiuet intellectū& uoluntatē. & de uolūtate quidē iam dictūeſt qūo ad eam intellectus ſe habet. Intellectꝰquidē ꝑ ſe mouet̉ ab aliquo illumināte ipſumad cognitionē ueritatis. qd̓ dyabolus circa hominē non intendit. ſꝫ magis obtenebrare ratōnem ip̄ius ad conſentiendū pctō. q̄ quidē obtenebratio ꝓuenit ex fantaſia & ſenſitiuo appetitu. vnde tota oꝑatio dyaboli eſſe uidet̉ circa fantaſiā & appetitū ſenſitiuū. quorū utrūqꝫ commouēdo poteſt induceree ad pctm̄. Poteſt enī oꝑari ad hoc ꝙ ymaginationi aliqueforme ymaginarie preſentent̉. Poteſt etiā facere ꝙ appetitus ſenſitiuus concitet̉ ad aliquāpaſſionē. natura aūt corꝑalis ſpūali naturalit̓obedit ad motū localē. Vn̄ & dyabolus om̄iailla cauſare poteſt q̄ ex motu locali corpoꝝ inferioꝝ ꝓuenire poſſunt niſi uirtute diuina reprimat̉. Ꝙ aūt aliq̄ forme ymaginationi rep̄ſentent̉. conſequit̉ qn̄qꝫ ad motū. localē. dicitenī ph̓us in libro de ſomno & uigilia. ꝙ cumanimal dormierit deſcendēte plurimo ſanguine ad principiū ſenſitiuū. ſimul deſcēdūt motus ſiue impreſſiones relicte ex ſenſibiliū inotionibus q̄ in ſpiritibus ſenſibilibus conſeruātur. & mouent principiū apprehenſiuū. ita ꝙapparent ac ſi tunc principiū ſenſitiū a rebusip̄is exterioribus immutaret̉. Vn̄ talis motuslocalis ſpirituuꝫ uel hūorum poteſt ꝓcurari ademonibus ſiue uigilēt ſiue dormiant homines. & ſic ſequit̉ ꝙ homo aliqua ymagineturSimilit̓ etiā appetitus ſenſitiuus concitat̉ adaliquas paſſiones ẜm quendaꝫ determinatuꝫmotū cordis & ſpir tuū. vn̄ ad h̓ etiā dyabolꝰpoteſt cooꝑari. & ex hoc ꝙ paſſiones aliq̄ cōcitant̉ in appetitu ſenſitiuo. ſequit̉ ꝙ etiā mōtū uel intentionē ſenſibilem pͥmo mō reductāad principiū apprebenſiuū magis homo ꝑcipiat. qꝛ ut in eodem libro dicit ph̓us. Amantesmodica ſimilitudine ī apprehenſionē rei amate mouentur. contingit etiaꝫ ex h̓ ꝙ paſſio eſtconcitata. ut id qd̓ ꝓponit̉ ymaginationi iudicet̉ ꝓſequendū. qꝛ ei qͥ a paſſione detinet̉ uidetur id eſſe bonū ad qd̓ per paſſionē inclinatur. & ꝑ hunc modū dyabolus interius inducit ad peccandum.¶ D tertiū ſcꝫ utruꝫ dyabolus poſſit inducere neceſſitatem ad peccandū. dicendum ꝙdyabolus ꝓpria uirtute niſi refrenet̉ a deo po

teſt aliquē inducere ex neceſſitate faciendū aliquē actū qͥ de ſuo gn̓e pctm̄ eſt in aliquē actūpctī. non aūt poteſt inducere neceſſitatē peccādi. qd̓ patet ex hoc ꝙ homo motiuo ad peccādum nō reſiſtit niſi ꝑ rationeꝫ. cuius uſū totaliter impedire poteſt. mouēdo ymaginationeꝫ& appetitū ſenſitiuū. Sicut in arreptitiis patꝫſed tunc rōne ſic ligata quicqͥd homo agat n̄imputatur ei ad pctm̄. Sed ſi ratio non ſit totaliter ligata. ex ea ꝑte quā eſt libera poteſt reſiſtere pctō. vnde manifeſtū ē ꝙ dyabolꝰ nullo modo poteſt neceſſitatem inducere hominia peccandum.¶ D quartū ſcꝫ utrū om̄ia pctā ſint ex ſugigeſtione dyaboli. dicendū ꝙ occaſionalit̓& indirecte dyabolus eſt cauſa omniū pctōꝝnoſtroꝝ. inquantū induxit primū hominē adpeccandū. ex cuius pctō in tm̄ uitiata eſt hūana natura. ut om̄es ſimus ad peccanduꝫ ꝓcliues. Sicut diceret̉ eſſe cauſa combuſtionis lignoꝝ qui ligna ſiccaret. ex quo ſequeret̉ ꝙ facile incenderent̉. directe aūt non eſt cauſa oīmpctōꝝ hūanoꝝ. ita ꝙ ſingula pctā ꝑſuadeat.Qd̓ origen̄. ꝓbat ex h̓ qꝛ etiā ſi dyabolus noneſſet. homines haberēt appetitū cibi & uenereorū. & ſimiliū. qͥ poſſet eſſe mordīatus niſi ratōne ordinaret̉. quod ſubiacet libero arbitrio.Df CAVSA PECCATI EX. PARTEHOMINIS. ¶ DISTINCTIO. ¶ XI.Einde conſideranduꝫ eſt de cauſapctī ex ꝑte hominis. Cum aūt homō ſit cauſa pctī alteriꝰ hoīs exterius ſuggerēdo. ſic̄ & dyabolus. ſicut patet in pͥmis parentibus quoꝝ alter ſuggeſtioneꝫ dyaboli. alter mulieris ſuggeſtionepeccauit. habet nihilominus quendā ſpecialeꝫmodū cauſandi pctm̄ in alterū ꝑ originē traducendo. Vn̄ pͥmo dicenduꝫ eſt de pctō pͥmorū parentū. Secundo de pctō originali. Circaprimū conſideranda ſunt tria. Primo de temptatione qͣ inducti ſunt ad peccandū. Secūdode pctō eoꝝ. Tertio de pena eis inflicta ꝓ peccato. Circa primū conſiderandū ē pͥmo utruꝫfuerit conueniens ꝙ homo a dyabolo temptaretur. Secūdo de mō et ordine illiꝰ tēptatiōis.D primū dicenduꝫ ꝙ diuina ſapientia diſponit om̄ia ſuauiter. ut dicit̉ Sap̄. viii. inquantū ſcꝫ ſua ꝓuidentia ſingulis attribuit qͥeis competūt ẜm ſuam natura. qꝛ ut dicit dionyſius. iiii. ca. de di. no. ꝓuidentie non eſt naturā corruniꝑe ſed ſaluare. hoc autē ꝑtinet adconditionē humane nature ut ab alijs creaturis iuuari uel impediri poſſit. vnde cōueniensfuit ut deus hominē in ſtatu innocentie. & tēptari ꝑmitteret ꝑ malos angelos. & iuuari eūfaceret ꝑ bonos. Ex ſpeciali aūt benefitio gratie h̓ erat ei collatuꝫ ut nulla creatura exteriorpoſſet ei nocere cōtra ꝓpriam uoluntatē. ꝑ qͣꝫetiā tēptationi demonis reſiſtere poterat. Vn̄ſicut ẜm ordinē nature ꝑ angelū bonū ꝓmouetur & iuuatur homo ad ꝑfectionē. Angelꝰaūt a ſuo ſuꝑiori ſcꝫ a deo ꝑfici potnit ī bono.