parꝫ ſecūda. De cauſis pctī.ex ꝑte dyaboli. diſt. x.
non gubernat nauem niſi qn̄ ſubtrahit guhernationē. potens & debēs gubernare. & ſicꝙ deus nullo modo eſt cauſa peccati.O ſecundū ſcꝫ utrum actus pctī ſit a deoIdicendū ꝙ actus pctī & ē ens. & ē actus.ꝙ ex utroqꝫ habet ꝙ ſit a deo. om̄e enim ensꝫ modo ſit. oportet ꝙ deriuet̉ a primonre. Vt patet ꝑ. diony. v. ca. de di. no. Omniseuīactio cauſat̉ ab aliquo ente in actu. qꝛ nihil agit niſi ẜm ꝙ eſt ī actu. omne autē quodeſt actu. reducit̉ in primū actū. ſcꝫ deū ſicut īcauſam qͥ eſt ꝑ ſuā eſſentiā actus. Vn̄ requirit̉deus ſit cauſa om̄is actionis inqͣntū actio.pctm̄ nomīat ens & actionē cū quodā defeſtu. defectus autē ille eſt ex cauſa creata ſcꝫ lihero arbitrio. inquantū deficit ab ordine pͥmirentis. ſcꝫ dei. Vn̄ defectus iſte non reducit̉in deū ſicut incauſam. ſꝫ ī liberū arbitriū ſic̄ defectus claudicationis reducit̉ in tybiā curuamſicuc ī cauſā. non aūt in uirtutē motiuam. a qͣtn̄ cauſatur quicqͥd eſt motionis in claudicatōne. & ẜm hoc deus eſt cauſa actus pctī. nō tn̄eſt cauſa pctī. qꝛ non eſt cauſa huius ꝙ actusſit cum defectu.O tertiū ſcꝫ utrū deus ſit cauſa excecatio¶ Inis uel obdurationis. dicendū ꝙ excecatio& induratio duo important. quoꝝ unū ē motus animi humani inherentis malo. & auerſia diuino lumine. & quantū ad h̓ deus non eſtcauſa excecationis & obdurationis. ſicut nō ēcauſa pctī. Aliud autē eſt ſubtractio gratie. exquo ſequit̉ ꝙ mens diuinitus non illuminet̉ad recte uidendū. & cor hominis non emolliatur ad recte uiuendū. & quantū ad h̓ deus ēcauſa excecatiōis & obdurationis. Eſt autē cōſiderandū ꝙ deus eſt cauſa uniuerſalis illuminationis animarū. ẜm illud. Io. i. Erat lux uera q̄ illuminat omnē hominē uenientē ī huncmundū. Sicut ſol eſt uniuerſalis cauſa illuminatōis corporū. Aliter tn̄ et aliter. Nā ſol agitilluminando ꝑ neceſſitatē nature. Deus autēagit uoluntarie ꝑ ordinem ſue ſapientie. Solaut licet quantū eſt de ſe om̄ia corꝑa illumīetſi qd̓ tn̄ impedimentū inueniat in aliquo corpore. relinquit illud tenebroſū. Sicut patet dedomo cuius feneſtre ſunt clauſe. ſꝫ tn̄ illius obſcurationis nullo modo cauſa eſt ſol. nou enīſuo iudicio agit ut lumen interius nō immittat. ſꝫ cauſa eius eſt ſolū ille qͥ claudit feneſtrāDeus aūt ꝓprio iudicio lumen gratie nō immittit illis ī quibꝰ obſtaculū inuenit. Vn̄ cauiſa ſubtractionis gratie eſt non ſolum ille quiponit obſtaculū gratīe. ſꝫ etiā deus qͥ ſuo iudicio gratiā non apponit. & ꝑ huc modū deuseſt caula excecationis et aggrauationis auriū& obdurationis cordis. q̄ quidem diſtinguit̉ẜm effectus gratie. qͥ & ꝑfecit intellectū donoſapientie & gratie. et affectū emollit igne caritatis. & qꝛ ad cognitionē intellectus maximedeſeruiūt duo ſēſus. uiſus. ſcꝫ & auditus. quoru unus deſeruit intentioni ſcꝫ uiſus. alius diſcipline ſcꝫ auditus. ideo quantū ad uiſum po
nit̉ excecatio. quantū ad auditū auriū aggrāuatio. quantū ad affectū obduratio.D quartū ſcꝫ utrū excecatio & obduratioI ſemꝑ ordinent̉ ad ſalutē eius qͥ excecatur& obdurat̉. dicendū ꝙ excecatio eſt quoddaꝫpreambulū ad pctm̄. pctm̄ aūt ad duo ordinatur. ad unū quidē ꝑ ſe ſcꝫ ad damnationē. Adaliud aūt ex miſericordia dei & ꝓuidentia ſcꝫad ſanationē. qn̄ deus ꝑmittit aliquos caderein pctm̄. ut pctm̄ ſuū agnoſcentes humilientur & conuertant̉. Sicut augͥ. dicit in libro denatura & gratia. Vn̄ & excecatio de ſui natura ordinatur ad damnationē eius qͥ excecat̉.p̄pter quod etiā ponit̉ reprobationis effectꝰSed ex diuina miſericordia excecatio ad tꝑusordinatur medicinalit̓ ad ſalutē eoꝝ qͥ excecantur. ſꝫ h̓ miſericordia non om̄ibus impenditurexcecatis. ſꝫ predeſtinatis ſolū. quibus om̄ia cooꝑantur in bonū. ſicut dicit̉. Ro. viii. Vn̄ quātum ad quoſdam excecatio ordinat̉ ad ſanationē. & ꝑ conſequēs ad ſaluationē. quantū adalios aūt ad damnationē. vt augꝰ. dicit in. iii.de queſtionibus euangelii.DE CAVSA PECCATI EX PARTEDIABOLI. ¶ DISTINCTIOL.Finde conſideranduꝫ eſt de cauſapctī ex ꝑte dyaboli. Et circa h̓ querunt̉ quatuor. Primo utrū dyabolus ſit directe cauſa pctī. Secūdoutrū dyabolus inducat ad peccanduꝫ inceriusꝑſuadendo. Tertio utrū poſſit neceſſitatē peccādi inducere. Quarto utrū om̄ia pctā ex dyaboli ſuggeſtione ꝓueniant.D primū ſcꝫ utrū dyabolꝰ ſit directe cauſa pctī. dicendū ꝙ pctm̄ actꝰ quidā ē. Vn̄h̓ modo poteſt aliquid eſſe directe cauſa peccati. ꝑ quē modū aliquis eſt directe cauſa alicuius actus. qd̓ quidē non contingit niſi ꝑ hocꝙ ꝓpriū principiū illius actus mouet ad agēdum. ꝓpriū aūt principiū pctī eſt uolūtas. qꝛom̄e pctm̄ eſt uoluntariū. Vnde nihil poteſteſſe directe cauſa peccati. niſi qd̓ poteſt mouere uoluntatē ad agendū. Voluntas aūt a duobus poteſt moueri. Vno mō ab obiecto. Sic̄dicit̉ ꝙ appetibile apprehenſuꝫ mouet appetitum. Alio modo ab eo qd̓ interius inclinat uoluotate ad uolendū. h̓ aūt non eſt niſi uel ip̄auoluntas uel deus. deus aūt nō poteſt eſſe cauſa pctī ut dictū eſt. Relinquit̉ ergo ꝙ ex hacꝑte ſola uoluntas homīs ſit directe cauſa peccati eius. Ex ꝑte aūt obiecti poteſt intelligi ꝙaliqͥd moueat uoluntatē tripliciter. Vno modo ip̄m obiectuꝫ ꝓpoſitū. ſicut dicimꝰ ꝙ cibꝰexcitat deſideriū homīs ad comedendū. Aliomodo ille qͥ ꝓponit hmōi obiectū. Tertio modo ille qͥ ꝑſuadet obiectū ꝓpoſitū rationē boni habere. qꝛ & hic aliqualiter ꝓponit ꝓpriuꝫobiectū uoluntati quod eſt rationis bonū uerum uel apparens. Primo igit̉ modo res ſenſibiles exterius apparentes mouēt uoluntateꝫhomīs ad peccādū. Scd̓o aūt et tertio. uel dyaboſus uel etiā hō poteſt incitare ad peccandū.