Pars prima De cuſtodia ſui.De cogitatione. hiſtinctio ſecūda
vel ne lateat aliqͥd inhoneſtū. tādiu regularisdiſciplina feruat̉. Quādo vero p̄lati negligūtvel ꝯtempnūt diſcute̓ & corrigere tūc perit regularis obſeruācia diſcipline & religionis honeſtas. Sic etiā ē ī aīa ꝙ qn̄ ſemetip̄aꝫ diſcutitꝑſcrutat̉ & uiſitat om̄ia latibula cordis ſui. &om̄es ſenſus ſuos &ſi qͥd inordīatū inueneitſtatī corrigit. tūc ordinata ſunt omnia. nec poteſt ibi late̓ uel mane̓ aliqͥd inhoneſtū. Ideo dicit̉ ecc̄i. vij Viſitās ſpēm tuā non peccabis .i. ſidomuꝫ cōſciencie tue ſollicite uiſitare uolueīsnō peccabis. qꝛ nec peccatū ꝯmittes. etſi cōmiſſum inueneris. illud ibi mane̓ ſeu morā cōtrahere nō ꝑmittes. Debes ergo diligent̓ inſpicene ſit in corde tuo aliqͣ mala cogitatio. nec inlingua inordīata locutio. nec ī ſenſibus uitioſa delectatio. ¶ De cuſtodia cordis¶ Primo itaqꝫ debes cuſtodire cor tuū ſicutmonet ſapiēs. ꝓu̓. iiii. Om̄i cuſtodia ſerua cortuū qm̄ ex ip̄o uita ꝓcedit. Sic̄ enī cor ē pͥncipium uite naturalis. ita ē principiū uite uel mortis moralis. Ex corde enī exeunt cogitationesmale. furta. homicidia &cͣ. Mathei. xii.¶ De cogitatione¶ Notādū aut quot tria ſūt gn̓a cogitationū. qͥdā enī ſunt utiles & fructuoſe. q̄dā uolabiles & ocioſe. & q̄dā uitioſe. ¶ Vtiles & fructuoſe ſunt qn̄ ex uolūtate & ꝓpoſito u̓ſaturhomo ī eis. honoreꝫ dei & utilitatē aīe ſue. uelꝓximi ſui intendēs de qͥbus. i. Re. ii. Deus ſcienciaꝝ dn̄s ē. & ip̄i &cͣ. Et ꝓu̓. viii. Eruditis īterſum cogitationibꝰ. Sap̄. v. Cogitatio illoꝝapud altiſſimū. bnͥ. Omne tꝑus in quo de deonō cogitas. hoc te ꝑdidiſſe puta. Itē fructuoſeſunt ſemꝑ cogitatōnes male. qn̄ uirilit̓ & citoeis reſiſtit̉. qͣntūcūqꝫ male ſint. Vn̄ ver. Semꝑlucrat̉ bona ſemꝑ q̄ meditat̉. Dugnās lucrat̉ꝯtͣ mala q̄ meditat̉. Greg̓. Tēptatio cui n̄ ꝯſētitur n̄ ē peccatuꝫ. ſꝫ mateia exercēde u̓tutis. Dehac materia infra. ubi agit̉ de tēptatōne. et ſupra ubi de ꝑſeuerācia. ¶ Itē in uita. patrū qͥdā ſenex rn̄dit cuidā int̓rogāti de cogitatōnibus. Mortuos nō timeas. ſꝫ uiuētes fuge. hoceſt ꝯſenſu uel oꝑe pct̄m nō oꝑare. Item abbasſyrus rn̄dit. Si cogitationes nō habes. qꝛ oꝑanō hēs hoc ē qꝛ q̓ cogitatione adu̓ſus pct̄m n̄pugnat. neqꝫ ꝯtradicit. ſꝫ corꝑalit̓ peccat. cogitationū nullas moleſtias hēt. Sic̄ ubi ē palusfixus ī aqͣ. uel ſaxū. ibi ē ſtrepitꝰ undarū quoniam eis reſiſtit̉. ubi autē palus undas ſequit̉ſine ſtrepitu uadit. Sic qͥ ducit̉ a cogitatōne īactū nō repugnans. nō hēt ſtrepitū malaꝝ cogitationū. ſꝫ q̄ eis repugnat. In uit̓. pa. qͥdā fiint̓rogauit ſenem qͥd faceret ꝯtͣ diu̓ſas tēptationes. Rn̄dit. Nō pugnes ꝯtra om̄es. ſꝫ cōtra illam q̄ caput ē aliaꝝ. Cōtͣ immūdas cogitationes nichil adeo ualet. fic̄ eas ſpūalibus pr̄ibusreuelare. ī qͣrū reuelatiōe ꝯfuſus hoſtis fugit.ut ſcabioſus qn̄ ſcabies eius nudat̉. ¶ Secundo ſunt cogitationes inutiles & infructuoſe.& ocioſe. & hoc dupliciter. qn̄ ſcꝫ dyabolus ingerit cordi aſſidue malas cogitationes tūc ſūt
ſine fructu ſuo quē intendūt demones. qn̄ ſūtſine ꝯſenſu ne placeant. tunc neceſſe hn̄t euaneſcere & deficere. ut uentꝰ & funus. In uitapatrū dixit abbas paſtor. Cogitationes ſūt utſecuris q̄ nichil oꝑatur niſi aliqͥs ei manū porrigat. ſꝫ remanet ocioſa. Itē dixit qͥdam. Sic̄ veſtes incluſe ī capſa extermīant̉ & putrefiūt ſifuerint ibi longo tꝑe. ſic cogitariones in cordibus nr̄is deficiūt & extermīant̉ niſi fecerimꝰeas. Item ad abbatē ioſeph. Sic̄ ſiqͥs claudat īuaſe ſerpentē ꝓcedente tꝑe moritur. ſic maligne cogitationes paulatim deficiūt paciencia illius cui eas demones immittūt. Itē ocioſe ſūtqn̄ ſunt uane & uolatiles ut uentꝰ. Interrogauit fr̄ qͥd faceret quia multe cogitationes ī aīaſua ueniebāt et ꝑiclitari ſibi uidebat̉ ī eis. duxit eū ſenex ſub aere dicens. Expande ſinū tuum aduentuꝫ. & app̄hende. Qui cū diceret ſenō poſſe retinere. ait ſenex. ſic̄ nō pōtes uētosapp̄hende̓ nec retine̓. ſic nō potes cogitatōnesꝓhibe̓ ne ueniāt. ſꝫ tuū eſt eis reſiſtere. Itē ocōſe ſunt qn̄ de eo ꝙ ad deū ꝑtinet nō ſunt. bn̄.Om̄e tꝑus. &c̓. ut ſupͣ. ꝓu̓. xxi. Cogitatiōes rōbuſti ſemꝑ ī habūdancia. &c̓. Itē in collatōibꝰpatrū dixit qͥdam pater. Mens hōis ē ut molaquā incurſꝰ aquaꝝ uoluit. & qͥeſcere nō ſinit.ſꝫ neceſſe ē uolue̓ & reuolue̓ qͥcqͥd ei mīſtrat̉. ſiue frumentum. ſiue loliū. Ita mens circūactatēptationibus hēt uolue̓ et reuolue̓ ſiue bonasſiue malas cogitatiōes q̄ mīſtrant̉ ei. Iob. xx.Cogitatōnes uarie ſuccedūt ſibi et mens meaī diuerſa rapitur. Rn̄dit ſophar. Item nota ꝙſtabilitas loci multū ualet ꝯtra iſtas cogitationes. Itē dixit quidam frat̓ ſeni. Cogitationesmee nutant & tribulor. Rn̄dit ſenex. In cellatua ſede. quēadmodū enī ſi aſina alligata ſit.& pullus eiꝰ geſtiat & currat huc atqꝫ illuc etquocunqꝫ ierit ſemper ad matrem ſuam reu̓titur. ita erūt cogitationes eius qͥ propt̓ deū īcella reſidet. ſi ad modicū nutāt. reuertunt̉ tamē ad eum. Itē qͥdā ſenex ait. Nō deſeras cortuū tꝑe rēptationis. qꝛ ſi deſerueis. an̄ te ſemꝑinuenies ꝙ fugiebas. ¶ Tertio notandū eſtquot ſunt cogitationes q̄dā uitioſe & culpabiles. qͣrū ſunt qͣtuor gn̓a. alie enī ſunt curioīe.alie libidinoſe & moroſe. alie in ꝯſenſu ꝑnitioſe. alie in defenſione culpe magis malitioſe.¶ Primū ergo genꝰ cogitationū uitioſaruꝫeſt curioſitas. Eſt aūt curioſa cogitatio qn̄ ſtudet hō qūo ſciat & cognoſcat ea q̄ nō ꝑtinentad ſalutem. uel qn̄ nimis īplicat ſe circa uanaut ph̓i de qͥbus. Ro. i. Euanuerūt ī cogitatōnibus ſuis. & obſcuratū ē inſipiēs cor eoꝝ. Ecōtra. ꝓu̓. xii. Cogitatiōes iuſtoꝝ iudicia. IbideꝫχX. Cogitatōnes ꝯſiliis roborāt̉. Qd̓ fit qͣndoimplicat ſe homo in cogitationibꝰ q̄ ſūt rectoiuditio & ꝯſilio rerū magis utiliū. ¶ Secūdꝰmodꝰ ē qn̄ ſunt libidinoſe et moroſe .i. quādohomo delectat̉ in malis cogitationibꝰ. & moratur in eiſdē. In collatōe patrū dixit qͥdam ſenex. Aīa ē ad modū aqͥle q̄ cū deſcēdit de altocontēplationis. inſidet cad aueri delectatōnis