Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars quarta. DeBeatitudinibus. Diſt. VIII.

regulam rationis. donū aūt excellētiori modovt ſcꝫ ẜm voluntatē diuinā totaliter ab eistrāquillus reddat̉. vn̄ ſecūda beatitudo ponit̉Beati mites. A ſequela vero paſſionū ꝯcupiſcibilis retrahit virtꝰ. moderate hmōi paſſionibus vtendo. donū vero eas ſi neceſſe fuerittotaliter abiiciēdo. qͥuimo ſi neceſſariū fueritvolūtariū luctū aſſumendo. vn̄ tertia beatitudo ponit̉. Beati qui lugēt. Actiua vero vita in his p̄cipue cōſiſtit que ꝓximis exhibemꝰvel ſub ratione debiti vel ſub ratione ſpōtaneibeneficii. & ad primū quidē nos virtus diſpōnit. vt ea que debemus ꝓximis reculemusexhibere. qd̓ ꝑtinet ad iuſtitiā. donū at̄ ad hocip̄m abūdantiori quodā affectu nos inducit.vt .ſ. feruenti deſiderio iuſtitie oꝑa impleamꝰ.ſicut feruenti deſiderio eſuriens et ſitiens cupit cibū vel potū. vn̄ quarta beatitudo ponit̉.Beati qui eſuriūt & ſitiunt iuſtitiā. Circa ſpōtanea vero dona nos ꝑficit virtus vt hiis donemus quibus ratio dictat eſſe donandū. puta amicis aūt alijs nobis cōiuctis. quod ꝑtinetad virtutē liberalitatis. ſꝫ donū ꝓpter dei reuerentiā ſolā neceſſitatē cōſiderat in his quibusgratuita bn̄ficia preſtat. vn̄ d̓r. Luc̓. xiiii.facis pradiū aut cenā noli vocare amicos autfratres tuos &. ſꝫ voca pauꝑes et debiles &.quod ꝓprie eſt miſereri. & ideo qͥnta bt̄itudoponit̉. Beati miſericordes. Ea vero que adtemplatiuā vitam ꝑtinent vel ſunt ip̄a beatitudo finalis. vel aliqua inchoatio eius. & ideo ponunt̉ in bt̄itudinibus tanqͣꝫ merita. ſedtanqͣꝫ premia. Ponunt̉ aūt tanqͣꝫ merita effectus actiue vite. quibus homo diſponit̉ ad vitam cōtemplatiua. effectus at̄ actiue vite quātum ad virtutes et dona quibus ꝑficitur īſeipſo eſt mūditia cordis. vt ſcꝫ mens hoīs paſionibus inqͥnet̉. vn̄ ſexta beatitudo ponit̉Beati mūdo corde. Quantū vero ad virtutes& dona quibus ꝑficit̉ in comꝑtione ad ꝓxi. effectꝰ actiue eſtpax ẜm illud yſa. xxx.Opus iuſtitie pax. & ideo ſeptima bt̄itudo ponit̉. Beati pacifici. Sciendū aūt in attributione bt̄itudinū ad dona poſſūt duo cōſiderariquoꝝ vnū eſt cōformitas materie. Et ẜm hocom̄s qͥnqꝫ pͥme bt̄itudīes poſſūt att̓bui ſciētieet cōſilio tanqͣꝫ dirigētibꝰ. Sed inter dona exequentia diſtribuunt̉. ita ſcꝫ eſuries & ſitisiuſtitie. & etiam miſericordia ꝑtineat ad pietatem que ꝑficit hoīem. & his que ſunt ad alterum. mititas aūt ad fortitudinē. Dicit em̄ ambroſiꝰ. ſuꝑ lucā fortitudīs eſt irā vnice̓. indignationē cohibere. Eſt em̄ fortitudo circa paſſiones iraſcibilis. pauꝑtas vero et luctꝰ ad do timoris qūo ſe retrahit a cupiditatibus& delectabilibus mundi. Alio poſſumꝰ inhis beatitudinibus cōſiderare motiua ip̄arū.& ſic quantū ad aliqͣ eoꝝ oportet aliter attribuere. p̄cipue em̄ ad manſuetudinē mouet reuerētia ad deū. que ꝑtinet ad pietatē. ad lugēduꝫ aūt mouet p̄cipue ſciētia. quā cognoſcit defectꝰ ſuos. & rerū mundanaꝝ. ſecūduꝫ

illud ecc̄i. i. Qui addit ſcientiā addit & dolorēAd eſuriendū autē iuſtitie oꝑa p̄cipue mouet fortltudo. ad ſeruiendū vero p̄cipue mouercōſiliū dei. ẜm illud dan̄. iiii. Cōſiliū meū regiplaceat. peccata tua elemoſinis redime & iniqͥtates tuas meſericordiis pauꝑū. & hūc modūatt̓butōis. ſequit̉. Augͥ. in li. de ẜmone dn̄i īmonte. Itē ſciendū om̄es alie beatitudinesque in ſacra ſctiptura cōtinent̉ ad has beatitudines reducunt̉. vel quantū ad merita. vl̓ quātum ad p̄mia. quia neceſſe eſt om̄s ꝑtineātaliquo vel ad vitā actiuā vel ad vitā ꝯtemplatiuā. vn̄ qd̓ dicit̉. Beatꝰ vir qui corripit̉a dn̄o. ꝑtinet ad bt̄itudineꝫ luctus. quia verodicit̉. Beatus vir qui abijt in cōſilio impiorum. ꝑtinet ad cordis mūditiā. qd̓ vero dicit̉Beatus vir qui inuenit ſapientiam. ꝑtinet adpremiū ſeptime beatitudinis. & idem patet deom̄ibus alijs que poſſent induci. Itē ſcienduꝫ octaua beatitudo eſt quedā confirmatio &manifeſtatio oīm p̄cedentiū. ex hoc em̄ aliquis eſt firmatꝰ in pauꝑtate ſpūs & mititate& alijs ſequentibꝰ ꝓuenit ab his bonis propter nullā ꝑſecutionē recedit. vn̄ octaua beatitudo quodāmō ad ſeptē p̄cedentes pertinet.Deniqꝫ nota math̓. enu̓at octo beatitudīesMath̓. v. Lucas vero ponit tm̄ quatuor. ſicutpꝫ Luc̓. vi. Cuius ratio eſt. quia Math̓. recitatſermonē dn̄i in monte factū diſcipulis tanqͣꝫꝑfectioribus. Lucas vero narrat ſermonē dn̄ifactū eſſe ad turbas. vn̄ beatitudīes numerantur ab eo ẜm capacitatē turbaꝝ qui ſolā volūptuoſam & temporalē et terrenā beatitudineꝫnouerūt. vn̄ dn̄s quatuor beatitudines quatuor excludit que ad p̄dictā beatitudinē ꝑtine̓vident̉. quoꝝ pͥmum eſt abūdantia exteriorūbonoꝝ quā excludit hoc dicit. beati pauperes. Sed̓m ē ſit bn̄ homī quantū ad corpꝰ īcibis et potibus et alijs hmōi. & hoc excludtẜm ponit. Beati qui eſuritis. Tertiū eſtſit homini bn̄ quantū ad cordis iocūditatem.et hoc excludit tertio dicēs. Beati qui nunc fletis. Quartū eſt exterior hoīm fauor. & hoc excludit quarto dicēs. Beati eritis vos oderīthoīes. Et ſicut ambroſiꝰ dicit. Pauꝑtas ꝑtinetad temꝑantiam illecebroſa querit. eſuriesad iuſtititiā. quia qui eſurit cōpatitur. & patiēdo largit̉. fletus ad prudentiā. qꝛ cuius eſt fleeius eſt et pati. odiū hoīm ad fortitudinem. Ad tertiū ſcꝫ vtrū p̄mia que attribuunturbeatitudinibus ꝑtineant ad hāc vitā. Dicēduꝫ circa iſta premīa expoſitores ſacre ſcripturediuerſimode ſūt locuti. quidā em̄ oīa iſta premia ad futurā beatitudinē ꝑtinere dicūt. ſicutAmbroſiꝰ ſuꝑ lucā. Augͥ. vero dicit ea ad preſentē vitā ꝑtinere. Criſoꝰ aūt in ſu is omeliis.quedā eoꝝ dicit ꝑtinere ad futurā vitā. quedāaūt ad p̄ſentē. Ad cuius euidentiā cōſiderādūeſt ſpes future bt̄itudīs pōt eſſe ī nobis propter duo. Primo quidē ꝓpter aliquā p̄parationem vel diſpoſitōeꝫ ad futurā beatitudinē. qd̓eſt moduꝫ meriti. Alio modo per quandam