Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars quarta.DeFructibus Diſt. VII.

DE FRVCTIBVS. DIS. VII.Einde cōſiderandū eſt de fructibꝰEt circa hoc cōſiderāda ſūt quinqꝫPrimo vtrū fructꝰ ſint actꝰ. Scd̓ovtrū differāt a bt̄itudinibꝰ. Tertiode nu̓o eoꝝ. Quarto opōne eoꝝ ad oꝑa carnis. Quinto que mouere debent ad ꝓducēdūfructus. Ad pͥmū .ſ. vtrū fructus ſint actꝰſciendū. nomē fructus a corꝑalibus ad ſpiritualia eſt trāſlatū. Dicit̉ aūt in corporalibusfructus qui ex plāta ꝓducit̉ cum ad ꝑfectionēꝑuenerit. & quandā in ſe ſuauitatē ht̄. qui qui fructꝰ ad duo comꝑari pt̄ .ſ. ad arborē producentē fructū ip̄m & ad hoīem qui fructuꝫex arbore adipiſcit̉. Scd̓m hoc ergo nom̄ fructus in rebus ſpūalibus dupl̓r acciꝑe poſſumꝰVno. vt dicat̉ fructus hoīs. q. arboris idquod ab eo ꝓducit̉. Alio. vt dicat̉ fructꝰhoīs id qd̓ adipiſcit̉. aūt om̄e id qd̓ adipiſcit̉ habꝫ rōeꝫ fructus. ſꝫ id quod eſt vlti delectatōeꝫ hn̄s. Habet em̄ & agruꝫ &arborē que fructus dicunt̉. ſꝫ ſolū id quodeſt vltimū. qd̓ ſcꝫ ex arbore & agro intēdithr̄e. & ẜm hoc fructus hoīs dicit̉ vltimus hominis finis quo debet frui. Si autē dicat̉ fructus hoīs id qd̓ ex hoīe producit̉. ſic ip̄i actushūani fructus dicunt̉. oꝑatio em̄ eſt actus ſecūdus oꝑantis & delectatōeꝫ ht̄. ſi ſit ꝯueniēsoꝑanti. Si igit̉ oꝑatio hoīs ꝓcedat ab hoīe ẜmfacultatē ſue rōis. ſic dicit̉ eſſe fructꝰ rationisSi vero ꝓcedat ab hoīe ẜm altiorē virtutē queeſt virtus ſpūſſancti. ſic dicit̉ oꝑatio eſſe hoīsfructus ſpūſſancti. qͣſi cuiuſdā diuini ſemīs.Dicit̉ em̄. i. Io. iii. Omīs qui natus eſt ex deo.peccatū facit. qm̄ ſemē ip̄ius in eo manet.Notandū aūt licet fructus habeat rationeꝫvltimi finis vt dictū eſt. tn̄ nihil ꝓhibet alicūius fructus eſſe aliū fructū. ſicut finis ordīatur ad finē. dicit̉ em̄ ſap̄. iiii. Bonorum laboꝝglorioſus eſt fructꝰ. & Io. iiii. Qui metit mercedē accipit. & cōgregat fructū ī vitā eternā.Oꝑa igit̉ nr̄a inquantū ſūt effectꝰ ſpūſſanctioꝑantis in nobis. hn̄t rationē fructꝰ. ſꝫ inquātum ordinant̉ ad finē vite et̓ne. ſic magis hn̄trationē floꝝ. Vn̄ dicit̉ ecc̄i. xxiiii. Elores meifructus honoris et honeſtatis. Item fructꝰa fruēdo dicat̉. ẜm at̄ Aug̓. x. de trinitate fruimur cognitis in quibꝰ volūtas ꝓpter ſe delecata ꝯquieſcit. Volūtas hoīs pōt in aliquo propter ſe delectari dupl̓r. Vno ſecundumIy ꝓpter dicit cauſam finalem. & ſic ꝓpter ſe delectat̉ aliqͥs. niſi ī vltimo fine. Alioẜm deſignat cauſam formalē. & ſic ꝓpter ſealiquis delectari pōt in om̄i eo quod eſt delectabile ẜm ſuā formā. ſicut patꝫ infirmꝰ delectat̉ in ſanitate ꝓpter ſe ſicut in fine. In medicina aūt ſuaui ſicut in fine. ſꝫ ſicut in habente ſaporē delectabilē. In medicina autē auſtera nullo ꝓpter ſe. ſꝫ ſolum ꝓpter aliud.Sic igit̉ dicendū eſt in deo delectari debet ꝓpter ſe. ſꝫ ꝓpter vltimū finē. in actibꝰaūt virtuoſis ſicut ꝓpter finem. ſꝫ propter

honeſtatē quā cōtinet delectabilem virtuoſis.vn̄ Ambroꝰ dicit. oꝑa virtutū dicunt̉ fructus. quia ſuos poſſeſſores ſcā et ſincera delectatōe reficiūt. Itē nota etſi aliqͥ u̓tutes enumerant̉ ab apl̓o inter fructus. puta caritas. fides. māſuetudo. cōtinētia. caſtitas. que ſūtactus ſꝫ habitus. noīa virtutuꝫ ſumunt̉ qn̄qꝫpro actibus eaꝝ. Sicut Augͥ. dicit fides eſt.credere qd̓ vides. & caritas eſt motus aīmidd diligendū deū. & ꝓximū. & hoc ſumūtur noīa virtutū in enumeratione fructuum.Ad ẜm. ſcꝫ vtrū fructus differant a beatitudinibus. Dicendū plus requirit̉ ad rōembeatitudinis. qͣꝫ ad rationē fructus. ad rationē fructus ſufficit ſit aliqͥd hn̄s rationeꝫVtimi & delectabilis. ſꝫ ad rōeꝫ beatitudīs vltērius requirit̉ ſit aliqͥd ꝑfectū. & excellens.vn̄ om̄es bt̄itudines poſſūt dici fructus. ſꝫcōuertit̉. Sūt em̄ fructꝰ quecūqꝫ virtuoſa oꝑain quibus delectat̉. ſꝫ bt̄itudines dicunt̉ ſolum oꝑa ꝑfecta. que etiā ratione ſue ꝑfectōismagis attribuuntur donis qͣꝫ virtutibus. Ad tertiū .ſ. de numero fructuū. ſciendū apl̓s valde cōueniēter enu̓at duodecim fructus ſpūs. Gal̓. v. Et poſſūt ſignari duodecīfructus de quibꝰ d̓r apoc̓. vltimo ex vtͣqꝫ parte flumīs lignū vite afferens fructus duodecīquia vero fructus dicit̉ quod ex aliquo pͥncipio ꝓcedit. ſicut ex ſemīe vl̓ radice. Attēdēdaeſt diſtinctio hoꝝ fructuū ẜm diuerſū ꝓceſſūſpūſſancti in nobis. qui quidē ꝓceſſus attēdit̉ẜm hoc vt pͥmo mēs hoīs in ſeip̄a ordinet̉. ẜovero ordinet̉ ad ea que ſunt ſupra vel iuxtatertio vero ad ea que ſunt infra. Tunc autembn̄ mens hoīs diſponit̉ in ſeip̄a. qn̄ mens hominis bn̄ ſe hr̄ & in bonis et in malis. pͥma at̄diſpoſitio mētis hūane ad bonū. eſt amorē.qui eſt pͥma affectio et oīm affectionū radix.Et ideo inter fructꝰ ſpūs pͥmo ponit̉ caritas.in qua ſpecialiter ſpūſſanctus dat̉ ſicut ī propria ſimilitudīe. cum et ip̄e ſit amor. vn̄ dicit̉.ro. v. Caritas dei diffuſa eſt in cordibus nr̄isſpm̄ſcm̄ qui datus eſt nobis. Ad amorē auteꝫcaritatis. ex neceſſitate ſequit̉ gaudiū. Omnisem̄ amans gaudet ex cōiuctione amati. Caritas aūt ſemꝑ ht̄ pn̄tem deum quem amat. ẜmillud. i. Io. iiii. Qui manet ī caritate in deo manet et deus in eo. vn̄ ſequela caritatis eſt gaudiū. ꝑfectio at̄ gaudii eſt pax quantū ad duo.Primo quidē quantū ad quietem ab exterioribus cōturbantibꝰ. em̄ pōt ꝑfecte gauderede bono amato. qui in eius fruitione ab alijsꝑturbat̉. Et iterū. qui ꝑfecte cor ht̄ in vno peccato a nullo alio moleſtari pōt. cum aliud. q.nihil reputet. Vn̄ dicit̉ in. pͣs. pax multa diligentibus nomē tuū. & eſt illis ſcādalū. qꝛab exterioribꝰ ꝑturbant̉ quin deo fruant̉.Scd̓o quantū ad ſedationē dleſiderii fluctuātis. em̄ ꝑfecte gaudet de aliquo cui ſufficit id de quo gaudet. hec at̄ duo īportat pax.ſcꝫ vt neqꝫ ab exterioribꝰ ꝑturbemur. et vt deſideria nr̄a cōquieſcāt ī vno. Vn̄ poſt caritatē