Pars quarta. De Motiuis adfructus ſpirituales. Diſt. VII.
et gaudiū. tertio ponit̉ pax. In malis autē bn̄ſe habet mens quantū ad duo. Primo quideꝫvt non ꝑturbet̉ mens ꝑ īminentiā maloꝝ. qd̓ꝑtinet ad patientiā. Scd̓o vt non ꝑturbet̉ in dilatione bonoꝝ. quod ꝑtinet ad longanimitatem. nā carere bono habet rationē mali. vt dicitur in. v. eth̓. Ad id autē quod eſt iuxta hoīemſcꝫ ꝓximū bn̄ diſponit̉ mēs hoīs. Primo quidem quantū ad voluntatē benefaciēdi. & adhoc ꝑtinet bonitas. Scd̓o quautū ad bn̄ficiētieexecutōeꝫ & ad hoc ꝑtinet benignitas. dicunt̉em̄ benigni quos bonus ignis amoris feruerefacit ad bn̄faciēdum ꝓximis. Tertio quantuꝫad hoc ꝙ equanimiter tolerent̉ mala ab eis illata. & ad hoc ꝑtinet māſuetudo. que cohibetiras. Quarto quantū ad hoc vt nō ſolū ꝑ iraꝫꝓximis nō noceamꝰ. ſꝫ etiā neqꝫ ꝑ fraudē velꝑ dolū. & ad hoc ꝑtinet fides ſi ꝓ fidelitate ſumat̉. Sed ſi ſumat̉ ꝓ fide quā credit̉ in deumſic ꝑ hanc ordinat̉ hō ad id qd̓ eſt ſupra ſe. vtſcꝫ homo intellectū ſuū deo ſubiiciat. & ꝑ conſequēs ſua que ip̄ius ſunt. Sꝫ ad id quod īfraeſt bn̄ diſponit̉ hō. Primo qͥdē quantū ad exteriores actiones. ꝑ modeſtiā que in omnibꝰdictis & in factis modū obſeruat. quantū adinteriores cōcupiſcētias. ꝑ cōtinentiā et caſtitatem. ſiue hec duo diſtinguant̉ ꝑ hoc ꝙ caſtitas refrenat hoīem ab illicitis. cōtinentia veroetiā a licitis. ſiue ꝑ hoc ꝙ cōtinēs patit̉ cōcupiſcentias. ſꝫ nō deducit̉. caſtus etiā neqꝫ patit̉.neqꝫ deducit̉. Et nota ꝙ cū ip̄e apoꝰ vnū ſolūfructū pone̓ videat̉. ro. vi. Habetis fructū veſtrū in ſanctificationē. & yſa. xxvii. dicit̉. hicoīs fructꝰ eſt vt auferat̉ pct̄m. Hoc nō eſt cōtra enumerationē p̄dictā. quia ſanctificatō fitꝑ om̄es virtutes ꝑ quas etiā peccata tollunt̉vn̄ fructus ſingl̓r ibi noīatur ꝓpter virtutemgeneris. quod in multas ſpeciēs diuidit̉. ẜmquas dicunt̉ multi fructus. Item dn̄s. Math̓.xiii. ponit triplicē fructū terre bone. ſcꝫ centeſimū. ſexageſimū. & triceſimū. ſꝫ iſta nō diu̓ſificant̉. ẜm diuerſas ſpēs virtuoſoꝝ actuū. ſꝫẜm diu̓ſos ꝑfectōis gradus. etiā vnius u̓tutisſic̄ cōtinentia cōiugalis dicit̉ ſignari ꝑ fructūtriceſimū. cōtinentia vidualis ꝑ ſexageſimuꝫ.virginalis aūt ꝑ centeſimū. & alijs etiā modisſancti diſtinguūt tres euāgelicos fructus ẜmtres gradus virtutis. & ponūtur tres gradus.quia cuiuſlibet rei ꝑfectio attendit̉ ẜm pͥncipium. mediū & finē. Item cum fructus habeatrationē vltimi. fides cum & ſi accipiat̉ ꝓut eſtfundamentū. habꝫ quandā rationē vltimi. &delectabilis. ẜm quod cōtinet certitudinē. vn̄Glo. exponit. fides id eſt de inuiſibilibus certitudo. Item cū fructꝰ habeat rationē delectabilis. pacientia tn̄ & longanimitas. que habēteſſe in rehus cōtriſtantibꝰ. dicunt̉ eſſe fructꝰ.qꝛ hocip̄m quod eſt non ꝑturbari in triſtitiishabꝫ delectabilis rationē. ¶ Ad quartum ſcꝫde oppoſitione fructuū ad oꝑa carnis. Sciendum ꝙ oꝑa carnis & fructus ſpiritꝰ poſſuntaccipi dupl̓r. Vno mō ẜm cōmunē rationem.
et hoc mō in cōmuni fructus ſpūſſancti cōtrariant̉ oꝑibus carnis. Spūs em̄ ſcūs monet humanā mentē ad id qd̓ eſt ẜm rationē. vel potius ad id quod eſt ſuꝑ rationē. appetitus autēcarnis qui eſt appetitus ſenſitiuus trahit adbona ſenſibilia. que ſūt infra hoīem. vn̄ ſicutmotus ſurſum & motus deorſum cōtrariant̉in naturalibus. ita in oꝑibus hūanis cōtrariātur oꝑa carnis fructibꝰ ſpūs. Alio mō poſſūtcōſiderari ẜm ꝓprias rationes ſinguloꝝ frutuum enuineratoꝝ et oꝑum carnis. & ſic nōoportet ꝙ ſingula ſingulis cōtraponant̉. quiaſicut dictū eſt apoꝰ nō intendit enu̓are omīaoꝑa ſpūalia. nec om̄ia oꝑa carnalia. ſꝫ tn̄ ſcd̓mquandā adaptationē. Augͥ. ſuꝑ epl̓am ad galacōtraponit ſingulis oꝑibꝰ carnis ſingl̓os fructus. Sicut fornicationi que eſt amor explēdelibidinis a legitimo cōnubio cōſolutus. oppoītur caritas ꝑ quā aīma cōiungit̉ deo. ī qua etiam eſt vera caſtitas. īmūditie aūt ſūt om̄s perturbationes. de illa fornicatione cōcepte qͥbusgaudiū trāſquillitatis opponit̉. ydoloꝝ aūt ſeruitus ꝓpter quā bellū geſtū eſt adu̓ſus euāgeliū dei. opponit̉ paci. Contra veneficia aūt &īimicitias. & cōtentōes et emulationes. aīmoſitates et diſſenſiones. opponunt̉ longanimitates ad ſuſtinendū mala hoīm. inter quos viuimus. & ad curandū benignitas. & ad ignoſcendū bonitas. Hereſibus aūt opponit̉ fidesinuidie māſuetudo. ebrietatibus & comeſſationibus continentia.Irca quintū ſcꝫ que moue̓ debēt ad fructus ſpūales ꝓferendū. Sciendū ꝙ fructum multiplicē legimus in ſcriptura.Eſt em̄ quidā fructus ꝓhibitus. quia venenoſus. & mortem inferēs. & ideo ſollicite fugiendus. de quo ꝓuer. x. fructus impii ad peccatūDe ꝓhibitione fructꝰ huius. & quantū ſit venenoſus et mortē inferēs. habemus expreſſe.Gen̄. ii De ligno ſcientie boni et mali. ne comedas. Inquocunqꝫ enim die comederis ex eo.morte morieris. Serpens aūt id eſt dyabolus īſpecie ſerpētis apparēs dixit ad mulierē. Curp̄cepit vobis deus vt nō comede̓tis de om̄i lignō paradiſi. Cui rn̄dit mulier. De fructu lignoꝝ que ſunt in paradiſo veſcimur. De lignoaūt quod eſt ī medio paradiſi p̄cepit nobis deus ne comederemꝰ. & ne tangeremꝰ ne fortemoriamur. Dixit aūt ſerpens ad mulierē. neqͣqͣꝫ moriemini &cͣ. Sequit̉. Vidit mulier ꝙ bonū eſſet lignū ad veſcendū. Hoc cognouit exodoratū. Et pulcrū oculis. ecce aſpectus. Tulitqꝫ de fructu. ecce tactꝰ. Et comedit. ecce guſtus. Et ſic in eua cōpletū eſt peccatū inobediētie. ad quod tn̄ multe deordinate circūſtātiecōcurrerūt. Sequit̉. Deditqꝫ viro ſuo. ecce iniqua ſuggeſtio. Qui comedit. Et ſic cōſūmataeſt tranſgreſſio in utroqꝫ. Iſte ꝓceſſus qͥ fuit īpeccato pͥmoꝝ parentū material̓r. ſolet eſſe ſpiritual̓r in peccato vnius hoīs. Nam aſpectꝰ eſtin cogitatione. & odoratus in delectatione. tactus in ꝯſenſu. guſtus in ꝑpetratōe. Cōſidera