Sapientie. Diſt. VI.Pars quarta. De dono
fiat iniuria. magna diſcretione opus eſt in repellendo. diſſimulando. tolerando. etiam velvindicando. quia ſicut ait ſapiens. vir ſapiensfortis eſt. et vir doctus robuſtus. et validus.quia cūdi ſpoſitōe initur bellū. Et iterū. Gubernaculis tractāda ſūt bella. vn̄ qui ſapientior ēin talibus eſt fortior & potentior ceteris paribus. Scriptū eſt em̄. Maior eſt ſapientiaqꝫ arma bellica. Et iteꝝ melior eſt ſapiētia qͣꝫ vires.Et iteꝝ. oīm potentior eſt ſapientia. ¶ Itē vtilis eſt ſapientia in p̄cauēdis inſidiis. Nam &demones ſuis temptatōibꝰ nos multipl̓r circūuenire cōtendūt. et hoīes ꝑ aſtutias ſuas nosmultipl̓r ſeducere moliūtur. Ideo opus eſt eſſehoīem vndiqꝫ circūſpectū. & ex om̄i parte ml̓tiformiter oculatū. nā inter tot et tātas hoſtisantiqui inſidias. & inter tā exqͥſitas hoīm malignoꝝ verſutias. plures oculos nos opus eſſꝫhabere. qͣꝫ argus ẜm fabulas habuiſſe dicaturqui tn̄ centū fingit̉ habuiſſe. vn̄ ī appocalipſidicunt̉ aīalia ſcā plena oculis an̄ & retro. Incze. vero d̓r. ꝙ totū corpꝰ eoꝝ plenū erat oculis. Et iteꝝ ibidē. Om̄e corpus eoꝝ & colla &manus et pēne plena erāt oculis. Ideo ſriptuꝫeſt. ſapiēs timet & declinat a malo. tn̄ ſapientiam nō vincit malitia. vn̄ de iacob dicit̉. ī fraude circūuenientiū illi affuit ſapientia & honeſtū fecit illū. cuſtodiuit illum ab inimicis. & aſeductoribus tutauit illū. ¶ Sciendū etiā ꝙꝑ ſapientiā cognoſcimus que ſupͣ nos ſūt idedeū ad diligendū. quia dilectio dei honorabilis eſt ſapiētia. ecc̄i. i. & celeſtia ad appetendūſicut hortat̉ apoꝰ. dicens. Col̓. iii. Que ſurſumſunt querite. vbi xp̄s eſt in dextera dei ſedensQue ſurſum ſunt ſapite. hec eſt vera ſapiētia.id eſt cognitio ſapida. hec maxime delectabiliſeſt. Sicut ſuꝑiꝰ dicebat̉. ¶ Itē que intra nosſūt. id eſt noſip̄os. et ea que in nobis ſunt. ideſt mores bonos vel malos. merita vel demerita. vel dei bn̄ficia & nr̄a maleficia. hec om̄ianos ad hūilitatē inclināt. Vbi aūt hūilitas. ibi& ſapiētia. ꝓuer. xi. Nec ſapiētia maxime neceſſaria eſt homī ad ſalutē. vnde Bern̄. Studenoſſe te. quia melior es & laudabilior ſi te noueris. qͣꝫ ſi te neglecto ſcires curſus ſyderum.vires herbaꝝ. cōplexiones hoīm. naturas aīalium. omniūqꝫ celeſtiū. et terreſtriū hr̄es ſcientiā. licet em̄ noueris om̄ia miſteria. alta celi. lata terre. ꝓfūda maris &cͣ. ſi te neſcieris. eris ſimilis homī edificāte domū ſuā ſine fūdamētoruinā faciēs nō ſtructurā. quicqͥd em̄ extra teextruxeris. erit inſtar aggeſti pulueris ventisexpoſiti. ¶ Item que circa nos ſūt .i. ꝓximosvt ſciamus qui boni. qui mali. qui ſeductores& duplices. qui veraces. qui ſapientes. qui fatui. qui amici. qui inimici. & ꝑcōſequēs quosdiligere & nobiſcū aſſume̓. & quos vitare. vela nobis elōgare debeamus hoc maxime neceſſariū eſt pͥncipi vt ſciat de quibꝰ poſſit cōfide̓quos in conſiliū ſuū vocare. vel malis officiisinſtituere. quos amare feruentius. & ampliusdebeat honorare. Itē que infra nos ſunt id eſt
mundū et om̄ia mūdialia tanqͣꝫ trāſitoria. parum vtilia et dilectoribus ſuis plerumqꝫ nociua. Vere em̄ ſapiens eris. ſicut ait ſen̄. ſi dlignitatē rebus nō opiniōe multoꝝ. ſꝫ ex e aꝝ natura ꝯſtituas. nā ſcire debes. ꝙ quedā vn̄r eē bona & nō ſunt. et q̄dā vident̉ eſſe bona & ſuntquecūqꝫ aūt ex rebus trāſitoriis poſſides. nonmireris. nec magni eſtimes. quod caducū eſt.nec apud te que habes tanqͣꝫ aliena ſeruabis.ſꝫ ꝓ te tanqͣꝫ tua diſpenſes et vtaris. Itē ſen̄. Siſapiens es aīmus tuus tribus temporibus diſpenſet̉. pn̄tia. ordina. futura ꝓuide. p̄terita recardare. Prenſentia quippe debet ſapiēs ordīare. vbi em̄ nō eſt ordo. ibi eſt cōfuſio. debet ergo ſemetip̄m & vitā ſuā totum tempus ſuum& om̄ia facta ſua prudēter et vtiliter ordinare. mīſteriales in domo. officiales in regno. pēſatis cōditionibus ꝑſonaꝝ tempoꝝ & terrarūHanc ſapientiā habuit ſalomon. ſicut ſcriptuꝫeſt. Videns regina ſaba omnē ſapiētiam ſalomonis. domū quā edificauerat. & cibos mēſeeius. et ordines miniſtrantiuꝫ. veſteſqꝫ eoꝝ &pincernas. & holocauſta que offerebat per ſingulos dies. nō habebat vltͣ ſpm̄. ¶ Preteritadebet ſapiēs recordari. videlicꝫ diuina bn̄fitiaad regratiandū. mādata ad exequendū. iudicia diſtricta. que iam fecit et vltiones quas exercuit ad timendū. quō ſcꝫ ꝓpter peccata deleuit totū mundū diluuio. ſodomā & gomorrā& finitimas ciuitates incendio. egyptios ml̓tipliciter flagellauit. & tandeꝫ eos om̄es filiosiſrl̓ ꝑſequētes. ſubmerſit in mari rubro. filiosiſrl̓ multotiēs & multiplicit̓ occidit in deſerto.& interra ꝓmiſſionis temporibꝰ iudicum &diebus regū. ſicut multa legimus exempla inſcriptura. Quis etiā recordari ſuffic̄ qͣlia iudicia exercuerit deus in diu̓ſis terraꝝ partibustemporibꝰ retroactis. debet etiā recordari peccata ſua ꝓpria ad penitendū. & lachrymis diluendū. facta nihilominꝰ antiquoꝝ regum &pͥncipū .ſ. ꝓbitates largitates. ſapientiā pietatēiuſtitiā et alia hmōi ad imitandū. mala etiamfacta ſcripta ſūt ad correptionē nr̄am ne ſil̓iafatiētes ī penas ſil̓es incidamus. vn̄ ait ſapiēs.Per agrū hoīs pigri tranſiui. & ꝑ vineaꝫ viriſtulti. et ecce totū repleuerant vrtice. oꝑuerantfaciē eiꝰ ſpine. & ex hoc didici ſapientiaꝫ. Idē.peſtilente flagellato ſtultus ſapientior erit.¶ Futura ſil̓r p̄uide̓ debet vir ſapiens. Sicutdocet ſen̄. Qui nihil de futuro p̄meditat̉. īcautus in omnia incidit. ꝓpone autē aīmo tuo &mala futura et bona. vt illa ſuſtine̓ poſſis. illamoderari. Idem ſi ſapiēs eē cupis in futura ꝓſpectū intende. et que poſſūt cōtinge̓ in aīmotuo cūcta ꝓpone. nihil tibi ſubitū lit. ſꝫ an̄ totū ꝓſpicias. nā qui ꝓuidus eſt. nō dicit nō putaui hoc fieri. qꝛ nō dubitat. ſꝫ expectat. nō ſuſpicat̉. ſꝫ timet. Hāc ſapiētiā ſpecialiter habuitIoſeph qͥ cōtra famē futurā ſeptē ānis ꝓuidēdo egyptū & ml̓tas alias regiōes ſaluauit. Id̓odixit ei pharao rex egypti. Nūquid ſapietiorēte poterimꝰ inuenire. tu eris ſuꝑ domū meā.