Sapientie. Diſt. VI.Pars quarta. De dono
iſrahel. Scitis ꝙ docuerim vos precepta atqꝫiuſtitias. Sic facietis & ea obſeruabitis. & coniplebitis oꝑe. hec eſt em̄ vr̄a ſapientia & intellectus corā populis. Diligēter attēde ꝙ ſi rex velpnͥceps nō habeat notitiā de agēdis. n̄ eſt dignus tali dignitate. quia nō eſt hō. ſꝫ beſtia. Siaūt notitiā hn̄s non oꝑat̉ ẜm ſapientiā ſuamnō eſt dignus. non quidē ꝓpter ignorantiā. ſꝫpter negligentiā nimis craſſam et rep̄henſibilē vel p̄uerſā aīmi volūtatē. vn̄ talis ī comꝑabil̓r plus peccat. & minus eſt excuſabilis. qͣꝫ ſicognitionē ſapiētie nō hr̄et. Ait em̄ beatus Iacobus. Sciēti bonū facere & nō fatiēti peccatūeſt illi. Exemplū de quodā rege qui elegantiſſime dotatꝰ naturalibꝰ. & ſuꝑadiectis gratiisexcellētiſſime cumulatus. miro intellectꝰ acumine & memorie viuacitate p̄pollēs audiebatquidē ſatis benigniter & attente cauſas. negocia & querelas. & in ip̄a hora videbat̉ moueriSed cito poſt qͣſi oblitus oīo nihil aut paucacxequebat̉ oꝑe. ꝓpter qd̓ habebat̉ cōtemptui.nec timebat̉ a malis. nec amabat̉ a bonis. ſꝫ abom̄ibus dānabilis iudicabat̉. & ſuꝑ īnumerismalis que fiebant in regno inexcuſabilis dicebat̉. Tandē infirmitate graui correptus. & inextaſim raptus videbat ſe trahi ad iudicium.cui iudex aſpectu terribilis & increpatōne durus & in punitōe ſeuerꝰ apparuit dicēs. Quare gratiis meis non es vſus. Quare neglectisregni negociis venatōibꝰ. & aucupiis & alijsvanitatibus intendiſti. Quare grauatis pauꝑibus. & opp̄ſſis a te clamātibus nō miſertus ſic̄oues inter lupos dimiſiſti. Quare talentū ſapientie nō ꝓpter te ſolū. ſꝫ ꝓpter ppl̓m meumtibi cōmiſſū abſcōdiſti. Quare qd̓ videbas agēdum dimiſiſti. Quare ẜuos tuos timuiſti. &plus eos honoraſti qͣꝫ me. Contra conſcientiāruā eoꝝ volūtatibus & iniqͥs cōſiliis acquieſce̓Voluiſti. nōne ſapientiam et intelligentiā tibidederā vt ſcires. potentiā vt nō timeres. multitudinē gr̄aꝝ vt nō obmitteres. & tu poſt tergum tuū abiectis oībus negligēter egiſti. Iniquos exactores. raprores. fures & impios exaltaſti. Inter hec obiurgationis verba tortoribus traditus et duriſſime & diutiſſime flagellatus. iacens obmutuit. Iudice aūt volēte ſententiā damnationis eius ꝓferre. ecce ſanctusvnus cū multitudine albatoꝝ ſupplicās rogauit iudicē. vt aīa ad corpus ſuū reuertente ſpacium emendādi ſe hr̄et. Cui iudex intercedentiū p̄cibus inclinatus. miſericorditer conceſſittempus penitētie. grauiora cōminās ei ſupplicia. ſi deinceps negligenter ageret tam ſeuerecaſtigationis oblitus. Debet ergo rex et princeps diligens eſſe in oꝑatione. Ait em̄ ſen. Sapies nunqͣꝫ ocio marcet. aliqn̄ aīm remiſſumhabet nunqͣꝫ ſolutū. Accelerat tarda. ꝓlixa expedit. dura mollit. ardua exequit̉. Scit enimquid qua via aggredi debeat et cito ſingula &diſtincte videt cōſiliū ꝑitoꝝ. ex apertis obſcura eſtimat. ex paruulis magna. ex ꝓximis remota. ex partibus tota. ¶ Circa ſeptimū. ſcꝫ
de vtilitate ſapiētie. & effectibꝰ eius. Sciēdūꝙ ſapientia nihil eſt fructuoſiꝰ. cuius fructꝰmultiplex eſt et innu̓abilis. nam ſicut ait ſapiens. ꝓuer. viii. Fructus eius p̄cioſior eſtcūctisopibus. & oīa que deſiderant̉. huic nō valentcōparari. ¶ Poſſumus aūt dr̄e cōpēdioſe ꝙvtilitas ſapientie eſt in dirigendis cōſcientiis.Sapiens em̄ pͥmo et pͥncipaliter debet edificare domū cōſciētie ſue et ſemetip̄m pͥmicus ordinare. Vn̄ in cōmendationē aīme ſapientis.dicit̉ ꝓuer. xiiii. Sapiens mulier edificat domū ſuā. Et iterū ꝓuer. xxi. Sapientia edificabit̉ domꝰ. Ait etiā ſaluator. Math̓. vii. Qui audit verba mea & ea facit aſſimilabit̉ viro ſapienti qui edificauit domū ſuā ſupͣ petrā. Namſupͣ petrā que eſt xp̄s debemꝰ edificare domūnoſtrā. vt īmobiliter ꝑmaneat tanqͣꝫ ſupͣ īmobile fundamentū. Sil̓r hic poteſt edificari domus pulcherrimā. fortis & alta. & om̄ibus bonis plena. Sed ſicut ait ſapiens tanqͣꝫ domusextermīta ſic fatuo ſapiētia. quia videlꝫ fatuꝰnon plus vult manere cū ſapiētia. qͣꝫ in domoextermīata. id eſt ruinoſa. vacua. feda. & fetida. & ideo domus eius .i. conſcientia eſt ſicutdomus extermīata. id eſt ruinoſa quia quotidie corruit in peccatū. vacua meritis & om̄ibꝰbonis. feda ꝑ īmūditiā. fetida per infamī ami.Item ſapiētia eſt vtilis in cōferendis cōſiliis. Scriptū eſt em̄ ꝓu̓. viii. Ego ſapiētia hītoin cōſilio. Quāto em̄ hō ſapiētior eſt tāto libentius tractat conſilia ſua cū ſapiētibus. Vn̄ dauid habuit ſecum nathan ꝓphetam et ſadochſacerdotē. chuſi. & achitophel. qui fuer̄t hoīesſapientiſſimi. Et ſalamon ſil̓r viros expertiſſimos. & thobias docēs filiū ſuū ait. Tho. iiii.Cōſiliū a ſapiēte ꝑquire. vn̄ rex quantūcunqꝫſit ſapiens debet habre cōſiliarios ſapientes.¶ Item ſapientia eſt vtilis in ꝓferendis iuditiis. vn̄ ſalamō ſapientiā petens a dn̄o ait. iii.Reḡ. iii. Tu dn̄e feciſti me regē ſuꝑ populū tuum multū. qui tam innumerabilis eſt qͣꝫ puluis terre. da mihi ſapientiā & intelligentiam.Quis em̄ pōt hūc ppl̓m tuū digne. qui tā grādis ē iudicare. De eodē etiā d̓r. timuer̄t rege audiētes ſapientiā dei eſſe in eo ad faciendū iudicium. ¶ Item ſapiētia vtilis eſt in ꝑferendismoleſtiis. Nam tribulationes et aduerſitateshuius mūdi ſiue a deo ſiue ab hoīe inferanturmultū ſunt vtiles et meritorie. Si quis eas adſalutē ſuā nouerit ordinare. vn̄ magne ſapien.tie eſt ſcire vti eis in bonū. & ad ſalutē ſua cōuertere. ꝓpter quod ait ſapiēs. Qui patiēs eſtmulta gubernabit̉ ſapiētia. Reuera magna eſtſapiētia de malis eligere bona. de damnis lucͣde duris ſuauia. de amaris dulcia. Qui auteꝫimpatiēs ē ſuſtīebit damnū. quia ſiue ſit afflictio corporis. ſiue rei temꝑalis amiſſio. ſiue q̄cunqꝫ deſolatio cordis. hec impatiēti aīmo inferūt maiores anguſtias. & mens eius vehem̄tius cruciat̉. & nihilominus ꝑdit meritum. &ſue facit aīme detrimentū. ¶ Item vtilis eſtſapiētia ī ꝓpellēdis iniuriis. Si regi vel pͥncipi