Intellectus. Diſt. V.Pars quarta. De Dono.

Alio mō tōtingit aliquid intelligi imperfectiqn̄ ſcꝫ ip̄a eſſentia rei vel veritas ꝓpoſitionisnō cognoſcit̉ quid ſit. aut quō ſit. Sed tn̄ cognoſcitur ꝙ ea que exterius apparēt veritati n̄cōtrariant̉. inquantū ſcꝫ hō intelligit ꝙ ꝓpterea que exterius apparēt non eſt recedendū abhis que ſunt fidei. & ẜm hoc nihil ꝓhibet durāte ſtatū fidei intellige̓ etiā ea que ꝑ ſe ſub fide cadūt. ¶ Ad tertiū .ſ. vtrū intellectus quieſt donū ſit ſpeculatiuus vel practicus. Dicendū ꝙ ſicut dictū eſt. donū intellectus nō ſolūſe habet ad ea que pͥmo et pͥncipal̓r cadunt ſubfide. ſed etiā ad omnia que ad fidē ordinant̉.Oꝑationes aūt bonequendā ordinē ad fidemhn̄t. Nam fides dilectionē oꝑat̉. vt appꝰ dicitad gal̓. v. Et ideo donū intellectus etiā ad queUam oꝑabilia ſe txtēdit. nō quidem vt circa eapͥncipaliter verſet̉. ſꝫ inquantū in agēdis regūlamur rōnibus eternis. quibus ꝯſpiciendis &conſulēdis. ẜm Augͥ. xii. de tri. Inheret ſuꝑiorrō q̄ dono intellectꝰ ꝑficit̉. ¶ Ad quartumſcꝫ. xtrū donū intellectus ſit in om̄ibus habētibus gr̄am. Dicendū ꝙ in om̄ibus gr̄am habentibus neceſſe eſt eſſe rectitudinē volūtatisquia ꝑ gr̄am p̄parat̉ volūtas hoīs ad bonu m.vt Aug. dicit. Volūtas aūt non pōt recte ordinari in bonū niſi p̄exūte aliqͣ cognitione veritatis. quia obiectū volūtatis eſt bonū intellectus. vt dicit̉ in. iii. de aīma. Sicut autē ꝑ donū caritatis ſpūſſcūs ordinat volūtatē homīsvt directe moueat̉ in bonū qd̓dam ſuꝑnaturale. ita etiā ꝑ donū intellectus illuſtrat mētemhoīs vt cognoſcat veritatē quandā ſuꝑnaturalem in qua oportet tende̓ volūtatē rectam. &ideo ſicut donū caritatis eſt in oībus hn̄tibusgr̄am gratū facientē. ita etiā donū intellectꝰ.et ſi nō om̄es hn̄tes gr̄am intelligāt om̄ia queꝓponunt̉ credēda. intelligūt tn̄ eſſe ea credenda & ꝙ ab eis ꝓ nullo ē deuiandū. Et nota ꝙdonū intellectꝰ nunqͣꝫ ſubtrahit̉ a ſanctis circa ea que ſūt neceſſaria ad ſalutem. ſꝫ circa aliainterdū ſe ſubtrahit. vt nō oīa ad liquidū ꝑ ītellectum penetrare poſſit ad hoc ꝙ ſuꝑbie materia ſubtrahat̉. ſicut dicit Greg. in. ii. moꝝ. dūſublimia intelligēdo ſe ī elationē aīmꝰ erigit.in rebus imis et vilibus graui eg̓tudine vl̓ ebetudine pigreſcit. ¶ Ad quintū .ſ. vtꝝ donuꝫintellectus inueniat̉ in nō hn̄tibus gr̄am. Dicendū. ꝙ ſicut ſupͣdictū eſt. dona ſpūſſanctiꝑficiunt aīam ẜm ꝙ eſt bn̄ mobilis a ſpūſcō.Sicut ergo intellectuale lumē gratie ponit̉ donū intellectus maximū. intellectꝰ hoīs eſt bn̄mobilis a ſpūſancto. Hmōi aūt motus cōſideratio in hoc eſt ꝙ hō app̄hendat veritatē circafinē. vn̄ niſi vſqꝫ ad hoc moueat̉ a ſpūſanctointellectus hūanus vt rectā eſtimationē de fine habeat. nondum executus eſt donū intellectus. quecūqꝫ ex illuſtratione ſpūs alia quedāp̄ambula cognoſcat. Rectam aūt eſtimationēde vltimo fine nō habꝫ niſi ille qui circa fineꝫnō errat. ſꝫ ei firmiter inheret tanqͣꝫ optimo.quod eſt ſolū hn̄tis gr̄am gratuꝫ facientē. Sic̄

etiam in moralibus rectam eſtimationē habꝫhō. ſicut de fine ꝑ habitū virtutis. vn̄ donumintellellectus nō habꝫ ſine gr̄a gratū faciente¶ Ad ſextū .ſ. vtrū donū intellectus diſtinguat̉ ab alijs donis. Dicendū ꝙ diſtinctio huius doni ab alijs tribus donis .ſ. pietate. fortitudine. & timore manifeſta eſt. qꝛ donū intellectus ꝑtinet ad vim cognoſcitiua. illa u̓o triaꝑtinēt ad vim appetitiuā. Sed differētia huiꝰdoni ad alia tria .ſ. ſapientiā ſcientiā & cōſiliūque eriā ad vim appetitiuā ꝑtinēt. nō eſt adeomanifeſta. Videt̉ aūt quibuſdā ꝙ donū intellectus diſtinguat̉ a dono ſciētie & cōſilii. perhoc ꝙ illa duo ꝑtineāt ad practicā cognitionēDonū vero intellectus ad ſpeculatiuaꝫ. A donō vero ſapiētie. quod etiā ad ſpeculatiuā cognitionē ꝑtinet diſtinguit̉ in hoc. ꝙ ad ſapīamꝑtinet iudiciū. ad intellectum vero capacitasintellectus eoꝝ q̄ proponunt̉ ſiue penetratioad intima eoꝝ. & ẜm hoc ſupͣ nu̓m donorumaſſignauimꝰ. Sꝫ diligenter intuenti donū intellectus nō ſolū ſe habet circa ſpeculāda. ſedetiā circa oꝑanda vt dictū eſt. & ſil̓r etiā donūſciētie circa vtrūqꝫ ſe ht̄. vt infra dicet̉. & ideoaliter oportet eoꝝ diſtinctionē acciꝑe. omniaem̄ hec quatuor dicta ordinant̉ ad ſuꝑnaturalem cognitionē que in nobis ꝑ fidē fundaturfides aūt eſt ex auditu. vt dicit̉ ro. x. vn̄ oportet aliqua ꝓponi homī ad credendū non ſicutviſa. ſꝫ ſicut audita quibus ꝑ fidē aſſentiat. Fides aūt pͥmo quidē & pͥncipaliter ſe ht̄ ad veritatē primā. Secundario ad quedā circa creaturas cōſiderāda. & vlterius ſe extendit etiā addirectionē hūanoꝝ opeꝝ ẜm ꝙ ꝑ dilectioneꝫoꝑat̉. vt ex dictis patꝫ. Sic igit̉ circa ea que ꝓponunt̉ fidei credēda duo requirunt̉ ex partenr̄a. Primo quidē vt intellectu penetrent̉ velcapiant̉. et hoc ꝑtinet ad donum intellectus.Scd̓ario at̄ oportet vt de eis hō habeat iudiciūrectū. vt eſtimet his eſſe inherendū. & ab eoꝝoppoſitis recedendū. hoc igit̉ quantuꝫ ad resdiuinas ꝑtinet ad donuꝫ ſapīe. quantū u̓o adres creatas ꝑtinet ad donū ſcientie. quantumvero ad applicationē ad ſingularia oꝑa ꝑtinetad donū conſilii. Predicta aūt diffr̄a quatuordonorū manifeſte cōpetit diſtinctioni eorumque Greg̓. ponit eſſe oppoſitā ī. ii. moꝝ. dicēsSapientie opponit̉ ſtultitia. ebetudini intellectꝰ. p̄cipitatōni cōſiliū. ignorātie ſcientia. Hebetudo em̄ acuitati opponit̉. Dicit̉ aūt ꝑ ſimilitudineꝫ intellectus acutus qn̄ pōt penetraread intima eoꝝ que ꝓponūtur. Vn̄ hebetudomētis eſt ꝑ quā ad intima penetrare nō ſuffic̄Stultus aūt dicit̉ ex hoc ꝙ ꝑuerſe iudicat circa omnē finē vite. & ideo ꝓprie opponit̉ ſapiētie que facit rectū iudiciū circa vniu̓ſalē finē.Ignorātia vero importat defectū mentis circaquecūqꝫ particularia. & ideo opponit̉ ſciētie.per quā homo habec rectū iudiciū circa particulares cauſas .ſ. circa creaturas. Precipitatiovero manifeſte opponit̉ cōſilio ꝑ quod hō adactionē ꝓcedit an deliberationē rationis.